Author Archives: Alchemiya

මෙන්න තියෙනවා පත්තරේ විස්තරේ…..


ඇල්කෙමියාගේ රසායනාගාරය කියන්නෙ මම මුලින්ම පටන් ගත්ත blog අඩවිය – 2010 අප්‍රේල් 13… ඒක පටන් අරන් දැනට අවුරුදු 7 ක් වෙනවා… ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත පටන් ගත්තේ ඒ අවුරුද්දෙම දෙසැම්බර් මාසෙ – රසායන විද්‍යාවට වඩා සරළ යමක් කතා කරන්න… මෑත කාළයේ යාවත්කාලීන නොවුනත්, 2013 දක්වාම – මම ආයෙම ලංකාවට එනතුරු මේ අඩවි දෙකම යම් තරමකට සක්‍රීයව තිබුණා… ලංකාවට ආවට පස්සෙ ඇත්තෙන්ම විවේකය මඳ වීම සහ බ්ලොග් කර්මාන්තයේ නියැලෙනවාට වඩා ජීවිත සටනට උරදෙන්න සිදු වීම නිසාම තරමකට ඈත් වීමක් සිදු වුනා.. ඒ වගේමයි මේකට යොමු කරන්න යොදා ගෙන හිටපු කාළය රැකියාවට අදාල තොරතුරු සෙවීම සඳහා සහ අමතර කියවීමට යෙදවීම බ්ලොග්කරණයෙන් ඈත් වීමටත් එක හේතුවක්… කවදාවත් මම සම්මාන බලාගෙන සහ හිට්ස් බලාගෙන නොලිවීමත් එයට හේතුවක් වෙන්න පුළුවන්….

නමුත් දැන් දැන් ඒ ගැන නැවතත් හිතක් පහල වුනේ පරණ රසික රසිකාවියන්ගේ විමසීම සහ යම් යම් අයගේ දිරිගැන්වීම නිසාමයි… ඒකට පොහොර දැමීමක්ද මෑතකදී සිදු වුනා… මා ගැන ලිපියක් රිවිර පත්‍රයේ රුව ගුණ වරුණ තීරයේ පළ වීම.. මේකට මා මිත්‍ර තාරක ගමගේ  සහෝදරයාගේ මූලිකත්‍වයත් සෑහෙන දායක වුනා.. බොහොමත්ම තුති…

Capture

ඉතිං මේ ලිපිය පිළිබඳව බොහෝ දෙනා ඉතාම යහපත් ප්‍රතිචාර දැක්වූවා… ඇත්තෙන්ම ඒක දුෂ්කර ගමනක්.. ඒ පිටුපස හිටපු යෝධ සෙවනැලි කිහිපයක් තිබුණා… අම්මා තාත්තා මාව මේ ලොවට බිහිකරලා කවා පොවා ඇතිදැඩි කරලා ජීවිතේ පිළිවෙලකට ගෙන යන්න කියා දුන්නා වගේම මහින්ද මාතාව මගේ ජීවිතය හැඩගැස්වුවා.. ඒ සමගම සුබසිංහ මාතාව මට දෙවැනි මවක් ව මා ගැන සොයා නොබලන්න මගේ ජීවිත කතාව වෙනස් වන්න ඉඩ තිබුණා… දෙව්රුවන් සර් හමුවීම සහ රසායන විද්‍යා ආයතනයට යාම මගේ ජීවිතයේ දෙවන හැරවුම් ලක්‍ෂ්‍යය.. ඒ වගේම මගේ පුංචි අම්මා සහ බාප්පා මට කළ උදවු අමතක කරන්නම බැහැ.. ඔවුන් දෙදෙනා මාව බලා ගත්තේ – අදත් මාව බලා ගන්නේ ඔවුන්ගේම දරුවෙක් වගේ… ඉතිං මේ ගමන් මගේ සදාකාලික සහකාරිය මිහිරිත් මගේ ජීවිතයට හැමදාම බලාපොරොත්තු එකතු කරන ඇල්කෙමි පැටවු දෙන්නත් අමතක කරන්නම බැහැ….

ඒ වගේම මා වටා ඉන්න මිතුරු මිතුරියන්, සයිබර් අවකාශයේ හඳුනාගත් බොහොමයක් දෙනා මට සුබ පැතුම් එක් කර තිබුණා.

ගුරුවරු කිහිප දෙනෙක්, මඟහැරී ගිය මිතුරු මිතුරියන් බොහොමයක්, ඥාති හිතමිත්‍රාදීන් දුරකථන ඇමතුම්වලින් සුබ පැතුවා… ඇත්තෙන්ම ඒ අයට මා ගැන දැන ගැනීම සතුටක් වගේම මටත් ඔවුන්ගෙන් ලද ඇමතුම් එක් කළේ මහත් සතුටක් ආඩම්බරයක්…

ඒ අතරම  රැකියා අවස්ථා  පිළිබඳ විමසීම් දහයක් පමණ ලැබුණ බවත් නොකියාම බැහැ… ඔවුන් වෙනුවෙන් කළ හැකිව තිබුණෙ ඒ ඒ අදාල තැන්වලට ඔවුන් යොමු කිරීම.. ඊට අමතරව එළවලු වගාවකට ආයෝජනයක් කරන්න සහ දුප්පත් පවුලකට හඳුන්කූරු නිෂ්පාදනයකට යන්ත්‍රයක් මිලදී ගැනීමට අවශ්‍ය මුදල් ඉල්ලා යෝජනා දෙකක් ද ලැබුණෙ මේ අතරමයි..

ඒ වගේම සුවිශේෂ ඇමතුමක් වූයේ එක්තරා රෙදිපිළි ව්‍යාපාරිකයෙකුට තම ව්‍යාපාරය සැලසුම් කර ගැනීමට  උදවු කරන ලෙස කළ ඉල්ලීමයි… ඒ පිලිබඳව නම් මම උනන්දුවෙන් අවශ්‍ය උපදෙස් ලබා දුන්නා….

මේ දිනවල නිවාඩුවක් ලැබුණ නිසා මේ ටික එකතු කර ගන්න වෙලාවක් ලැබුණා…

නොබලපු අයට බලන්න මෙන්න මෙතැන ලිපියේ දිගුව තිබෙනවා….

ඉදිරියට යමක් තව ලියැවේවි….

http://www.rivira.lk/online/2017/04/01/102910

 

ඇබ්බැහිවීම හොඳයි…… වෙනස් වීමට….


ලංකාව අපූරු රටකි….. මිනිසුන් අපූරු ජාතියකි…. සිරිලංකාවේ මිනිසුන් අපූරුම ජාතියකි…

අපට අවුරුදු 2500 ක ඉතිහාසයක් ඇතැයිද , අනිකුන්ට නොදෙවනි සංස්කෘතියක් ඇතැයිද, ඉතාමත් ඉහල ශිෂ්ඨාචාරයකට උරුමකම් කියන්නේද, මනරම් භාෂාවක් හිමි යැයිද, ලෝකයම හොල්ලන්නට පුළුවන් මොළ, දැනුම් සම්භාරයක් ඇතැයි උදම් අනන්නේද , අපමය… එය එසේ නොවන්නේයැයි තර්කයක් නැත්තේමය…

සුද්දා සතුන් මරා ගල්ගුහාවල සිටින කාලයේ අපේ ඇත්තන් වෙහෙර කර්මාන්ත කරවා, සැතපුම් ගණනක ඇල මාර්ගයක ආතතිය සැතපුමකට අඟලක් වනසේ සැකසූවේද, මහකළුගල් මනරම් පිළිම කලේද, සුද්දා වනයේ මළපහ කරත්දී  විද්‍යාඥයින් දැනුදු මවිත කරවන වැසිකිළි කැසිකිලි තැනුවේද, ජලවිද්‍යා තාක්‍ෂණය උපයෝගී කරගෙන මනරම් ජල උද්‍යාන තැනුවේද, වැව-දාගැබ- ගම- පන්සල සංකල්පයෙන් ස්වංපෝෂිත ඉහළ සංස්කෘතික ශිෂ්ඨාචාරයකට මග පෙන්වූයේද අපේ මුතුන් මිත්තන්මය…

මුලින් පෘතුගීසීන්ටද, දෙවනුව ලන්දේසීන්ටද, අවසන ඉංග්‍රීසීන්ටද යටත්ව සිට 1948 දී නාමික නිදහස ලබා ගත්තද, 69 වන නිදහස් සමරුව පසුකර මාසයක් ගත වූවත්, අප තවම ආකල්පමය වශයෙන් කිසියම් හෝ කොටුවක සිරවී සිටින බව මගේ හැඟීමයි. සිංගප්පූරුවේ ලී ක්වාන් යූ ගේ සිහිනය වූයේ සිංගප්පුරුව  කොළඹ වැන්නක් කිරීමට වුවත්, අද සිංගප්පූරුව කොළඹ අභිබවා ගවු සිය ගණනක් දුර ගොස් ඇත්තේ, ඒක පුද්ගල ආදායම, ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම, ආකල්පමය පරිණත බව, විනය, නීතිගරුක බව ආදී සියළුම අංශ වලින් ලෝකයටම ආදර්ශයක් සපයමින්… කොළඹත්, සිංගප්පූරුවේත්, කොරියාවේත්, ඇමරිකාවේත් සිටින්නේ එකම, Homo Sapiens Sapiens නම් සත්ත්‍ව විශේෂය නමුත්, ඔවුන්ගේ ආකල්ප, හැසිරීම් රටා, වටපිටාවේ සිදුවීම් වලට දක්වන ප්‍රතිචාර ආදිය ගත් කළ ලාංකිකයාගේ පැහැදිලි වෙනසක් දක්නට ලැබෙනවා….

සාමාන්‍යයෙන් අප, කිසියම් හෝ වෙනසකට ලක්වීමට ඉතා අකැමැත්තක් දක්වනවා. ඒ අපි ජීවත්වන රාමුවෙන් පිටතට පැනීමට සිදු වන නිසා. අපි සියළුම දෙනා ජීවත් වන්නේ කිසියම් රාමුවක කොටු වෙලා…. පෙට්ටියක් ඇතුලේ… ඒ පෙට්ටිය තුළ අපි සියළුම දෙනා බොහොම සුවසේ ජීවත් වෙනවා. එ්කයි අපේ සුව කලාපය (comfort zone). මේ කලාපයෙන් ඉවතට යනවිට හෝ ගෙනයනවිට අපට මහත් අපහසුතාවයක් දැනෙනවා… පිට ගෙදරක නවාතැන් ගැනීම, පිටරටකට යාම, නව සේවා ස්ථානයකට යාම, අළුත් සබඳතාවයන්, ආදී සියල්ල අපේ comfort zone එකෙන් ඉවත දේවල්, අවම වශයෙන් ස්වල්ප දිනක් වත්, මේ කාළය තුල අපේ මනසේ, ශරීරයේ මහා වෙනස්කම් සිදු වෙනවා… ශාරීරික වෙනස්කම් කෙසේ වෙතත්, මානසික වෙනස්නම් බොහොමයි. සාර්ථකත්‍වය වන්නේ මෙන්න මේ වෙනස්කම් වලට අවම ප්‍රතිචාරයක් සහිතව හැඩ ගැසීමයි… නමුත් කියන්න ලේසියි – කරන්න අමාරුයි.

අපි බොහොමයක් දෙනා තවමත් ක්‍රියා කරන්නෙ හැඟීම් වලට ඉඩ දීලා මිසක්… බුද්ධියෙන් සිතා බලා නෙවෙයි… ඉංගිරිසියෙන් ෆේස් බුක් භාවිතා කළත්, මානසිකත්‍වය මැඩගස්කරයටත් අන්නයි…කවුරු හරි මොකක් හෝ දෙයක් පළකළොත්, සිතා බලන්නෙ නැතිව අපි කී දෙනෙක් ඒක බෙදා හදා ගන්නවද ? වික්ටර් රත්නායක මහත්මයා නැවත විවාහයක් කර ගත්ත එක තමන්ගෙ තාත්තා බැන්දා වගේ ෆේස්බුක් රැල්ලක් වුනෙත් ඒකයි… ඒකම විතරක්මත් නෙවෙයි… අපි ප්‍රතිරූප වන්දනාව තවමත් කරන නිසයි… මේ ගැනත් මම ලිපියක් ලියලා තිබුණා… මටත් ඒකෙන් පහරක් වැදුනා.. මට මොකෝ ඉතිං…

Image result for Change

ආයෙම ලියන්න ටිකක් ඉඩක් ලැබීගෙන එන හැඩක් තියෙනවා… සමහර විට ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත පුවත්පතක තීරුවක් වෙන්නටත් ඉඩ තියෙනවා… දැන්ම අනාවැකි කියන්න බැරි වුනත්, අපි බලමු….

බ්ලොගයේ පළමු ලිපියෙන් කතා කළේ අළුත් අළුත් දෑ නොතතන ජාතිය ලොව නොනඟී කියලයි… අළුතෙන් නොසිතනවා නම් ජාතියක් නොවෙයි… පුද්ගලයෙකු වුනත් දියුණු වෙන්නෙ නෑ…. අනුන් අපට කරලා දෙනතුරු බලන් හිටපු කාළය ඉවරයි… අපි අපේ දියුණුවට ආත්මාර්ථකාමී විය යුතුයි….

අපි වෙනස් විය යුතුමයි… හැමදාම හිතන විදියට වඩා වෙනසක් දැකිය යුතුයි… මුලින්ම සාලයේ පුටු සැකැස්ම පොඩ්ඩක් වෙනස් කරලා බලන්න… කොච්චර වෙනසක් දැනෙයිද කියලා… කාර්යාලයේ මේසය පොඩ්ඩක් වෙනස් කරන්න…. මුලින් අපහසු වේවි..

නමුත් දැනගන්සෑන සෑම පුරුද්දක්ම ඇබ්බැහිවීමක් බවට පත්වන්න යන්නෙ දවස් 45 යි.

 

රථවාහන දඩය රුපියල් 25,000 කළ රජයට අපගේ ප්‍රණාමය…. Seriously… No Joke….


I Love You,..

හැමදාම කිවුවත්, හදවතින් කියන්නෙ නැතිනම් බොහොම සරළව ලාබෙට හුවමාරු වන වචන පෙළක් තමයි… I Love You… ඒ වගේමයි බොහෝ ස්ථානවල දක්නට ලැබෙන Safety First යන්න… මේ ගැන බොහෝ දුරට සැළකිළිමත් වන්නෙ ඇත්තෙන්ම අවදානම් කාර්යයක නියැලෙන පුද්ගලයා නොවෙයි… එක්කෝ ආයතනයේ හිමිකරු, මානව සම්පත් කළමණාකරු, එහෙමත් නැතිනම් ආරක්‍ෂාව පිළිබඳ කළමණාකරු.. (සිංහලෙන් සේෆ්ටියා කියන්නෙ… අන්න ඌ…) ඒ මොනවා වුනත් තම තමන්ගේ ආරක්‍ෂාව තම තමන් සළකා ගත යුතුය කියලා  ජේ ආර් උන්නැහේ කිවුවෙත් කට කහනවට නෙවෙයි. මොකද කියන්නෙ, තමන්ට කෙළවුනාම කිසිම කෙනෙක් එන්නෙ නෑ කියලා ඒ උන්නාන්සෙ දැන උන්න නිසා…

ගිය වසරේ හදිසි අනතුරු ප්‍රමාණයට වඩා මේ වසරේ අනතුරු ප්‍රමාණය අඩුයි කියලා ඔන්න  කවුද කට ඉස්සර කරගෙන තිබුණා.. දැන්වත් කට්ටිය ක්‍රියාත්මක වෙලා ගිය වසරේ රෙකෝඩ් එක කැඩුවොත් හොඳයි.. කොහොම වුනත් පාරේ යන එන අතරේ අවධානයෙන් බැලුවොත්, කිලෝමීටරයක් දුර යත්දි අපි කොපමණ අනාරක්‍ෂිත කටයුතු දකිනවද කියලා බලා ගන්න පුළුවනි. මේ සඳහා බොහොමයක් දායක වෙන්නේ මෝටර් බයිසිකල් සහ ත්‍රීරෝද රථ.වමෙන් ඉස්සර කිරීම, ධාවන පථ (Lane) මාරු කිරීමේ අවදානම් සහගත අවස්ථා, නිසි ප්‍රමාණයට වඩා සෙනඟ පැටවීම, මෝටර් බයික්වල අම්මත් තාත්තත් හෙල්මට් දාගෙන දරුවන්ට කිසිම ආරක්‍ෂාවක් නැතිව ගමන් කිරීම ආදිය බහුලව දැකිය හැකි අනාරක්‍ෂිත කටයුතු.

ඇත්තෙන්ම මේ අනාරක්‍ෂිත බව කර පින්නාගෙන අපි යන්නෙ කොහාටද ? මේ කලබලයෙන් ගියත් වැඩිම වුනොත් අපි විනාඩි 5 ක් නැතිනම් 10 ක් ඉක්මනින් ගමනාන්තයට ලඟා වේවි. නමුත් ඒ අතරේ අනතුරක් වුනොත් ? ඊටත් ඉක්මනින් සුරලොව හෝ අපාය කරා ලඟා වේවි… නමුත් මේ හදිසියට, විනය නොමැතිකමට විසඳුමක් ලැබිලයි තියෙන්නෙ…

රථවාහන වැරදි 6 ක දඩ මුදල රුපියල් 25,000 දක්වා ඉහළ දමලා… මේක බොහෝ දෙනෙකු ලොකු වැරැද්දක් ලෙසිනුයි දකින්නෙ….

වලංගු රියදුරු බලපත්‍රයක් නොමැතිව රිය ධාවනය…

වලංගු රියදුරු බලපත්‍රයක් නොමැතිව කිසිම කෙනෙකුට නීත්‍යානුකූලව රිය පදවන්න බැහැ. රිය පැදවීමේ හැකියාව තිබුණත් එය නීතිමය වශයෙන් ඔප්පු කරන්නත් බැහැ… ලඟකදී රියදුරු බලපතක් නැතිව රිය පැදවූ අවුරුදු 16 ක ළමයෙක් කහ ඉර මතදීම මවක් සහ දියණියක් යටකරදමා තිබුණා…

වලංගු රියදුරු බලපත්‍රයක් නොමැතිව රිය ධාවනයට අනුබල දීම…

මේකත් දැන දැන කරන වැරැද්දක් නෙ..නුසුදුසු කෙනෙකුට රිය ධාවනයට ඉඩ දීම ඇත්තෙන්ම කළ යුත්තක් නොවෙයි.

රක්‍ෂණ සහතිකය නොමැතිව ධාවනය…

අනිවාර්ය දෙයක්. තර්කයක් නෑ….

බීමත්ව රිය පැදවීම.

බීමත්ව රිය පැදවීම නිසා සිදුවන අනතුරුවලින් මිය යන බොහොමයක් දෙනා අනෙක් පාර්ශවයේ උදවිය… අනතුරු වලින් මියගිය මා දන්නා බොහෝ දෙනෙකුගේ මරණවලට හේතුව අනෙක් පාර්ශවය බීමත්ව සිටීම නිසා… බීමත් නම් එක්කෝ රියදුරෙක් ගන්න ඕන… නැත්නම් ත්‍රීවිල් එකක් හරි අරන් යන්න ඕන… නැත්නම් නොබී ඉන්න ඕන….

අධික වේගය…

මෙය මමත් කරන වැරැද්දක්… නමුත් අධික වේගය අනතුරු වලට හේතුවක් බව තර්කයක් නැහැ… බොහොමයක් දෙනා පාලනය කරගත නොහැකි වේගයෙන් පදවනවා.. වේග සීමාවට වඩා කිලෝ මීටර 5 ක සහන වේගයක් දුන්නට කමක් නැහැ… එසේමයි, වේග සීමා ගණනය කරන පොලීස් මහත්වරු ලඟ කැමරාවක් සහ නිසි රේඩාර් උපකරණ තිබිය යුතුයි. එසේම ඒ උපකරණ බිමට සවි කර (ත්‍රිපාද රඳවනයක් මත) තිබිය යුතුයි.. එවිට කිසිම තර්කයක් නොමැතිව වේගය හරියටම මැනිය හැකියි… මෙය පුළුවන් තරම් නිවැරදිව කළ යුත්තක්… සමහරවිට බොරු ගනන් පවා පෙන්විය හැකියි…

දුම්රිය හරස් මාර්ග නීති උල්ලංඝනය… 

මෙය උල්ලංඝනය කිරීම මරුවාට අත වැනීමක්. සියදිවි නසා ගැනීමක් පමණක් නොව වාහනයේ අනෙක් අය ඝාතනයක්….

වම්පසින් ඉස්සර කිරීම.

බොහොමයක් ත්‍රී වීල් මහත්වරු සහ බයිසිකල් මහත්වරු කරන ලොකු වැරැද්දක්.. මෙය විනය සහ ඉවසීම අතර ගැටුමක් පවතින තැනක්… ඉඩ නැතිනම් වමෙන් හෝ දාගෙන යන්න ඕන… ඕකයි තර්කය… මෙය ද දෘෂ්‍ය සාක්කි සහිතව ඔප්පු කළ යුත්තක්… පින්තූර වලින් සමහරවිට ඔප්පු කරන්න බැරි නිසා වීඩියෝ දර්ශන වලට යන්න සිදු වේවි… වමෙන් ඉස්සර කිරීම නිසා අනතුරු සිදු වනවා සේම මාර්ග තදබදයද ඇති වෙනවා…

 

මේ නීතිවලට විරුද්ධ වන බොහොමයක් දෙනාගෙ තර්කය තමයි පොලීසිය මේ මගින් අයථා ලෙස මුදල් උපයන බව…. කොහාමත් ඉස්සර රුපියල් 550 ක් දීලා ශේප් වුන අයට දැන් 10,000 ක් වත් දීලා ගැලවෙන්න බැරි වෙයි.. මේ නිසා කල යුතු හොඳම දේ කොපමණ පරක්කු වුනත් නීතිගරුකව වාහනය පැදවීම.

පොලීසිය අල්ලස් ගන්නවා නම් කළ යුත්තේ එසේ අල්ලස් ගන්නා පොලිස් නිලධාරීන් උපක්‍රම මගින් අල්ලස් දැලට හසු කර ගැනීම. උදාහරණයක් ලෙස Undercover කණ්ඩායමක් හිතාමතාම වැරදි සිදුකර, අල්ලස් දීමට උත්සාහ කළ යුතුයි.. නිලධාරීන් අල්ලස් ගන්නේ නම්, ඒ අවස්ථාවේදීම නීතියේ රැහැනට හසු කර ගත හැකියි…

ඊලඟ ප්‍රශ්නය වන්නේ VIP කට්ටියට මේ නීති වලංගු නැතිද යන්නයි. නීතිය සැමට පොදු විය යුතුයි.. ජනාධිපතිතුමා සහ අගමැතිතුමා හැරුණු කොට අන් කිසිවකුට මාර්ගයේ ගමනාගමනය හදිසි විය යුත්තක් නොවෙයි. සමහරවිට වෛද්‍යවරුන්ට හදිසියේ යා යුතු වනවා. ඒ හැරෙන්නට කිසිම කෙනෙකුට හදිසියක් තිබිය යුතු නැහැ.. මේ නිසා මේ සියළු නීති හැම දෙනාටම පොදු විය යුතුයි.. එවිටයි නීතිය අර්ථවත් වන්නෙ….

දඩ එකක් දෙකක් වදිනවිට නිතැතින්ම අපි විනය ගරුක වේවි… මම හිතන විදියට මුදල් ඇමති සහ ප්‍රවාහන ඇමති දෙපළම මිනිසුන්ගේ ඇඟට වදින ආකාරයෙන් මේ නීති ගෙනැත් තිබෙනවා… පොකට් එකට තට්ටු වනවිට ඉබේම නීති ගරුක වෙයි… නමුත් බස් මාෆියාවට හෝ ත්‍රීවිල් මාෆියාවට බයේ මේ නීති අකුලා නොගත යුතුයි… බස් වර්ජනය කළොත් සතියක් වර්ජනය කළ හැකි වෙයි… බොහොමයක් බස් හිමියෝ වාරික ගෙවන්නේ බසයේ එදිනෙදා ආදායම එකතු කරලයි… බස් නොදිවුවොත් පාඩුව ඔවුන්ට.. ඒ නිසා සතියකට පසු ඉබේම බස් එක දෙක පාරට වැටේවි…

දියුණු රටවල පවා මාර්ග නීති උල්ලංඝණයට දෙන දඩය ඉතා ඉහලයි…. මගේ නම් අදහස මෙය ඉතාම හොඳ කරුණක්…

දඩය වැඩිනම් නීතිගරුක වන්න… එවිට කිසිම දඩයක් නොවදිනු ඇත.

 

 

GMOA දොස්තරලා කියන්නේ අලිපුකෙන් ආපු ජාතියක්ද ?


පසුවදන මුලින්ම: පසුගිය දිනක මහමෝදර රෝහල වෙත පැමිණි  ත්‍රිරෝද රථයක ගෙන ආවේ හිස පොඩිපට්ටම් වී ගිය දරු ප්‍රසූතියට ආසන්නව සිටි මළකඳකි. ඒ අවස්ථාවේ රෝහලේ සිටි වෛද්‍යවරු තිදෙනෙකු මළගෙදරකට යාම සඳහා පිටත්වීමට සූදානමින් සිටියා. මළ සිරුර දුටු වහාම ඔවුන් සිදු කර තිබුණේ කුස තුළ සිටි දරුවා ජීවත්ව සිටී දැයි නිගමනය කිරීමයි. දරුවා තවමත් ජීවත්ව සිටින බව දැනගත් ඔවුන් වහාම කළේ මියගිය රෝගියාගේ භාරකරුවන්ගෙන් අවසර ලබාගෙන රෝහලේ කොරිඩෝවේදීම සිසේරියන් සැත්කමක් කර පණ යමින් සිටි දරුවා බේරා ගැනීමයි, ඉන්පසු දරුවා අදාල ඥාතීන්ට භාර දී තිබේ.

මේ වෛද්‍යවරු අතර සිටින දෙවියන් බඳු වූ මිනිසුන් පිළිබඳ කතාවකි.. ඔවුන්ගෙන් එකෙකු මගේ මිතුරෙකි… මම ඔහු ගැන ආඩම්බර වෙමි, ගරු කරමි, … අපි ඔවුනට හිස නමා ආචාර කරමු, දෑත් බැඳ, වැඳ නමස්කාර කරමු…

ඊට පෙර: දරු ප්‍රසූතියට ආසන්න මවක් උණවටුන රජයේ රෝහලට පැමිණ ඇත්තේ ප්‍රසූත වේදනාව උත්සන්න වීම නිසාය. රෝහලේ වෛද්‍ය පහසුකම් නැති නිසා හෝ ඒ අවස්ථාවේ යමක් සිදු කල නොහැකි නිසා ඥාතීන් ප්‍රසූතියට ආසන්න මව ත්‍රීරෝද රථයක දමාගෙන මහමෝදර රෝහල වෙත රැගෙන එන ලෙස ඔවුනට දැනුම් දී තිබේ.. එසේ රැගෙන එත්දී ප්‍රසූත වේදනාව දරාගත නොහැකිව මව සිහිමඳ ගතියකින් පසුවෙද්දී ඇගේ හිස  ත්‍රීරෝද රථයෙන් එළියට පැමිණ තිබේ. ඒ අවස්ථාවේ පැමිණි රථයක හිස ගැටී ඇය එතැනම මියගොස් තිබේ. කෙසේ නමුත් ඥාතීන් ඇයව මහමෝදර රෝහල වෙත රැගෙන ගොස් ඇත.

මේ කතාන්දරය දොස්තර දෙවිවරු අතර සිටින ශයිලොක්ලා ගැනයි…

දෙවනුව ලියමි: හැමෝටම ඇති- කවුරුත් කතා කිරීමට අකමැති, බොහෝ පිරිමින්ගේ ඇස නිති යොමු වන : පුක යනු කුණුහරුපයක් නොවන බව  ගුරු ජී කකා ජී විසින් පෙර කළක සාධනය කර ඔප්පු කරන ලදී.

අවවාදයයි : මේ කරුණට අදාල සියල්ල එකතැනකම සාකච්ඡා කරන නිසා මේ ලිපිය අතිශය දිග ලිපියක් විය හැක.

දෙමාපියන් කවුරුත් තම දරුවාට ලබා දෙන්නට අදහස් කරන්නේ උසස්ම අධ්‍යාපනයක්, උසස් පාසැලක්, හොඳ ඇඳුම් පැළඳුම්, කටට රසට ආහාර ආදියයි. එය සෑම දෙමාපියෙකුගේම සිහිනයක්. අපේ දෙමාපියෝ තමන්ට කන්න නැතත් තම දරුවන්ට එක බත් කටක් හෝ උයා දෙන්නේ, තමන්ට අඳින්න ඇඳුමක් නැතත්, තම දරුවන්ට හොඳ ඇඳුමක් ලබා දෙන්න වෙර දරන්නේත්, අනෝරා වැහි වහිද්දී තමන් තෙමි තෙමී තම දරුවන් ආරක්‍ෂා කරන්නේත්, තමන් මියෑදුනත් තම දරුවන් බේරා ගන්නට ගින්දරට, වැවට, පාරට, පනින්නේත් මේ අපරිමිත ස්නේහය නිසාමය… එය අප කිසිදු විටක ප්‍රශ්න කරන්නට සූදානම් වන කරුණක් නොවේ.

මේ දෙමාපියන් අතරේ තවත් දෙමාපියෝ වර්ගයක් සිටී…. ඒ තම දරුවන්ට ජනප්‍රිය පාසැල් අවශ්‍ය යැයි කියමින් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය අත්පත් කර ගත් GMOA ශයිලොක්ලාය..

තමන්ට ඩියුටි ෆ්‍රී කාර් නොදුන්නොත් රෝගීන් මිය ගියත් වර්ජනය කරනවා යැයි තර්ජනය කළේ ද මේ සෙට් එකමය… සීමා වාසික වෛද්‍යවරුන්ගේ තත්ත්‍වය ඉහළ දැමුවහොත් රෝගීන් මිය ගියත් වර්ජනය කරනවා යැයි තර්ජනය කළේ ද මේ සෙට් එකමය… නර්ස්ලාට අළුත් ඇඳුමක් දුන්නොත් රෝගීන් මිය ගියත් වර්ජනය කරනවා යැයි තර්ජනය කළේ ද මේ සෙට් එකමය… නර්ස් කෙනෙකු තමන්ගේ එකෙකුට බැන්නා යැයි කියා රෝගීන් මිය ගියත් වර්ජනය කරනවා යැයි තර්ජනය කළේ ද මේ සෙට් එකමය… පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාල එපා යැයිද, නමුත් පෞද්ගලික රෝහල්වල චැනල් කරන්නට දුවන්නේද, ඒ චැනල් බලයෙන් සහ ඖෂධ සමාගම් වලින් දෙන සන්තෝසම් වලින් ලංකාවේ හැමටම වඩා මුදල් හොයන්නේද, වාහනයේ ගසා ඇති රතුපාට කතිරයේ බලයෙන් බොහෝ අවස්ථාවල මාර්ග නීති කඩ කළත් ගැලවී යන්නේද, රජයේ ආයතනයක හෝ පෞද්ගලික ආයතනයකට ගියත් තමන් දොස්තර කෙනෙකු යැයි කියූ පමණින් ප්‍රමුඛතා ලයිස්තුවේ ඉදිරියට ගෙන අවශ්‍ය දෑ සිදු කර දෙන්නේ ද, මේ සෙට් එකේ අයටමය… ඒ… අපේ රටේ මහජනතාව තම බදු මුදල්වලින් දුන් නිදහස් අධ්‍යාපනයෙන් අවුරුදු 4-6 ක් වෛද්‍ය විද්‍යාලයක අමාරුවෙන් ඉගෙනගෙන, රටේ දුෂ්කර පලාතක අවුරුදු කිහිපයක් සේවය කර, නැවත කොළඹ/ගාල්ල/නුවර පැමිණ, රෝගීන් ප්‍රාණ ඇපයට තබාගෙන තම ඉල්ලීම් දිනා ගන්නට වලිකන… දොස්තර සෙට් එකමය…

Image result for grey's anatomy

මේ ඉන්නේ මගේ ප්‍රියතම දොස්තර සෙට් එකය.. උන් ඉන්නේ Grays Anatomy සෙට් එකේ විතරමය

දොස්තරලා සුවිශේෂි ද? පිළිතුර වන්නේ ඔවු සහ නැත යන දෙකමය…පිළිතුර වෙනස් වන්නේ ඒ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දෙන පුද්ගලයාගේ මානසික ස්වභාවය, දේශපාලනික සබැඳියාව, සමාජ තත්ත්‍වය, ආදී දේ අනුවය. දැන් දැන් මෙය මෛත්‍රී ද මහින්ද ද යන තත්ත්‍වය දක්වා වර්ධන වන අයුරක් ද දකින්නට ලැබේ.

දොස්තරලා සුවිශේෂීය‍:

ලෝකයේ මියෑදීමට ආසන්න හෝ රෝගීව සිටින හෝ අනතුරකට පත්වූ කෙනෙකුට අසන්නට කැමති එකම වදන තමන් අසළ වෛද්‍යවරයෙකු සිටින බවයි. ඒ, සිය ජීවිතය කෙසේ හෝ බේරා ගනීවි යැයි විශ්වාසය වෛද්‍යවරයා යන වදනේ ගැබ් වී ඇති නිසාය. ඈත කාළයේ පවා ගම්, නගරවල වෙද මහතාට සමාජයේ සුවිශේෂී ස්ථානයක් හිමිව තිබුණේ, ඒ මහඟු ජීව ගුණය නිසාය… සත්‍යයක් හෝ නැති වුවත්, බුද්ධදාස රජතුමාට  තම සැරව ගෙඩිය පෙන්වූ නාගයා පවා, විශ්වාස කර තිබුණේ බුද්ධදාස රජුගේ සුපතල වෙදකමේ බල මහිමයයි. අපි අසරණ වූ විට – වෛද්‍යවරු පෙනෙන්නේ දෙවිවරු මෙනි.. සත්‍යය එයයි.

දොස්තරලා සුවිශේෂීය, උසස් පෙළින් ජීව විද්‍යා අංශයෙන් ඉහළම ප්‍රතිඵල ලබා වෛද්‍ය විද්‍යාලයට ඇතුලත් වී වසර කීපයක් අමාරුවෙන් උගෙන : (ඇත්තෙන්ම අන් සියළු විෂය ක්‍ෂෙත්‍ර වලට වඩා අපහසු සහ නිවැරදිව උගෙන ගත යුතු විෂය වෛද්‍ය වෘත්තිය බව සැලකේ) වෛද්‍යවරයෙකු/වරියක ලෙස සමාජයට පැමිණීමට පාසැල් සිසුන් බොහෝ දෙනෙකුගේ, ඔවුනගේ දෙමාපියන්ගේ එකම සිහිනය විය හැකිය. එය බොහෝ විට එසේම වේ. මා ද ඒ ආකාරයේ සිහිනයක් තිබූ කෙනෙකි.. දොස්තරලාට සමාජයේ ලැබෙන වරප්‍රසාද සහ තත්ත්‍වය දකින අයද, තම තමන්ගේ දරුවන් දොස්තරලාම කරන්නට සිහින දකින බවද සැබෑය. ඒ තමන්ට නොලැබුන තත්ත්‍වයක් තම දරුවනට ලබා දීමේ මිනිස් ස්වභාවයයි.

දොස්තරලා සුවිශේෂීය: සමහර දොස්තරලා දිවා රෑ නොබලා මහන්සි වෙති, රෝගියෙකුගේ ජීවිතය ගොඩ දාන්නට අපරිමිත වෙහෙසක් ගෙන කටයුතු කරති, සමහර දොස්තරලා රෝගියෙකු මිය ගිය පසු දුකින් හඬති, ආහාර වේලක් දෙකක් නොකා සිටිති – එහෙමත් දොස්තරලා ලංකාවේ සිටිති. පෞද්ගලිකව රෝගීන්ට වෙදකම් කරන සමහර දොස්තරලා දුප්පත් මිනිසුන්ගෙන් මුදල් අය නොකරති, බෙහෙත් පවා මිනිසුනට අරන් දෙති, එහෙමත් දොස්තරලා ලෝකයේ සිටිති.

දොස්තර හොඳහිත ලා අතර දොස්තර ගඳහිත ලා ද ඇත.

දොස්තරලා සුවිශේෂීය – ඒ නිසාම තමන්ට සියළු වරප්‍රසාද ලැබිය යුතුයැයි සිතන පිරිසක් ද සිටිති. ඒ – අර කියූ අලි පුකෙන් ඇවිත් යැයි සිතා සිටින කොටසයි… සියළුම දොස්තරලා ඒ ගණයටද නොවැටෙති. ඒ මෙන්න මේ ලිස්ට් එකේ ඉන්න කට්ටිය වන්නට පුළුවන… මෙම ලිස්ට් එක මා උපුටා ගත්තේ අන්තර්ජාලයේ හුවමාරු වන පෝස්ට් එකකිනි. 100% ක සත්‍ය අසත්‍යභාවය නොදන්නා නමුත්, අදාල පුද්ගලයා එය සත්‍ය බව පවසා තිබුණි.

ඒ අනුව බොහොමයක් දෙනා ඉල්ලන්නේ යන්නෙ කොහෙද මල්ලෙ පොල් ගණයේ පාසැල් වේ.. මෙම ලිස්ට් එකට දැනට දරුවා ඉගෙන ගන්නා පාසැල ඇතුලත් කළා නම් එය වඩා අර්ථවත්ව විශ්ලේෂණය කළ හැකිව තිබුණි. උදාහරණයක් ලෙස 13 සහ 18 ඉල්ලීම් සසඳන විට වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනාම මාරුවී පැමිණ ඇත්තේ කළුබෝවිල රෝහලටයි… නමුත් 13 පන්නිපිටිය ධර්මපාල විද්‍යාලය ඉල්ලුම් කරන විට 18 ඉල්ලන්නේ ඩී එස් සේනානායක විද්‍යාලයයි. අංක 41 කරාපිටියේ සිට බලපිටියට මාරු වන විට රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය ඉල්ලා සිටී. කරාපිටියේ සේවය කරන විට මෙම දරුවා ගිය පාසැල කුමක්ද ? එවිට මෙම ප්‍රශ්නය පැන නැඟී නැත්තේ මන්ද ?   මෙම ලැයිස්තුව හොඳින් අධ්‍යයනය කළහොත් මෙම ඉල්ලීම්වල සාධාරණත්‍වය පෙනී යයි. ඒ අතරම, අතිශය සාධාරණ ඉල්ලීම් ද මේ ලැයිස්තුවේ නැතිවාම නොවේ…..

දොස්තරලා ද මනුශ්‍යයෝය… උන් ද අපි මෙන්ම සාමාන්‍ය ය….

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව අපි සැවොම එක හා සමාන සැලකුම් ලැබිය යුතුය. නියමාකාරව නම් ජනාධිපතිතුමා සිට අන්ත දුගී පුද්ගලයා දක්වා අයිතිවාසිකම් සාමානව ලැබිය යුතුය. නමුත් මිනිස් වර්ගයා සතු පන්ති-කුළ-ජාති-ආගම්-පාට-පක්‍ෂ පරතර නිසා අපි සැවොම විවිධාකාර සමාජ ස්ථරවල ජීවත් වෙමු. මේ තත්ත්‍වය කිසිදා වෙනස් කළ හැක්කක් ද නොවේ. මෙය අප රටට ආවේණික ලක්‍ෂණයක් ද නොවේ. වැඩි වශයෙන් ආසියානු රටවලද, අඩු වශයෙන් අනෙකුත් රටවල ද පොදුවේ දැකගත හැක්කකි.

මා ලංකාව හැර වෙනත් රටවල් දෙකක ජීවත්ව  සිටි පුද්ගලයෙක් වන නිසා ඒ ඒ රටවල වෛද්‍යවරුන්ට ඇති තත්ත්‍වය හොඳින්ම දැක ඇත. ඇමරිකාවේ නම් වෛද්‍යවරයෙකු වීමට ලංකාවේ තරම් ලේසියෙන් බැරිය. පාසැලේදී උසස්ම GPA අගයක් පවත්වාගෙන යන සිසුන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ද ඒ අයුරින්ම අති උසස් GPA අගයයක් (4.0 හෝ ඊට දශම කිහිපයක් අඩුවෙන්) පවත්වාගෙන යා යුතුය. ඒ අවුරුදු 4 ඉගෙන ගන්නා ඔවුන් නැවතත් වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ ද ඉගෙන ගත යුතුය. මා දන්නා පරිදි සියළුම වෛද්‍ය විද්‍යාල මුදල් ගෙවා ඉගෙන ගත යුතු ඒවා වේ.. (යකෝ මෙන්න ඇමරිකාවෙ Private Medical Schools තියෙනවලු..) ඉන්පසුවද ඔවුන් Residencies, Internships ආදියෙන් හෙම්බත්ව වසර ගණනාවක් යනතුරු Bar Exams ආදිය සිදු කර කිසියම් තත්ත්‍වයකට ආ යුතුය. ඒ පැමිණියද, අද ලංකාවේ වෛද්‍යවරුන් ගත කරන සුඛෝපභෝගී හෝ අර්ධ සුඛෝපභෝගී ජීවිතයක් ගත කිරීමේ භාග්‍යය ඔවුනට නොලැබේ. සිය කාර්යය අකුරට ඉටු කළ යුතු මෙන්ම තමන් රෝගියාගේ ජීවිතය පිළිබඳ අසීමාන්තික වගකීමක් ඔවුනට පැවරී ඇත. ලංකාවේ නම් පළමු උපාධිය වූ MBBS නිම වූ පසු වෛද්‍යවරයෙකු සේ පත්වීමක් ලැබේ. නමුත් අමෙරිකාවේ BS වලින් පසුව Medical School හි අධ්‍යාපනය නිම කළ යුතුය. ඒ අනුව ඔවුන් වැඩි කළක් මුදල් ගෙවා ඉගෙන ගත යුතු වේ… බොහෝ සිසුන් මේ අධ්‍යාපනය නිම කරන විට ඩොලර් මිලියනයක් පමණ ණය වී අවසානය.. ඉන්පසු ඔවුන් කරන්නේ මුලින්ම ණය ගෙවා නිම කිරීමයි. ඇමරිකාවෙ එහෙම වුනත් – ලංකාවෙ එහෙම වෙන්නෙ නෑ..

වැරදිලාවත් දකුණු කකුල කපනවා වෙනුවට වම් කකුල කැපුවෝතින් සේසතම ඉවර වෙනකල් අර රෝගියාට වන්දි ගෙවන්නට වෙයි. රෝගියාට නොකිවයුතු යමක් හෝ අයුතු බලපෑමක් කළහොත් ලයිසන් එකම ඉවර වෙයි. මේ නිසා ඔවුනට වසරකට ඩොලර් ලක්‍ෂ ගණනක ආරක්‍ෂණ සහතිකයක් ලබා ගත යුතුය. එසේම මෙඩිකල් රෙප් ලා කියන පදමට බෙහෙත් නිකුත් කිරීම ද තහනම් ය. මේ නිසා  ඖෂධ සමාගම් වලින් සන්තෝෂම් ලබා ගැනීමද අපහසුය.. වෛද්‍යවරයෙකු වූ පලියට වාහන පර්මිට් ලැබෙන්නේ ද නැත… ඔවුන් සමාජයේ තවත් එක් කොටසක් පමණි. එසේ නමුත් ආසියාතික රටවලින් අමරිකාවට යන බොහෝ වෛද්‍යවරු, තම රටේදී තිබූ තත්ත්‍වයම ඒ රටවල ද තම වර්ගයා ඉදිරියේ තබා ගැනීමට උත්සාහ කරති. අපේ දූපත් මානසිකත්‍වයට ගැලපෙන සේම පිටරට සිටින අපේ එවුන්ද උන්ට ඒ විදියටම වැඳගෙන සලකති.

කෙසේ නමුත් පාසැලකට දරුවන් ඇතුලත් කිරීමේදී, රජයේ ආයතනයකට ගොස් යමක් කරවා ගැනීමේදී හෝ බැංකුවකින් ණයක් ගැනීමේදී වැනි අවස්ථාවලදී වෛද්‍යවරුන්ට තරමක සුවිශේෂී ස්ථානයක් ලැබේ. ඒ උගත්කමට සහ වෘත්තීය ස්ථාවරභාවයට ගරු කිරීමක් ලෙසින්. එසේ නමුත් ඒ ගරු කිරීම ම, ආචාර්ය උපාධිධරයන්ට, විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරුන්ට, ගණකාධිකාරීවරුන්ට, නීතීඥයින්ට ආදී සමාජයේ අනෙකුත් උගත් යැයි සම්මත කොටසට ද ඒ අයුරින්ම ලැබේ. ඒ නිසා  ඒ රටවල වෛද්‍යවරු අලිපුකෙන් ඇවිත් නැත.

ලංකාවේ මූලික අධ්‍යාපනය ලැබ, ශ්‍රී ලංකා රසායන විද්‍යා ආයතනය නම් පෞද්ගලික උපාධි කඩයක මූලික උපාධි තත්ත්‍වය ලබාගෙන, ඇමරිකාවේ විශ්ව විද්‍යාල දෙකක පශ්චාත් විද්‍යාවේදී උපාධිය සහ ආචාර්ය උපාධි ලැබ, විශ්ව විද්‍යාලයක අවුරුදු දෙකක් පශ්චාත් ආචාර්ය උපාධි පර්යේෂණ සහ ඉගැන්වීම් සිදු කර, ජර්මනියේ BASF ආයතනයේ විද්‍යාඥයෙකු ලෙස සේවය කර ලංකාවට පැමිණි මා, දරුවාට කිසිදු රජයේ පාසැලක් සෙවීමට උනන්දු වූවෙකු නොවේ. මගේ පදිංචිය අනුව රාජකීය, ඉසිපතන, තර්ස්ටන් යන විදුහල් තුනටම ඇල්කෙමි පැටියා ඇතුලත් කර ගැනීමට තරම් “ලකුණු” තිබුණි. එකළ සිටි දේශපාලුවෙකුට රුපියල් ලක්‍ෂ දහයක් දුනහොත් පැටියාව රාජකීය විද්‍යාලයට ඇතුලත් කර දෙන බවට මගේ සමීපතම මිතුරෙකු ද මට පොරොන්දු විය…. නමුත් මා ඌව දැම්මේ නුගේගොඩ ලයිසියම් ජාත්‍යන්තර පාසැලටයි. කිසිවෙකු මට ඌව ඒකට දැම්මාය කියා දොස් පැවරුවේවත්, අපරාදෙ රාජකීය විද්‍යාලයට දාන්න තිබුණ චාන්ස් එක මිස් කර ගත්තා යැයි උපදෙස් දෙන්න ආවේවත් නැත. ඒ සමහරවිට මගේ ගැන දන්නා නිසා වෙන්නට පුළුවන.

හිතවත් වෛද්‍යවරුනි,

මේ ගැන කතා කළ මගේම සමහර වෛද්‍ය මිතුරන් පැවසූයේ අපි මේ කතන්දරයට විරුද්ධ වන්නේ අප තුළ පවතින හීනමානය නිසා ය කියාය. මට නුඹලා ගැන කිසිම තරහක් හෝ හීන මානයක් නැත. වෛද්‍යවරයෙකු වීමේ සිහිනය මටද නොතිබුණා නොවේ… ඒ සිහිනය සැබෑ කරගන්නට නොහැකි වූවා කියා මට ඉරිසියාවක් හෝ වෛරයක් ද නැත. මම නුඹලාට වඩා කිහිප ගුණයක් නීත්‍යානුකූලව- සහ සාධාරණව කිසිවෙකු ප්‍රාණ ඇපයට තබා නොගෙන මුදල් උපයන කෙනෙකි. මම ද සමහරුන්ට දොස්තර (Dr.) කෙනෙකි. නුඹලාගේ තත්ත්‍වය භාවිතා කර නුඹලාට ඇති සමාජ තත්ත්‍වය නිසා වරදවා වටහාගෙන සිටින පුද්ගලයින්ට කියා යම් යම් දේ කරවාගත් බව නම් සැබෑය. ඒ සමාජයේ Ignorance බව සාර්ථකව වාසියට හරවා ගැනීමකි. ඇල්කෙමිච්චී ඉගැන්නුවේ Pre-Med සිසුන්ටය… ඒ නිසා ඇයට ද හීන මානයක් නොමැත… කොටින්ම කියනවා නම් නුඹලාගේ තත්ත්‍වය පිළිබඳ දශමයක හෝ හීනමානයක් අපට නොමැත. මෙය හීනමානයකින් ලියන ලද්දක් නොවේ.

මේ පිළිබඳ සක්‍රීයව කතා කරන බොහෝ දෙනාට නුඹලාගේ දරුවන් හොඳ පාසැල්වලට දැම්මාද නැද්ද යන්න ප්‍රශ්නයක් නොවනු ඇත. ප්‍රශ්නය වන්නේ නුඹලා ඒ ඉල්ලීම් ඉල්ලූ ආකාරයයි. උඹලා ඒ ඉල්ලීම් ඉල්ලුවේ ශයිලොක් මස් රාත්තලම ඉල්ලුවාටත් වඩා අමානුෂික ආකාරයටය…. මේවා ප්‍රසිද්ධියේ රෙදි ගළවා නොගෙන හීන් සැරයෙන් කරගත යුතු දේවල්ය.. නුඹලා පමණක් නොව, අන් සියළුම වෘත්තිකයින්ට සමාන අයිතිවාසිකම් සහ සමාන අභිමානයක් තිබේ.. රටක් වශයෙන් ඉදිරියට යන්නේ එවිටයි….

බොහෝ විට නුඹලා කරන හොඳ දේ ප්‍රචාරණය වනවා අඩු විය හැක… මාධ්‍ය බොහොමයක් රස කර කර විකුණන්නේ කුණු මාළු විනා සුවඳ හමන මල් නොවේ… ඒ උන්ගේ සදාචාරයයි. සමාජයේ වැදගත් යැයි සම්මත, බොහෝ දෙනා Role Models ලෙස සළකන නුඹලා යම් වැරැද්දක් කළවිට එය දස ගුණයකින් රැල්ලක් වී නුඹ වෙතම ආපසු එන්නේ සමාජය නුඹලා පිළිබඳ මවා ගෙන ඇති ප්‍රතිරූප බිඳී යාමේ වේදනාව නිසාය… අපේ සිරි ලාංකිකයාට ප්‍රතිරූප වන්දනාව ඉතා තදින් මුල් බැසගෙන ඇත. ජීවිතයට දෑසින් නොදුටු අය පවා ප්‍රතිරූප මවාගෙන වන්දනා කරන ඔවුන්, එය බිඳී ගිය පසු මරා ගන්නට ඉදිරියට කඩාගෙන පනී,.. ඉඳහිට සමහර බ්ලොග්කරුවන් තම හිට්ස් ප්‍රමාණය වැඩි කර ගනු වස්, පෝස්ට් දෙක තුනක් ද ඒ අතරට රිංගවා ගනිති.

සමාජයේ සුවිශේෂී පිරිසක් යැයි කියා කොටසක් නොමැත.

සිදු විය යුත්තේ මෙයයි. වෛද්‍යවරු, නීතීඥයින්, ගුරුවරු, ආචාර්ය-මහාචාර්යවරු, ලිපිකරුවන්, කුලීකරුවන්, වැසිකිලි පවිත්‍රකරන්නන්, සහ දේශපාලුවන් යන සියල්ලට එකම වරප්‍රසාද, එකම පිළිගැනීම තිබිය යුතුමය. නමුත්, දූපත් මානසිකත්‍වයක වැඩවසම් සමාජ ක්‍රමයක දිවි ගෙවන අපි, කවදාවත් කිසිවෙකුට වෙනස් තත්ත්‍වයක් දීමට මැලි වනවා සේම, තමන්ට හිමි තත්ත්‍වය නැති වනවාට ද අම්බානක බය පිරිසක් වේ. මේ නිසා බොහෝ දෙනෙකු අනුන්ට කෙළවෙනවා බලා සිට ස්වයං වින්දනයකට පත්වීමට කැමති ය. මේ නිසාම තැලන යකඩය උඩ පැන පැන තලන්නාක් මෙන් අනුන් කියන ඕනෑම මගුලක් මුහුණු පොතේ බෙදා ගන්නවා සේ, වෛද්‍යවරුන්ගේ ප්‍රශ්නය අරභයාද ක්‍රියා කරති. එයට විරුද්ධව තම කුලකයේ එවුන් – එනම් වෛද්‍යවරු – ද විවධාකාර පෝස්ට් ලියති.

මෙම ප්‍රශ්නය කෙසේ නිරාකරණය කළ යුතුදැයි ඇත්තෙන්ම මට පැවසීමට හැකියාවක් නැත. ඒ තරම් සුවිශාල රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දැනුමක් හෝ මේ ප්‍රශ්නය නිරාකරණය කිරීම පිළිබඳ පුළුල් දැනුමක් මට නොමැත. ඒ නිසා ඒ පිළිබඳ ගොඩ පෙරකදෝරු කම් කිරීමෙන් වැලකී සිටිමි.

නමුත්, රජයක් ලෙසින් කළ යුත්තේ, මෙයට සාධාරණ විසඳුමක් ලබා දීමයි. තම සේවා ස්ථානය හෝ රැකියා ස්ථානය අනුව පාසැලක් ලබා දීම, එක්තරා කෝටා ක්‍රමයක් සැලසීම, ආදිය කඩිනම් විසඳුම් ලෙසින් සැලකිය හැකිය. නමුත් ප්‍රධානව සිදු විය යුත්තේ සෑම පාසැලකම පහසුකම් එක හා සමාන කිරීම මගින් ජනප්‍රිය පාසැල් තරඟය අවම කර මෙම තරඟය අඩු කිරීමයි.

වෛද්‍යවරුන් ද, මස් රාත්තලම නොඉල්ලා… තම දරුවන්ගේ පාසැල් ප්‍රශ්නය නොව, තම දරුවන්ට ද යා හැකි ආකාරයට සෑම පාසැලක්ම එක හා සමානව දියුණු කරන ලෙස ඉල්ලා වර්ජනය ආරම්භ කළේ නම්, සමහරවිට ඔබ වටා සමස්ථ සමාජයම එක් රොක් වන්නට ඉඩ තිබුණි. නමුත් ඔබේ ආත්මාර්ථකාමී ඉල්ලීම නිසාම, ඔබ තව තවත් සමාජයේ වෛරයට පාත්‍රවනවා විනා, අන් යමක් සිදු නොවේ…FUTA  කළ දේ කුමක් වුවත්, ඔවුන්ගේ පා ගමනට බොහෝ දෙනා ආශීර්වාද කළේ, ඔවුන් අධ්‍යාපනය නැංවීමට 6% ක් ඉල්ලීම කළ නිසාය…

මින් පසුව වත්, සමාජයේ හද ගැස්ම හඳුනාගෙන, තමන්ගේ ප්‍රශ්නය එයට සමපාත කර සමාජය හා එක්ව එය ලබාගන්නට කටයුතු කරන්නේ නම්, සමස්ථ සමාජයම ඔබ හා එක්වනු නොඅනුමානය….

මේ ඔබ කළ කී දෑ නිසා සමාජයේ පිළිකුල අන්තර්ජාලයේ සටහන්වන ආකාර කිහිපයකි….

වෛද්‍යවරුනි, නුඹලා අලිපුකෙන් ඇවිත් නැත, නමුත් නුඹලා කරන රාජකාරියේ සුවිශේෂී බව නිසාම වෘත්තීයමය වශයෙන් ගරු කටයුතුව සැලකේ… එම ගරුත්වය මෙවැනි සාහසික ක්‍රියා මගින් කෙලෙසා ගන්න එපා…. සමාජය සමඟ එක්ව ගමනක යමු… එවිට සාමාන්‍ය ජනතාව පවා ඔබේ ඉල්ලීමට එකඟ වනු ඇත…

නුඹලා අලි පුකෙන් ඇවිත් නැත.

පසුව ලියමි: ග්‍රාම්‍ය ව්‍යවහාරයේදී, කෙනෙකු තම තත්ත්‍වය හෝ බලය නිසා අසාමාන්‍ය දෑ, වරප්‍රසාද ඉල්ලයි නම් අසන්නේ, “ඇයි ? උඹ අලිපුකෙන් ඇවිත් ද ?” කියායි… මාතෘකාවට නිමිත්ත වූයේ එයයි…

සීමාවන් නැති වැට කොටු බැමි නැති ලෝකයක් ?


සීමාවන් මහ පුදුමාකාරයි. ඉපදීමටත් පෙර සිටමයි අපි සීමාවන්ට යටත්ව ඉන්නෙ… මාස නවයක්ම අප සීමා වී ඉන්නේ මවගේ ගර්භාෂය වපසරියට…. ඒක ඇතුලෙ දෙකට තුනට නැවිලා ඉඳලා බොහොම අමාරුවෙන් රිංගලා තෙරපිලා එලියට එන අපි, ජාතිය – ආගම – කුළය – දෙමාපියන්ගෙ නිලබලය – ආච්චිලා සීයලාගෙ විවිධාකාර මති මතාන්තරවලට කොටු වෙලා ජීවත් වෙන්න පටන් ගන්නවා… නම තියන්නත් උපදින වෙලාවට අනුව අකුරු හොයනවා… කොණ්ඩය කපන්න, බත් කන්න, අකුරු කියවන්න, ඉස්කෝලෙ යන්න, විබාගෙට යන්න, විවාහ වෙන්න…. මෙකී නොකී හැම දේටම සීමා බාධක යොදාගෙන ජීවත් වෙනවා… සමහර දරුවොන්ගෙ කොණ්ඩෙ කපන්නෙ නෑ බහ තෝරන වයසෙදි ගොළු වෙනවා කියලා… උන්ට හිස නිදහස් නෑ…

සමාජයට ගියාම අපි සමාජයීය සීමා මායිම් වලට යටත් වෙනවා… සංස්කෘතිකමය සීමා බැඳීම් වලට යටත් වීම සාධාරණයි… නිදහස හොයා ගෙන යනවා කියලා ප්‍රසිද්ධියේ නිරුවත් වෙන්න වත්, අන් අය අපහසුතාවයට ලක් වන විදියේ හැසිරීම් වලටවත් නොයා යුතුයි කියන මතයේ මම සිටිනවා.. නමුත් බොහෝ දෙනා හිතන්නෙ ඒ නිදහස කියන්නෙ අර වල්බූරු නිදහස කියලා. නීතිමය රාමු පද්ධතිය ඇතුලත වූ සියළුම සීමාවන්ට අපි යටත් විය යුතු වන්නේ ගෞරවාන්විත පුරවැසියන් විදියට සමාජයීය සහ සංස්කෘතිකමය සීමාවන්ට අපි සියළුම දෙනා එකඟව සිටිය යුතු නිසා.

අනිවාර්යයෙන්ම බැඳීමට හෝ යටත් වීමට සිදු වන සමාජමය සහ සංස්කෘතිකමය සීමා මායිම්, බැඳීම් වෙන් කළ විට අපි අපිම කොයි තරම් මානසිකව සීමා කරගෙන සිටිනවාද කියා ඔබ මොහොතකටවත් සිතුවාද ? අපි අපිටම කොයි තරම් සීමා පණවාගෙන ද ඉන්නෙ ? යමක් කරන්න පුළුවන් කියන සිතුවිල්ල එන්න පෙර අපේ සිතට නැගෙන්නෙ කොයිතරම් බාධක තියෙනවද කියන එක නේද ?

“ඇයි මට මේ දේ කරන්න බැරි ?” යන සිතිවිල්ල ඔබට කී වතාවක් සිතට ඇවිත් තිබෙනවාද ? ඒ කී වතාවක ඔබ ජය අරගෙන තියෙනවද ? මේ සියල්ලම තියෙන්නෙ තමන් තමන්ටම පණවා ගන්නා සීමා තුළ සිට ක්‍රියාත්මක වන නිසා….

Image result for rocket take off

අපි බොහෝ දෙනෙක් උපකල්පන රාශියක් මත ඉඳගෙන, අපිටම සීමා බොහොමයක් පනවාගෙන ඉන්නවා… යමක් කරන්න අවශ්‍යතාවය තිබුණත්… ඒ නිසාම අපි බොහොමයක් අවස්ථා අතහැර ගන්නවා… මටත් එහෙම අහිමි වූ දෑ බොහොමයි… ලෝකයේ බොහොමයක් සාර්ථක වූ මිනිස්සු මෙන්න මේ ස්වයංව පණවාගෙන තිබූ සීමාවන් බිඳ දමාගෙන ඉදිරියට ගියපු එවුන්…

අපට මේක කරන්න බෑ.. කවුරුවත් මේක කරලා නෑ.. ඒ නිසා අපටත් බෑ…. කියන දේ තමයි සිතට එන පළමු සිතිවිල්ල… අපි ඒ දේ කරන්න එක වතාවක් හෝ උත්සාහ කරලා නැතිවම, අපි එය උපකල්පන රාශියක් මත ඉඳගෙන පටන් නොගෙනම අවසන් කරනවා… පළමු උත්සාහය බොහෝ දුරට අසාර්ථ වෙන්න පුළුවනි, නමුත් එයින් අපට ඉගෙන ගන්න තියෙන පාඩම් බොහොමයි… දෙවන වතාවේ එම දුර්වලතා මඟ හරවාගෙන නැවත උත්සාහ කරන්න පුළුවනි… නමුත් අපි කීයෙන් කී දෙනාද නැවත නැවතත් යම් දෙයක් කරන්න උත්සාහ කරන්නෙ ? අපි නිතරම උත්සාහ කිරීම අත හැර දමන්න සූදානම්… මොකද කියනව නම් ලේසිම දේ ඒ නිසා… Try and Try again, one day you can fly කියලා සුද්දා කිවුවෙ මෙන්න මේ නිසා…

Image result for millionaire quotes

මේක අපි අපිටම නොදැනුවත්වම පනවා ගන්නා සීමාවක්… මමත් කාළයක් මේ උපකල්පනයෙ හිටං … අහිමි කරගත් දේ බොහොමයි. සමාජයීය ජීවිතයෙ වගේම වෘත්තිමය ජීවිතයෙදි….  ජයගන්න හෝ පරාජය වෙන්න අපි උත්සාහ කරලා බලන්න ඕන… ජීවත්ව ඉන්නකල් පරාද කරන්න බෑ කියපු හිටපු ජනාධිපතිතුමාව වර්තමාන ජනාධිපති තුමා  විසින් පරාජය කළේ මෙන්න මේ සංකල්පය මත පිහිටු කටයුතු කිරීම නිසා වෙන්න ඇති.

Image result for break your limits motivational

අපි අපිටම පණවා ගත් සීමා සියල්ලම බිඳ දමන්න අවශ්‍යයි… නැතිනම් අපි හැමදාම එකම තැන හිරවෙලා, හැමදාම එකම දේ එකම විදියට….

කොහොමද අපි සීමා බිඳ දමන්නෙ ? අළුත් විදියට හිතන්නෙ ?

E + R = O

Event + Response = Outcome

සිද්ධිය + ප්‍රතිචාරය = ප්‍රතිඵලය

අපි වටා ගොඩනැගෙන සියළුම දේ සිදු වෙන්නෙ මෙන්න මේ හේතු නිසා.. අපි ඉදිරියට යන්න හෝ පිටුපසට යන්න.. නැතිනම් ජීවත් වෙන්න හෝ මිය යන්න පවා මේ හේතු බලපානවා…

ඔබ ඕනෑම අවස්ථාවක් හෝ සිද්ධියක් ගන්න… උදාහරණයක් ලෙස ඔබේ උසස් පෙළ සමත් වීම/අසමත් වීම – ඔබ ඒ සඳහා නිසි ලෙස උනන්දු වුනා නම්, ජයග්‍රහණය උදෙසාම කැප වූවා නම්, ඒකායන පරමාර්ථයෙන්ම පාඩම් කළා නම්, බොහෝ දුරට ප්‍රතිඵලය වන්නේ සමත් වීමක්… ඔබ රාජකාරියේදී කිසියම් අවශ්‍යතාවයකට දක්වන ප්‍රතිචාරය අනුව, ඔබ සාර්ථක වීම හෝ අසාර්ථක වීම රඳා පවතින්න පුළුවනි.

ඔබ මගතොටදී දකින/මුහුණපාන සිදුවීමකට දක්වන ප්‍රතිචාරය අනුව ඔබේ දවස තීරණය වන්නට පුළුවන්…. මේ උදාහරණ කීපයක් පමණයි… ඔබටම පුළුවනි මේ සූත්‍රය යොදාගෙන ඔබ මුහුණපාන සිද්ධි, ඔබ මුහුණ පෑ සිද්ධි විශ්ලේෂණය කරන්න…

Image result for break your limits motivational

සමහරවිට ගේ දොර සිදු වන සිදුවීමක් වුනත් උදාහරණයකට ගෙන බලන්න… ඔබට කිසිවෙකු පවසන යමකට ඔබ දක්වන ප්‍රතිචාරය අනුව එක්කෝ ගුටිකන්න හෝ සාමදානයෙන් ඉන්න ලැබෙන සම්භාවිතාවය රඳා පවතිනවා…

ජීවිතය සරළ කරගන්න හරිම ලේසියි…. අපි බොහෝ දෙනෙකු ජීවිතය විඳිනවා වෙනුවට විඳවනවා…. ලබන ලිපියකින් ජීවිතය සරළ කර ගන්න මම උපයෝගී කරගන්නා Flow Chart එක ප්‍රසිද්ධ කරන්නම්…

අද ඉඳලා… තමන් තමන්ට පණවාගෙන තිබූ දියුණුවට දොර වසන සීමාවන් බිඳ දමන්න පුරුදු වෙන්න…. මුලදි අමාරු වෙයි… පුරුදු වෙනකොට හරියයි……

සමාජ මෙහෙවර උදෙසා විද්‍යාව හා තාක්‍ෂණය -මහජනයා සඳහා විද්‍යාව සන්නිවේදනය


සමාජ මෙහෙවර උදෙසා විද්‍යාව හා තාක්‍ෂණය සම්මන්ත්‍රණය ලංකාවේ පැවැත්වුන බව දන්නේ බොහොම ස්වල්පයක් දෙනා පමණයි. විද්‍යා හා තාක්‍ෂණ අමාත්‍යාංශයේ මෙහෙයවීමෙන් එය පැවැත්වුනත්, ප්‍රධාන මාධ්‍ය මගින් එය ප්‍රචාරය වුනේ ජනාධිපති – අගමැති – සහ විද්‍යා හා තාක්‍ෂණ ඇමතිවරු සහභාගි වුන නිසාම පමණක් බවයි මගේ හැඟීම. නමුත් COSTI  ආයතනය මගින් මෙම සමුළුව සජීව YouTube විකාශයක් ලෙස සහ පටිගත කරන ලද වීඩියෝ සියල්ල අන්තර්ජාලයට මුදා හැරීම නිසාම පසුව වුවත් උනන්දුවක් ඇති කෙනෙකුට පරිශීලනය කරන්න පුළුවනි.

මේ සඳහා මගේ දායකත්‍වය වුනේ මහජනයා සඳහා විද්‍යාව සන්නිවේදනය යන සංවාදයට කෙටි දේශනයක් සහ අදාල සාකච්ඡාවට සහභාගී වීමෙන්. එම කොටසේ සම්පූර්ණ වීඩියෝ පටිගත කිරීම මෙන්න මෙතන

මේ සඳහා විද්‍යා සන්නිවේදන ක්‍ෂෙත්‍රයේ දැවැන්තයෙක් වන නාලක ගුණවර්ධනගේ සහ ආනන්ද ගලප්පත්ති යන දෙදෙනාගේ දායක්‍තවය කැපී පෙනුනා… බ්ලොග් දෙකක් පමණක් පවත්වාගෙන ගිය මටත් මේ සඳහා ආරාධනා ලැබුණෙ ඒවා ලියූ කාලයේ යමක් මගෙන් සමාජයට දායක වන්නට ඇතැයි සංවිධායකයින්ට හැඟී ගිය නිසා වෙන්න ඇති. නාලක – ආනන්ද ගලප්පත්ති – සම්රිටි වැනි අය අතරේ මම බොහොම සුළු චරිතයක්.

මගේ දේශනයේ මූලික අවශ්‍යතාවය වුනේ  සාමාන්‍ය සමාජයට හුරු පුරුදු නොමැති සංකල්ප භාවිතා කරගෙන විවිධ කණ්ඩායම් විසින් සිදු කරන වැරදි මතිමතාන්තර නිවැරදි කරන්නේ කෙසේද යන්න, විද්‍යා සන්නිවේදනයට මගේ දායකත්‍වය සහ අපට ඉදිරියේදී නිසි විද්‍යා සන්නිවේදනයක් අවශ්‍යනම්, එය ලබා දෙන්නේ කෙසේද යන කාරණායි.

ලෝකයේ බිලියන 7.3 ක් දෙනා අතරින් සියයට අසූවක් පමණ දෙනා කුමක් හෝ මිත්‍යා විශ්වාසයක එල්බ ගෙන සිටිනවා. එය සමහාවිට ආගම, දෙවියන්, ජෝතිශ්‍යය, වෛද්‍ය මතිමතාන්තර, ජීවන ශෛලීන්, සමහර හිතළු.. ආදිය වෙන්න පුළුවනි. තවමත් ලෝකය පැතලි බව විශ්වාස කරන කණ්ඩායමක් සිටින බව අමතක කරන්න එපා…

මෙන්න මේ මති මතාන්තරවල එල්බ ගෙන සිටින අය නිසි තාර්කික දැනුමක් ලබා දී නිසි මඟට ගෙන්වීමට, විවිධ කණ්ඩායම් මඟින් සිදු කරන වැරදි ප්‍රචාරණයන්ට පිළිතුරු ලබා දීමට, සහ නිවැරදි විද්‍යා දැනුමක් සමාජයට ලබා දීමට මා යෝජනා කළේ රූපවාහිනී නාලිකා වල කාලයෙන්ස තියකට පැය බාගයක් විද්‍යා සන්නිවේදකයින්ට ලබා දෙන ලෙසයි.

මෙය කෙතරම් දුරට සාර්ථක වේ දැයි මා දන්නෙ නැහැ… නමුත් මගෙන් වෙන්න අවශ්‍ය කාර්යභාරය එදින මම නිම කළ බව මට සතුටින් සිතන්න පුළුවනි. මම නැවත ලංකාවට පදිංචියට එන්න තීරණය කළාම නැසීගිය මගේ ගුරුතුමෙක් වන මහාචාර්ය JNO ප්‍රනාන්දු මහතා  කියූ එක දෙයක් මට තවමත් මතකයි “You are nobody in another country – But, you are somebody in Sri Lanka” ඔබ වෙනත් රටක සුවිශේෂ වූ පුද්ගලයෙක් නොවයි – සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙක් පමණයි – නමුත් මේ රටේදී අවම වශයෙන් කිහිප දෙනකෙුට හෝ සුවිශේෂි වන්නට පුළුවනි…

නැවතත් මම ලියන්න ගත්තා…. මේ පුනරාගමනයේ සම්පූර්ණ ගෞරවය මහාචාර්ය අජිත් ද අල්විස් මහතාට හිමිවිය යුතුයි… මාව නැවතත් ලියන්න උනන්දු කළේ අජිත් සර්…

සතියකට එක ලිපියක් හෝ පළ කරන්න උත්සාහ කරනවා…

අව්ව සැරයි – විජලනයට පිළියම් යොදන්න…


පසුගිය දස වසර තුළ දේශගුණයේ දැඩි වෙනස් වීමක් සිදුව ඇති බව සියල්ලෝම අවිවාදයෙන් යුතුව පිළිගන්නා කරුණක්. වර්ෂාපතන රටාවේ වෙනස්කමක්, සුළං රටාව වෙනස් වීම්, උෂ්ණත්‍වය ඉහළ යාම, නියං තත්ත්‍වයන් වර්ධනය ආදිය ඉතා දැඩිව අපට දැනෙන කාළයක්. අප්‍රේල් මාසය කොහොමත් ලංකාවට රස්නය අධික කාළයක්. දක්‍ෂිණාර්ධගෝලයේ සිට උත්තරාර්ධගෝලය වෙත සූර්යයාගේ ගමනේදී ලංකාවට කෙළින්ම හිරු මුදුන් වෙන කාළය මේ කාළයයි. ඍජු වර්ෂාපතනයක් නොමැති වීම නිසාත්, මේ කාළයේ සාමාන්‍යයෙන් පතිත වන සංවහන වැසි නොවැටෙන නිසාත්, ලංකාවේ පවතින්නේ අධික රස්නයක්. මෙය උණුසුම් වායු තරංගයක් (Heat Wave)  එකක් ලෙසින් හැඳින්වීම වරදක් නැහැ.

Image result for heat stroke prevention

මේ ආකාරයේ කාළගුණ තත්ත්‍ව ඍජුවම පරිසරයට බලපානවා. සතුන්ට සහ ගහකොළවලට මේ වෙනස බලපෑවත්, ඔවුන් ස්වභාවයෙන්ම පරිසරයට අනුවර්තනය වන නිසා කෙසේ හෝ එයින් මිදීමට අවකාශ සළසා ගන්නවා. ඒ මිනිසුන්ට මෙන් සංකීර්ණ ජීවන රටාවක් ඔවුනට නැති නිසා. මිනිසුන්ට අවශ්‍යතා අධිකයි. විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකිකයා අවුරුදු සමයේ ඔවුන් ක්‍රියාකාරී වන්නේ අවුරුද්ද ඔවුන්ට සංස්කෘතිකව ඉතා වැදගත් නිසා. ඒ නිසාම මේ අධික රස්නයත් ඔවුන්ට අමතකයි…. මෙය තරමක් දරුණු තත්ත්‍වයක්. ඒ නිසාම මේ වෙනුවෙන් විවිධ පිළියම් යෙදිය යුතුයි. රස්නය පාළනය කිරීමට අපට කල නොහැකක්කක්. නමුත් අප පරෙස්සම් වීම කළ හැකියි.

health care infographics about heat stroke

හැකි තාක් සිසිල් ස්ථානයක සිටින්න.

දවසේ උෂ්ණත්‍වය අධිකම කාළය වන්නේ උදෑසන 11.00 – 3.00 අතර කාළයයි. මේ කාළය ඇතුලත හැකි නම් සිසිල් සෙවන සහිත ස්ථානයක සිටිය හැකි නම්, ඉතා හොඳයි. නමුත් පවතින අධික වැඩ රාජකාරි සමඟ ඔබට එසේ කළ නොහැකියි. ඒ නිසාම විටින් විට සෙවනක් කරා යාම කළ හැකියි. නිවසක නම් පහත මාලය සිසිල් බවින් වැඩි නිසා දිවා කාළය පහත මාලයක ගත කළ හැකියි.

හොඳින් ජලය පානය කරන්න.

තාපයට ඔරොත්තු දීමට අවශ්‍ය එකම අවිය වන්නේ ජලයයි. අපේ ශරීරයෙන් 75% කට අධික ප්‍රමාණයක් ජලයෙන් සමන්විත නිසාම සහ සියළු ජීව ක්‍රියාකාරීත්‍වයේ මූලිකම මාධ්‍යය ජලය නිසාම අපට කිසිම විටක ජලයෙන් තොර ජීවයක් නැහැ. එසේමයි විජලනය ඇති වූ විට අපේ ජීව පද්ධතියම අඩපණ වෙනවා. මේ නිසයි අපට ආහාර නොමැතිව දින ගණනක් ජීවත් විය හැකි වුවත්, ජලය නොමැතිව ජීවත් විය නොහැක්කේ. උණුසුම් කාළයකදී සිදු කළ යුතු ප්‍රධානම දේ විජලනයෙන් වැලකීමයි. ඒ නිසා සෑම විටම සිසිල් ජලය පානය කළ යුතුයි. වෙනදාටත් වඩා වැඩියෙන් ජලය පානය කළ යුතුයි. සිසිල් බීම වලින් පිපාසය සංසිඳවූවත්, විජලනය වැඩි කරනවා. සිසිල්බීම වල අඩංගු සීනි සාන්ද්‍රණය අධික නිසා අපට ජල අවශ්‍යතාවය වැඩි වනවා.

Image result for heat stroke prevention poster

කපු අැඳුම් භාවිතා කරන්න – සුදු නම් වඩාත් සුදුසුයි

අධික තාපය අැති දිනවල භාවිතයට වඩාත්ම සුදුසු වන්ෙන් සුදු කපු අැඳුම්. කපු අැඳුම් දහඩිය ෙහාඳින් උරා ගැනීම සහ පිට කිරීම සිදු කරන නිසා ශරීරයට සිසිලක් ලබා ෙදනවා. කළු පැහැති ෙහා් වර්ණ අැඳුම් හිරු කිරණ උරා ගන්නවා… සුදු සියල්ල පරාවර්තනය කරනවා. ෙම් නිසා ශරීරය මතුපිට උෂ්ණත‍වය ඉහළ යාම අඩු වනවා.

මද්‍යසාර පානය අවම කරන්න

අධික තාපය අැති දිනවල මද්‍යසාර භාවිතයෙන් වැලකී සිටිනවා නම් හොඳයි. මද්‍යසාර අැත්තෙන්ම ශරීරය විජලනයකට ලක් කරනවා. ෙම් නිසා හැකි තරම් මත්පැන් භාවිතෙයන් වැලකී සිටිනවා නම් හොඳයි.

සැහැල්ලු අාහාර වේලක් ගන්න

අධික ප්‍රෝටීන් සහිත බර අාහාර වේල් ශරීරයේ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාකාරීත්‍වය වැඩි කරනවා. මේ නිසා ශරිර උෂ්ණත‍වය ඉහළ යනවා… නිතරම සැහැල්ලු සමබල අාහාර වේලක් ලබා ගැනීම තාපයට ඔරොත්තු දෙනවා වගේම ශරීර සෞඛ්‍යයටත් හොඳයි. ඔබ අධිකව දහඩිය දමන පුද්ගලෙයකු නම්, ලුණු භාවිතය සහ සීනි භාවිතය අඩු කරන්න… මෙවැනි අාහාර වේල් ගැනීම නිසා අධික දහඩිය දැමීමේදී ශරීරයේ ලවණ සාන්‍ද්‍රණය වැඩි වී විජලනය අැති වීමට පුළුවනි.

කුඩයක් භාවිතා කරන්න – Sunscreen භාවිතා කරන්න

අවුවේ යනවා නම් කුඩයක් භාවිතා කළාට වරදක් නෑ. සමාජය මොනවා කිව්වත්, තාපයට නිරාවරණය වන්නේ ඔබයි. ඔබට අහිතකර යමක් සිදු වුනොත් ඔබට හිනාවෙන සමාජය ඔබව බේරගන්න එන්නෙ නෑ… ඒ් වගේමයි, Sunscreen ආලේප කළහොත් සමේ ලාමක ස්ථානවලට වැඩිපුර අාරක‍ෂාවක් ලබා දිය හැකියි. මෙමගින් සමේ පිළිකා තත්ත්‍වයන් පවා පාලනය කළ හැකියි.

පරිසරයට නිරාවරණය වන ස්ථානයක වාහන ගාල් කිරීමේදී…. 

ඔබ සමහරවිට වාහනයේ ඔබේ දරුවන්, අාදරණීයයන්, සුරතල් සතුන් තබා සුළු වේලාවකට හෝ පිටතට යාමට ඉඩක් අැති. මේ සුළු වේලාව සමහරවිට ඔවුන්ගේ ඉරණම තීරණය කළ හැකියි. වාහන අැතුලත වාතය ඉතාම ඉක්මනින් රත් වනවා. මේ නිසා සමහරවිට වාහනය අැතුලත උෂ්ණත්‍වය අංශක 50- 70 දක්වා වුවද විය හැකියි. මෙය සිරුරකට දරාගත නොහැකියි. පිටරටවල කුඩා දරුවන් වාහනය තුළ මිය යන්නේ මේ වැනි අතපසුවීම් තුළින්. කිසිවෙකු වාහනයේ නවත්වා යා යුතු නම් වාහනය පණගන්වා වායුසමන යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක කරවන්න. එසේත් නැතිනම් සියළුම ජනේල විවෘතකර තබන්න. හදිසියක් වූවොත් ඔවුනට ඉන් පැන යාමට හෝ පිටත සිටින කෙනෙකුට උදවුවක් හෝ කිරීමට හැකියි.

Image result for heat stroke prevention poster

ජනේල දොරවල් හිරු එළිය නිවස තුළට ගෙන ඒ් නම් ඒ්වා අාවරණය කරන්න 

වීදුරු ජනේල දොරවල් අැති නිවාසවලට හිරු රැස් පතිත වීමත් සමග හරිතාගාර තත්ත‍වයක් අැති විය හැකියි. මේ නිසා අැතුලත උෂ්ණත්වය වැඩි විය හැකියි. මෙය වලක්වා ගැනීමට ජනේල සහ දොරවල් අැලුමිනියම් වැනි පරාවර්තක ද්‍රව්‍යයකින් අාවරණය කිරීම මගින් නිවස තුළට පැමිණෙන හිරු රැස් ප්‍රමාණය අවම කරගත හැකියි.

රෝග ලක‍ෂණ හදුනා ගන්න

අධික තාපයට නිරාවරණය වීම නිසා පහත අනතුරුදායක සංඥා ශරීරෙයන් නික්මිය හැකියි. මේ ගැන අවධානය යොමු කිරීෙමන්හා් බොහෝ අනතුරු වලක්වාගත හැකියි

  • අධික දහඩිය දැමීම
  • මහන්සිය
  • කරකැවිල්ල හෝ ක්ලාන්ත ගතියක්
  • කෙණ්ඩා පෙරළිම්
  • හිසරදය
  • අධික උණ
  • වමනය
  • ඇඟේ හිරිගඩු පිපීමක්
  • ඉර අවුවට පිච්චීම නිසා සමෙහි රතු පැහැති ලප
  • හෘද ස්පන්දනය ඉහළ යාම

 

Image result for symptoms of heat strokeමේ රෝග ලක‍ෂණ පැමිණි වහාම හොඳින් වාතාශ්‍රය අැති වියලි තැනකට ගොස් හොඳින් ජලය පානය කරවන්න. සාමාන්‍යයෙන් සෑම පැයකටම අවම වශයෙන් වතුර වීදුරු 4 ක් වත් පානය කිරීම සිදු කළ යුතුයි. හැකි නම් අැඳුම් බුරුල් කර සිසිලස ලබා දෙන්න. ශරීරය ජලයෙන් තෙත මාත්තු කර සිසිලස ලබා දෙන්න. ශරීරයේ  කිහිලි – ඉකිලි බෙල්ල සහ පිට ප්‍රදේ්ශවලට අයිස් තබා ඉක්මන් සිසිලස ලබාදෙන්න

විශේෂයෙන්ම කුඩා දරුවන්, මහළු උදවිය සහ ගැබිණි මවුවරුන් අධික තාපෙයන් ප්‍රවේශම් විය යුතුයි. එසේම තාපය නිසා අැතිවන කම්පනය හෘදයාබාධ සහ අාඝාත තත්තවයනට මග පාදන්න පුළුවන්.

 

අවසාන වශයෙන් අප පමණක් නොවෙයි අපේ සුරතල් සතුන්ද මේ තාපයෙන් අාරක‍ෂා කර ගත යුතුයි. ඔවුනට හොඳින් ජලය පානය කිරීමට ලබා දීම සහ සිසිල් ස්ථානයක රඳවා තැබීම මගින් ඔවුන් අාරක්ෂා කර ගත හැකියි.

Related image

සෑම විටම පෙර සූදානම ප්‍රතිකාරයට වඩා යෝග්‍යයි. ඒ් නිසා යමක් වීමට ෙපර එය වලක්වා ගැනීම ඔෙබ් යුතුකමක්.

සුබ අළුත් අවුරුද්දක් වේවා….

 

 

සුබ අළුත් අවුරුද්දක් වේවා !


New Year

අළුත් අවුරුද්දට බ්ලොගයේ මකුළුදැල් කඩා අළුත් පින්තූරයක් එල්ලුවෙමි…

ලබන අවුරුද්දේත් මේ අයුරින්ම අවුරුදු සැමරීමට

ඔබ සියළු දෙනා නිරෝගීව සිටීවා….

කරන කියන කටයුතු මනා සිහි බුද්ධියෙන් කිරීමට හැකි වේවා…

ඊයේ දිනට වඩා අදත්, අදට වඩා හෙටත් කරන කියන කටයුතුවල ප්‍රගතියක් ඇති වේවා.

මේ වසරට වඩා මනසින්, අපේක්‍ෂාවලින්, ගුණාත්මක බවින් උසස් තැනක ලබන අවුරුද්ද සැමරීමට

ඔබට හැකි වේවා !

 

ඇල්කෙමියා, ඇල්කෙමිච්චි සහ ඇල්කෙමි පැටවුන් දෙන්නා….

කරන කළට පව් මීරිය මී සේ නොහොත් Payback is a BITCH !


බිත්තරයක පිටතින් පුපුරවා දැමීමේදී ජීවිතයක් නැති වන බවත්, බිත්තරයක් ඒ තුළින්ම පැමිණෙන පීඩනයකින් බිඳ වැටීමේදී ජීවිතයක් ඇති වන බවත් කොහේදෝ පඬිවදනක් උපුටු දැක්වූ Facebook පින්තූරයක තිබුණා මතකය. ඒ පඬිවදන මෛත්‍රීපාල සිරිසේන විසින් ආණ්ඩුවේ කොටසක් කඩා බිඳගෙන පොදු විපක්‍ෂයට එක් වී පොද්දා වූ අවස්ථාවේ සිදු වූ සිදු වීමට කවුදෝ සමාන කර තිබුණි. සත්තකින්ම මේ පුපුරා ගියේ ආණ්ඩුව ඇතුලේ මෙතෙක් හිර වී තිබූ පීඩනයයි… තමන්ට බලයක් නොමැතිව පඹයන්සේ සිටීමට සිදු වීම නිසා ඇති වූ පීඩනයයි. තමන් වෙනුවට අනුන් මුදල් හම්බ කර ගැනීමට එරෙහිව නැගිටීමට නොහැකිව තිබූ පීඩනයයි.

කෙසේ නමුත්, බොහෝ දේ සිදු වී හමාරය. රටට, මෛත්‍රීපාල සිරිසේන නම් වූ දේශපාලනඥයා තම අනාගත බලාපොරොත්තුව වී හමාරය. දැන් හැමටම නව ජනාධිපතිවරයෙකු ලැබී ඇත….

කරන කළට පව් මීරිය මී සේ – විඳින කළට දුක් දැඩි වෙයි ගිනි සේ… අපේ ආච්චීගේ මුවේ නිතරම තිබූ වදනකි.. ආච්චීට මඥ්ඥං වගේ කියා මට හිතුනේ මෙච්චර අසික්කිත, තුච්ඡ, පහත් දහදුරා හැම දේම කරන අපේ දේශපාලුවන් දැහැමෙන් සෙමෙන් වැජඹෙන හැටි මේ දෑස් දෙකෙන්ම දකින විටය… මේ කතා කියන්න ආච්චී ලඟ පාතක නැති වුනත්, උන්දෑ එදා කියූ දෑ ඇත්තදෝ කියා නිකමට හිතෙන්න ගත්තේ ම්+ඇහින්ද යුගයෙන් මයිත්ත්‍රී යුගයට පැමිණ දවස් දෙක තුනක් ගතවූ කාළයේ දීය… මෑතක් වන තුරුම මට නං බුදු බණ බොරු යැයි කියා සිතුනේ ඉහත කී හේතුව නිසාමය… නමුත් දවසක් අපේ රාජගිරියේ අරියඥාණ හිමියන් විසින් වැදෑරූ බණක් අහම්බෙන් කණ වැකුණේ සෙනසුරාදා දවසක සේවයට යන අතරේ සිරස එෆ් එම් පන්සිල් මළුව ඇසීමට සිතුන නිසාය… උන් වහන්සේ බණ වැඩ සටහනට ප්‍රශ්න ඇසූ ශාලිකා දියණියට පැවසූයේ දැනට ඔවුන් සැප විඳින්නේ පෙරකළ කරන ලද කුසල කර්මයන් නිසා බවයි… ඉදින් මට හිතුනේ… දෙයියනේ මුංගේ කුසල කර්ම කවදා ගෙවී යා දැයි කියාය…

කවදාවත් නිම නොවන කුසල කර්ම රාජකීය දෛවඥයාගේ අකුසල කර්මයක් නිසා අහෝසි වී ගියේ කාට කාටත් නැවතත් බුදු බණ මතක් කර දෙමිනි… තම නිවසට උඩින් කාක්කෙක් වත් පියාඹා නොගිය සජින් වාස් ගේ නිවසට සාමාන්‍ය මිනිසුන් ප්‍රහාර එල්ල කළේ ද, රජ සැප විඳි බැරිසිල් ඇමරිකාවට තනියෙන්ම බෑග් උස්සගෙන ගියේද, මෙතෙක් කල් අසු නොවූ වෙලේ සුදා දවස් දෙකකින් අසු වූයේද, විමලසිරි ගම්ලත්ගේ ආදායම් වාර්තාවට අභියෝග කෙරුණේද…. කවුරුත් කටක් අරින්නට බය වූ නාමල් කුමරුට දුරකථනයෙන් මරණ තර්ජන ඇති කිරීමට තරම් ජනතාව අසික්කිත වූයේද මේ දිට්ඨදම්ම වේදනීය කර්මය කෙමෙන් කෙමෙන් පටිසන් දෙන්න පටන් ගත්ත නිසා බව මගේ මොට්ට මොළයට වැටහෙන්නට විය…

මොනවා වුනත් අප කරන හොඳ නරකවල රිටර්න් එක මොන යම් විදියකින් හෝ අපටම වදින්නේ ස්වභාවයේ නීතිය අනුවමය… මොන ආගම ගත්තද මේ සත්‍යය මනාව පැහැදිලි කර තිබේ.. තමන් වැපිරූ ධාන්‍යවල අස්වැන්න ලැබෙන්නේ වැපිරූ දේ අනුව බවද තමන් කරන ලද පින් පවු තමන් පිටුපස සෙවනැල්ලක් සේ එන බව ද විවධ ශාස්තෘවරුන් විවිධාකාරයට පවසා ඇත්තේ මේ ස්වභාවයේ නියමය සනාථ කරමිනි..

මෛත්‍රී පාලනයේ දේශපාලනඥයන්ටද මේ තියරිය එලෙසින්ම අදාලය… අද වැජඹෙන්නවුන් වෙනත් ආණ්ඩුවකට යටත් වූ විට තම දුගුණවල වන්දි ගෙවන්නට සිදු වනු නොඅනුමානය..

අපි කෙසේ වෙතත්… උඩ ඉන්න දෙයියෝ නම් බලා සිටින බව දැන් පට්ට ශුවර් ය…

මාස හතරකට පස්සේ අකුරු කරන්නට හිතුනේ මෙසේය….

වකුගඩු රෝගීන් වෙනුවෙන්…… අමු මිරිස් කන්නට #SLAmuMirisChallenge


රජරට වකුගඩු රෝගය, එහෙමත් නැතිනම් හැමෝම කියන CKDU (Chronic Kidney Disease of Unknown Aetiology) කියන්නෙ දැන් මුළු රටම දන්න දෙයක්. ළඟදි කරලියට ආවත්, මේ රෝගයට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් තියෙනවා. CKDU කියන රෝගය ලංකාවට පමණක් උරුම වෙච්චි දෙයක් නොවෙන බව බොහෝ දෙනා නොදන්නෙ ඒ පිළිබඳ දීර්ඝ විද්‍යාත්මක සංවාදයක් නිසි ලෙස ගොඩ නොනැඟුන නිසයි. ඒ පිළිබඳ මූලිකව යම් යම් කණ්ඩායම් මගින් විවිධාකාරව (තම තමන්ගේ දේශපාලන න්‍යායපත්‍ර අනුව) දැනුවත් කළත්, මේ රෝගය ලෝකයේ රටවල් කිහිපයකම දැඩි ලෙස ව්‍යාප්තව තිබෙන බව නොකියන්නට හේතුව සමහරවිට තමන්ගේ අරමුණ කරා යන්න නොහැකි වේ යැයි ඔවුන් විශ්වාස කළ නිසා විය හැකියි.

CKDU (Chronic Kidney Disease of unknown cause)

 CKDU කියන්නෙ හඳුනා නොගත් හේතුවක් නිසා සිදුවන ක්‍රමාණුකූල වකුගඩු අකර්මණ්‍යතාවය. මෙය දියවැඩියාව, අධික රුධිර පීඩනය, ස්ථුලතාවය, වැනි හේතු නිසා ඇතිවන්නට පුළුවන් වුනත්, රජරට රෝගීන් සියල්ලම පාහේ මේ හේතු නිසා රෝගී වූ අය නොවෙයි. මේ රෝගීන්ගේ පොදු සාධකය වන්නේ දැඩි අවුරශ්මිය ඇති පෙදෙස් වල අධිකව කය වෙහෙසා සිදු කෙරෙන කෘෂිකාර්මික කටයුතු සහ කාර්මික කටයුතු, ආදියයි. මේ කෘෂිකාර්මික කටයුතු වලදී ඔවුන් ඵලදාව වැඩි කර ගැනීමේ අටියෙන් විවිධාකාර පොහොර සහ කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතයට ගන්නවා. එසේම මේ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල නියැලෙන්නෙත් මැදි සහ වයසක පිරිමි පාර්ශවයේ උදවිය. මේ නිසයි පිරිමින් අතර වකුගඩු රෝගය ප්‍රචලිත වීම වැඩි වන්නෙ. මෙය අපේ රටට පමණක් උරුම දෙයක් නොවෙයි. බංගලිදේශය සහ ලතින් ඇමරිකානු රටවලත් මේ තත්ත්‍වය දැඩිව දැකිය හැකියි.

රෝග ලක්‍ෂණ

මෙහි රෝග ලක්‍ෂණ අවධි ගණනාවකදි දැකිය හැකියි. මුල්ම අවධියේදි අධික මහන්සිය, කෑම අරුචිය වගේ දේ දැකිය හැකි වුනත් කල් යත්ම මේ රෝග ලක්‍ෂණ දරුණු වෙනවා. බොහෝ විට රෝගීන් ඔවුනට මේ තත්ත්‍වය ඇති බව දැනගන්නා විට පමා වී අවසානයි. එවිට වැලැක්විය නොහැකි ලෙස වකුගඩු නරක්වී අවසානයි. ඒ වනවිට මතු වන්නේ වකුගඩු ප්‍රදාහයක රෝග ලක්‍ෂණ වන ශරීරය කහ පැහැති වීම, දැඩි මාංශපේෂී වේදනාව වැනි රෝග ලක්‍ෂණයි. එසේ සිදු වන්නේ වකුගඩු වලින් අපද්‍රව්‍ය පෙරීම අඩු වන නිසායි. එසේම මේ හේතුව නිසා සිදුවන මරණ ඉතා දීර්ඝකාලීන වේදනා විඳ මරණය බොහෝ කළක් පෙනි පෙනී සිදුවන බොහොම දුක්ඛදායක මරණ.

ප්‍රතිකාර

බොහෝ විට මූූලික අවධියේදීම රෝගය හඳුනා ගතහොත් රුධිර කාන්දුකරණය (Dialysis) මගින් හෝ වකුගඩු බද්ධ කිරීමක් මගින් රෝගියා යහපත් තත්ත්‍වයට ගෙන ආ හැකියි. නමුත් මේ ක්‍රම දෙකම රංරට වකුගඩු රෝගීන්ට නොවෙයි සාමාන්‍ය මධ්‍යම පාන්තික පවුලකටවත් දැරිය නොහැකි බරක්, ඒ නිසාම එවැනි ප්‍රතිකාර කරා බොහෝ දෙනෙකු යන්නෙ නැහැ. ඒ හැරෙන්න මේ රෝගයට සුවිශේෂී බෙහෙතක් නැහැ. වකුගඩු නරක් වීම වැලැක්වීම හැරෙන්නට වෙනත් කිසිම බෙහෙතක් නැහැ. එයයි මූලිකම බෙහෙත.

මේ රෝගයට හේතු කාරක ලෙස විවිධාකාර පර්යේෂණ කණ්ඩායම් විවිධ මත පළ කළා. වරෙක එක් කණ්ඩායමක් පැවසුවේ වැව්වල වැවෙන එක්තරා ජලජ ක්‍ෂුද්‍ර ජීවී කාණ්ඩයකින් සිදුවන විෂවීමක් ලෙසින්. තවත් වරෙක රජරට ජලයේ පවතින අධික ෆ්ලුවොරයිඩ් සාන්‍ද්‍රණය මෙයට හේතු විය දැකි බව දැක්වූවා. වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ වූ නාථ දෙවියන්ගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ මහාචාර්ය නලින් සිල්වා ප්‍රමුඛ කණ්ඩායම මෙය ආසනික් සහ කැඩ්මියම් විශ වීම නිසා සිදු වන්නක් බව ගෙන හැර දැක්වූවා. මේ සියල්ල පොහොර සහ කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය නිසා සිදු වන්නක් බවත්, පිටරටින් ගෙන එන පොහොර සීමා කිරීම යුතු බවත් ඔවුන් වැඩිදුරටත් පැවසුවා. මගේ මතය වූයේ එප්පාවල ඇපටයිට් නිධිය ආශ්‍රිතව ඇති අධික පොස්ෆේට් සහ ඛණිජ ලවණ සාන්‍ද්‍රණය මේ සඳහා දායකත්‍වයක් දක්වන බවයි. මගේ මතයට මූලික වූයේ හිමාල කඳු ආශ්‍රිතව බැස යන ගංගා නම් නදියෙන් පෝෂණය වන බංගලිදේශ ද්‍රෝණිය තුළත් මෙවැනිම ලක්‍ෂණ දැකිය හැකි නිසා. කෙසේ වුවත් දැන් දැන් මගේ හැඟීම මේ සියල්ලේම එකතුවක් නිසා මේ වකුගඩු රෝගය ඇතිවන බවයි. එසේහ භූගත ජලයේ පවතින කිවුල් භාවය මේ ඛණිජ ළවණ ජලයේ දියකිරීමට වැඩි දායකත්‍වයක් දක්වනවා ඇතැයි මගේ මතයයි.

මේ තත්ත්‍වය සමනය කිරීමට හෝ පාලනය කිරීමට අපට නොහැකිද ?

අපට මේ තත්ත්‍වය පාලනය කිරීමට පියවර ගණනාවක් ගත හැකියි.

  1. දැනට රෝගී තත්ත්‍වයේ සිටින පුද්ගලයින්ගේ රුධිර කාන්දුකරණය මගින් පිරිසිදු කිරීමෙන් ඔවුන් වැඩි කළක් ජීවත් කර ගැනීම
  2. කෘෂි කාර්මික කටයුතු වලදී දැන්වත්, ආසනික්, කැඩ්මියම් සහ ග්ලයි පොස්ෆේට් අඩංගු පොහොර සහ කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය නැවැත්වීම/සීමා කිරීම
  3. රජරට වැසියනට බීමට සුදුසු ජලය සැපයීම
    1. කිවුල් නොවූ පිරිසිදු ජලය නළ මාර්ග හෝ බවුසර මගින් සැපයීම (බවුසර ක්‍රමය දීර්ඝකාලීනව කළ හැක්කක් නොවේ)
    2. ගෘහස්ථ ජල පෙරණ ලබා දීමට කටයුතු කිරීම
    3. ග්‍රාමීයව මහා පරිමාණ ජල පෙරණ ලබා දීම
  4. විද්‍යාඥයින් – රසායනඥයින් – වෛද්‍යවරුන් ආදී බුද්ධි මණ්ඩලයකින් සමන්විත පුළුල් පර්යේෂණ මණ්ඩලයක් පත් කිරීම සහ ක්‍රියාවට නැංවීම මගින් දීර්ඝකාලීන විසඳුමක් කරා යාම
  5. නැවතත් සාම්ප්‍රදායික ව්‍යාපාරික කෘෂිකාර්මික රටාවක් කරා යොමු වීම

මේ අතරින් ප්‍රධානයි.

අමු මිරිස් අභියෝගය.

මෑතකාලයේ චාලක නියුරෝණ ආබාධ සහිත රෝගීන් වෙනුවෙන් සිදු කෙරෙන පර්යේෂණ සඳහා අරමුදල් තර කිරීමට සහ ඒ පිළිබඳ අවධානය වැඩි කිරීම සඳහා ඇමරිකාවෙන් ඇරඹුන ALS Ice Bucket Challenge කටයුත්තට සමගාමීව අපේම තරුණ කණ්ඩායමක් විසින් ශ්‍රී ලාංකීය ඌරුවක් ඇතිව සංවිධානය කළ අමු මිරිස් අභියෝගය දැන් දැන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා විද්‍යුත් මාධ්‍ය හරහා වේගයෙන් පැතිරී ගෙන යනවා.

මෙය ඇත්තටම දැන් ප්‍රසිද්ධ චරිත කරාත් ඇදී යන්නට පටන් අරන්, එය ඉතාම හොඳප්‍රවණතාවයක්. ඒ නිසාම දැන් මෙය රැල්ලක් ලෙසටම වර්ධනය වෙලා. මුලින් මෙයට මා ඒ තරම් කැමැත්තක් නොදැක්වූයේ මිරිස් කරල් තුනක් කෑමෙන් සමහරුන්ට ඇතිවිය හැකි අතුරු විපාක පිළිබඳ මා දන්නා නිසා. උදාහරණයක් විදියට මට මිරිස් කෑම සුදුසු නැහැ. එමගින් මගේ බඩේ තුවාල හට ගැනීමට ඉඩතිබෙන බව වෛද්‍ය උපදෙස් ලැබී තිබෙනවා. ඒ නිසයි මම මේ මිරිස් කරල් අභියෝගය භාර ගැනීමට මැලිකමක් දැක්වූයේ. ප්‍රසිද්ධියේ මිරිස් කරල් කා වීරයෙකු විය හැකි වුවත් දීර්ඝකාලීනව විඳවන්න සිදුවන නිසාම මම ඒ අභියෝගය භාර ගන්න මැලි වුනා. නමුත් සංවිධායකයින්ගේ එක් අරමුණක් වූයේ වකුගඩු රෝගීන් විඳින දුක අපට විනාඩි කිහිපයකට හෝ විඳිය හැකිනම් එය කළ යුතුය යන්නයි. එය එසේ සිදු කිරීම හෝ නොකිරීමට ඔබට භාරයි.

මේ වකුගඩු රෝගය පිළිබඳ මා උනන්දු වූයේ වසර 2010 ටත් පෙර සිට.. මහාචාර්ය නලින් ද සිල්වා ඇතුළු කණ්ඩායම නාථ දෙවියන්ගේ මග පෙන්වීම මත සිදු කළ පර්යේෂණයේ ඇති සමහර අඩු ලුහුඬුකම් දැකීමෙන් මමත් මේ ගැන සොයා බලන්නට වුනා. ඒ සෙවිල්ලේ අතුරු ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි රාවය පුවත්පතේ මගේ ලිපියක් පළ වුයේ. එසේම ඇල්කෙමියාගේ දිනපොතෙන් සහ රසායනාගාරය බ්ලොග් අඩවි තුලින් මේ පිළිබඳ කතිකාවතක් ගොඩ නගන්න මා උත්සාහ කළා… අමු මිරිස් අභියෝගය තුළින් ඒ පිිළිබඳ දැන් දැන් කතා කිරීමට මට බලවත් සතුටක්.

ඒ නිසාම මම මේ අභියෝගයට මුහුණ දෙන්න කටයුතු කළා. මේ තාක් අපේ අමු මිරිස් අභියෝගය සිදු වූයේ සිංහල භාෂාවෙන්. මෙය එසේ දිගින් දිගටම සිදු වීම මගින් ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රජාව දැනුවත් වුවත් අපි මෙයින් එහාට යා යුතුයි. අපි මේ ප්‍රශ්නය ජාත්‍යන්තරයට ගෙන යා යුතුයි. මේ නිසාම මගේ වීඩියෝව ඉංග්‍රීසි බසින් සිදු කළා. මම මිරිස් නොකෑවත්, මගේ අභියෝගය ඊට වඩා එහා ඉමකට ගෙන යන්නට මට අවශ්‍ය වුනා. ඒ නිසයි මම මගේ අභියෝගය ශ්‍රී ලාංකික නිර්මාණ කරුවන්ට සහ විිද්‍යාඥයින් – රසායනඥයින්ට එල්ල කළේ. අපට මේ දුක් විඳින මිනිසුන් වෙනුවෙන් මීට වඩා යමක් කළ හැකි නම් ඒ අපි ලැබූ මිනිස් භවය තවත් අර්ථවත් කළ හැකි කරුණක්. ඒ නිසාම අපට මේ මිනිසුන් වෙනුවෙන් ලාභදායී කල් පවතින ගෘහස්ථ ජල පෙරණයක් තනා දිය හැකිනම්, එය නිර්මාණයකට වඩා එහා යන මහඟු පිංකමක් වෙනවා. රෝහලට Reverse Osmosis යන්ත්‍රයක් ලබා දීමෙන් යම් සහනයක් දිය හැකි වුවත් එය දීර්ඝකාලීන විසඳුමක් නොවෙයි. එයින් කවදාවත් අළුතෙන් වකුගඩු රෝගීන් ඇති වීම වලක්වන්නට බැහැ. එයින් අපට කළ හැක්කේ දැන් රෝගීව සිටින්නවුන්ට යම් සහනයක් දීම පමණයි.

අපි එයින් එහාට යා යුතුමයි. අමු මිරිස් අභියෝගයෙන් හෝ මෙය අප ඉදිරියට ගෙන යා යුතුයි. ඒ නිසයි අපි සැවොම එකතු වීමේ අවශ්‍යතාවය ඇත්තෙ. අපි බොහෝ දුරට ප්‍රශ්න දුටුවත්, ඒවාට විසඳුම් ලබා දෙන්නට උත්සාහයක් ගන්නවා අඩුයි. එසේම අපි අපේ පෞද්ගලික න්‍යායපත්‍ර, වෘත්තීයමය පෞරුෂත්‍වය ආදිය ගොඩ නඟා ගන්න ආත්මාර්ථකාමීව කටයුතු කරනවා හැරෙන්නට පොදු කරුණක් සඳහා තම පෞද්ගලිකත්‍වය ඉවත දමා එකතු වනවා අඩුයි. විද්‍යාත්මක ක්‍ෂෙත්‍රයේ බොහෝ දෙනෙකු තම මතය හරි යැයි ශපථ කරන්නට කටයුතු කරනවා හැරෙන්නට විරුද්ධාකල්ප දරන්නන් සහ එකතු වී කටයුතු කරන්න කැමති වන්නේ නැහැ. ඒ මොකද කියනවා නම් හැමෝටම අඩු වැඩි වශයෙන් Ego එක තියෙන නිසා. මේ නිසා පොදු කරුණක් වෙනුවෙන් එක් වන්නට ඔවුන්ට හිත නැමෙන්නෙ නැහැ.

ඉතින් මගේ අභියෝගය මෙන්න මේ වකුගඩු රෝගීන් වෙනුවෙන් අපේ වාද භේද, පෞද්ගලික වාසි, වෘත්තීයමය නොගැලපීම් මොහොතකට අමතක කරලා, එකා වන්ව අත්වැල් බැඳගෙන මේ කාරණය සඳහා ස්ථිරසාර විසඳුමක් ලබා දෙන පර්යේෂණයකට එක් වන්න කියලයි. මට මෙය සංවිධානය කරන්නට බැරි වුනත්, සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය සහ වෙනත් වගකිවයුතු ආයතනවල ලොකු පුුටු හොබවන විද්වතුන්ට මෙය කරන්න අමාරු නැහැ. තිබිය යුත්තේ ඒ පිළිබඳ උවමනාවක් පමණයි. අපට කළ හැක්කේ ඒ පිළිබඳ උනන්දු කිරීම පමණයි.

නැවතත් මධ්‍යම පලාතේ ඡන්දයක් ආවොත් මේ වකුගඩු රෝගීන් වෙනුවෙන් මිරිස් නොවෙයි අසූචි වුවත් කන්න අපේ දේශපාලනඥයෝ සූදානම් වෙිවි. නමුත් ඒකත් අර ඌවට නියං සහනාධාර බෙදනවා වගේ මැතිවරණ වාසියක් තකා සිදු කරන තවත් එක් දෙයක් පමණක් වෙිවි.

ඉතිං සිරිලකේ සොඳුරුතම අභියෝගයට මා මුහුණ දුන්නේ මෙහෙමයි… මගේ ඉල්ලීම අපි ඔක්කොම එකතු වෙලා මේකට ස්ථිරසාර පිළියමක් හොයමු යන්නයි…

ඒ වගේමයි මේ වීඩියෝව සූටිං කරලා එඩිට් කරලා හදලි දුන්න සිහින මලයාට (තිසර මධුවන්ත) බොහොම පිං…..

ඒ වගේම අමු මිරිස් අභියෝගය ජාත්‍යන්තරයට ගෙන යමු…..

 

බොන්නට පිරිසිදු දිය බිඳක්,
හීන මවන්නට ඉදිරියක්,
දරුවන්ට පැහැදිලි අනාගතයක්,
කඳුලක් පිසින්නට දෑතක්,
හිතට සහනයක් – ගතට දිරියක්
මේ කිසිවක් නොමැති අසරණ රජරට ජනතාවට

බොන්නට පිරිසිදු දිය බිඳක්,
හීන මවන්නට ඉදිරියක්,
දරුවන්ට පැහැදිලි අනාගතයක්,
හිතට සහනයක් – ගතට දිරියක්
දෙන්නට…
තරුණ හිත්වල පිබිදුන
සිරිලක සොඳුරුතම අභියෝගයේ
නව මානයකට….

මේ අභියෝගය ලංකාවේ සහ ලෝකයේ දසත විසිරී සිටින
විද්‍යාඥයින්ට – නව නිර්මාණ කරුවන්ට.

අපි – වාද භේද පසේක ලා එකා වන්ව….
මේ දුක්බර ජීවිතවලට ස්ථිරසාර සහනයක් ලබා දෙන්නට
නව නිර්මාණයකට ඇරයුම්….

අභියෝගය භාර ගනිමු…. එකාවන්ව පෙළ ගැසෙමු…
හීන සැබෑ කරමු….