Blog Archives

අව්ව සැරයි – විජලනයට පිළියම් යොදන්න…


පසුගිය දස වසර තුළ දේශගුණයේ දැඩි වෙනස් වීමක් සිදුව ඇති බව සියල්ලෝම අවිවාදයෙන් යුතුව පිළිගන්නා කරුණක්. වර්ෂාපතන රටාවේ වෙනස්කමක්, සුළං රටාව වෙනස් වීම්, උෂ්ණත්‍වය ඉහළ යාම, නියං තත්ත්‍වයන් වර්ධනය ආදිය ඉතා දැඩිව අපට දැනෙන කාළයක්. අප්‍රේල් මාසය කොහොමත් ලංකාවට රස්නය අධික කාළයක්. දක්‍ෂිණාර්ධගෝලයේ සිට උත්තරාර්ධගෝලය වෙත සූර්යයාගේ ගමනේදී ලංකාවට කෙළින්ම හිරු මුදුන් වෙන කාළය මේ කාළයයි. ඍජු වර්ෂාපතනයක් නොමැති වීම නිසාත්, මේ කාළයේ සාමාන්‍යයෙන් පතිත වන සංවහන වැසි නොවැටෙන නිසාත්, ලංකාවේ පවතින්නේ අධික රස්නයක්. මෙය උණුසුම් වායු තරංගයක් (Heat Wave)  එකක් ලෙසින් හැඳින්වීම වරදක් නැහැ.

Image result for heat stroke prevention

මේ ආකාරයේ කාළගුණ තත්ත්‍ව ඍජුවම පරිසරයට බලපානවා. සතුන්ට සහ ගහකොළවලට මේ වෙනස බලපෑවත්, ඔවුන් ස්වභාවයෙන්ම පරිසරයට අනුවර්තනය වන නිසා කෙසේ හෝ එයින් මිදීමට අවකාශ සළසා ගන්නවා. ඒ මිනිසුන්ට මෙන් සංකීර්ණ ජීවන රටාවක් ඔවුනට නැති නිසා. මිනිසුන්ට අවශ්‍යතා අධිකයි. විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකිකයා අවුරුදු සමයේ ඔවුන් ක්‍රියාකාරී වන්නේ අවුරුද්ද ඔවුන්ට සංස්කෘතිකව ඉතා වැදගත් නිසා. ඒ නිසාම මේ අධික රස්නයත් ඔවුන්ට අමතකයි…. මෙය තරමක් දරුණු තත්ත්‍වයක්. ඒ නිසාම මේ වෙනුවෙන් විවිධ පිළියම් යෙදිය යුතුයි. රස්නය පාළනය කිරීමට අපට කල නොහැකක්කක්. නමුත් අප පරෙස්සම් වීම කළ හැකියි.

health care infographics about heat stroke

හැකි තාක් සිසිල් ස්ථානයක සිටින්න.

දවසේ උෂ්ණත්‍වය අධිකම කාළය වන්නේ උදෑසන 11.00 – 3.00 අතර කාළයයි. මේ කාළය ඇතුලත හැකි නම් සිසිල් සෙවන සහිත ස්ථානයක සිටිය හැකි නම්, ඉතා හොඳයි. නමුත් පවතින අධික වැඩ රාජකාරි සමඟ ඔබට එසේ කළ නොහැකියි. ඒ නිසාම විටින් විට සෙවනක් කරා යාම කළ හැකියි. නිවසක නම් පහත මාලය සිසිල් බවින් වැඩි නිසා දිවා කාළය පහත මාලයක ගත කළ හැකියි.

හොඳින් ජලය පානය කරන්න.

තාපයට ඔරොත්තු දීමට අවශ්‍ය එකම අවිය වන්නේ ජලයයි. අපේ ශරීරයෙන් 75% කට අධික ප්‍රමාණයක් ජලයෙන් සමන්විත නිසාම සහ සියළු ජීව ක්‍රියාකාරීත්‍වයේ මූලිකම මාධ්‍යය ජලය නිසාම අපට කිසිම විටක ජලයෙන් තොර ජීවයක් නැහැ. එසේමයි විජලනය ඇති වූ විට අපේ ජීව පද්ධතියම අඩපණ වෙනවා. මේ නිසයි අපට ආහාර නොමැතිව දින ගණනක් ජීවත් විය හැකි වුවත්, ජලය නොමැතිව ජීවත් විය නොහැක්කේ. උණුසුම් කාළයකදී සිදු කළ යුතු ප්‍රධානම දේ විජලනයෙන් වැලකීමයි. ඒ නිසා සෑම විටම සිසිල් ජලය පානය කළ යුතුයි. වෙනදාටත් වඩා වැඩියෙන් ජලය පානය කළ යුතුයි. සිසිල් බීම වලින් පිපාසය සංසිඳවූවත්, විජලනය වැඩි කරනවා. සිසිල්බීම වල අඩංගු සීනි සාන්ද්‍රණය අධික නිසා අපට ජල අවශ්‍යතාවය වැඩි වනවා.

Image result for heat stroke prevention poster

කපු අැඳුම් භාවිතා කරන්න – සුදු නම් වඩාත් සුදුසුයි

අධික තාපය අැති දිනවල භාවිතයට වඩාත්ම සුදුසු වන්ෙන් සුදු කපු අැඳුම්. කපු අැඳුම් දහඩිය ෙහාඳින් උරා ගැනීම සහ පිට කිරීම සිදු කරන නිසා ශරීරයට සිසිලක් ලබා ෙදනවා. කළු පැහැති ෙහා් වර්ණ අැඳුම් හිරු කිරණ උරා ගන්නවා… සුදු සියල්ල පරාවර්තනය කරනවා. ෙම් නිසා ශරීරය මතුපිට උෂ්ණත‍වය ඉහළ යාම අඩු වනවා.

මද්‍යසාර පානය අවම කරන්න

අධික තාපය අැති දිනවල මද්‍යසාර භාවිතයෙන් වැලකී සිටිනවා නම් හොඳයි. මද්‍යසාර අැත්තෙන්ම ශරීරය විජලනයකට ලක් කරනවා. ෙම් නිසා හැකි තරම් මත්පැන් භාවිතෙයන් වැලකී සිටිනවා නම් හොඳයි.

සැහැල්ලු අාහාර වේලක් ගන්න

අධික ප්‍රෝටීන් සහිත බර අාහාර වේල් ශරීරයේ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාකාරීත්‍වය වැඩි කරනවා. මේ නිසා ශරිර උෂ්ණත‍වය ඉහළ යනවා… නිතරම සැහැල්ලු සමබල අාහාර වේලක් ලබා ගැනීම තාපයට ඔරොත්තු දෙනවා වගේම ශරීර සෞඛ්‍යයටත් හොඳයි. ඔබ අධිකව දහඩිය දමන පුද්ගලෙයකු නම්, ලුණු භාවිතය සහ සීනි භාවිතය අඩු කරන්න… මෙවැනි අාහාර වේල් ගැනීම නිසා අධික දහඩිය දැමීමේදී ශරීරයේ ලවණ සාන්‍ද්‍රණය වැඩි වී විජලනය අැති වීමට පුළුවනි.

කුඩයක් භාවිතා කරන්න – Sunscreen භාවිතා කරන්න

අවුවේ යනවා නම් කුඩයක් භාවිතා කළාට වරදක් නෑ. සමාජය මොනවා කිව්වත්, තාපයට නිරාවරණය වන්නේ ඔබයි. ඔබට අහිතකර යමක් සිදු වුනොත් ඔබට හිනාවෙන සමාජය ඔබව බේරගන්න එන්නෙ නෑ… ඒ් වගේමයි, Sunscreen ආලේප කළහොත් සමේ ලාමක ස්ථානවලට වැඩිපුර අාරක‍ෂාවක් ලබා දිය හැකියි. මෙමගින් සමේ පිළිකා තත්ත්‍වයන් පවා පාලනය කළ හැකියි.

පරිසරයට නිරාවරණය වන ස්ථානයක වාහන ගාල් කිරීමේදී…. 

ඔබ සමහරවිට වාහනයේ ඔබේ දරුවන්, අාදරණීයයන්, සුරතල් සතුන් තබා සුළු වේලාවකට හෝ පිටතට යාමට ඉඩක් අැති. මේ සුළු වේලාව සමහරවිට ඔවුන්ගේ ඉරණම තීරණය කළ හැකියි. වාහන අැතුලත වාතය ඉතාම ඉක්මනින් රත් වනවා. මේ නිසා සමහරවිට වාහනය අැතුලත උෂ්ණත්‍වය අංශක 50- 70 දක්වා වුවද විය හැකියි. මෙය සිරුරකට දරාගත නොහැකියි. පිටරටවල කුඩා දරුවන් වාහනය තුළ මිය යන්නේ මේ වැනි අතපසුවීම් තුළින්. කිසිවෙකු වාහනයේ නවත්වා යා යුතු නම් වාහනය පණගන්වා වායුසමන යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක කරවන්න. එසේත් නැතිනම් සියළුම ජනේල විවෘතකර තබන්න. හදිසියක් වූවොත් ඔවුනට ඉන් පැන යාමට හෝ පිටත සිටින කෙනෙකුට උදවුවක් හෝ කිරීමට හැකියි.

Image result for heat stroke prevention poster

ජනේල දොරවල් හිරු එළිය නිවස තුළට ගෙන ඒ් නම් ඒ්වා අාවරණය කරන්න 

වීදුරු ජනේල දොරවල් අැති නිවාසවලට හිරු රැස් පතිත වීමත් සමග හරිතාගාර තත්ත‍වයක් අැති විය හැකියි. මේ නිසා අැතුලත උෂ්ණත්වය වැඩි විය හැකියි. මෙය වලක්වා ගැනීමට ජනේල සහ දොරවල් අැලුමිනියම් වැනි පරාවර්තක ද්‍රව්‍යයකින් අාවරණය කිරීම මගින් නිවස තුළට පැමිණෙන හිරු රැස් ප්‍රමාණය අවම කරගත හැකියි.

රෝග ලක‍ෂණ හදුනා ගන්න

අධික තාපයට නිරාවරණය වීම නිසා පහත අනතුරුදායක සංඥා ශරීරෙයන් නික්මිය හැකියි. මේ ගැන අවධානය යොමු කිරීෙමන්හා් බොහෝ අනතුරු වලක්වාගත හැකියි

  • අධික දහඩිය දැමීම
  • මහන්සිය
  • කරකැවිල්ල හෝ ක්ලාන්ත ගතියක්
  • කෙණ්ඩා පෙරළිම්
  • හිසරදය
  • අධික උණ
  • වමනය
  • ඇඟේ හිරිගඩු පිපීමක්
  • ඉර අවුවට පිච්චීම නිසා සමෙහි රතු පැහැති ලප
  • හෘද ස්පන්දනය ඉහළ යාම

 

Image result for symptoms of heat strokeමේ රෝග ලක‍ෂණ පැමිණි වහාම හොඳින් වාතාශ්‍රය අැති වියලි තැනකට ගොස් හොඳින් ජලය පානය කරවන්න. සාමාන්‍යයෙන් සෑම පැයකටම අවම වශයෙන් වතුර වීදුරු 4 ක් වත් පානය කිරීම සිදු කළ යුතුයි. හැකි නම් අැඳුම් බුරුල් කර සිසිලස ලබා දෙන්න. ශරීරය ජලයෙන් තෙත මාත්තු කර සිසිලස ලබා දෙන්න. ශරීරයේ  කිහිලි – ඉකිලි බෙල්ල සහ පිට ප්‍රදේ්ශවලට අයිස් තබා ඉක්මන් සිසිලස ලබාදෙන්න

විශේෂයෙන්ම කුඩා දරුවන්, මහළු උදවිය සහ ගැබිණි මවුවරුන් අධික තාපෙයන් ප්‍රවේශම් විය යුතුයි. එසේම තාපය නිසා අැතිවන කම්පනය හෘදයාබාධ සහ අාඝාත තත්තවයනට මග පාදන්න පුළුවන්.

 

අවසාන වශයෙන් අප පමණක් නොවෙයි අපේ සුරතල් සතුන්ද මේ තාපයෙන් අාරක‍ෂා කර ගත යුතුයි. ඔවුනට හොඳින් ජලය පානය කිරීමට ලබා දීම සහ සිසිල් ස්ථානයක රඳවා තැබීම මගින් ඔවුන් අාරක්ෂා කර ගත හැකියි.

Related image

සෑම විටම පෙර සූදානම ප්‍රතිකාරයට වඩා යෝග්‍යයි. ඒ් නිසා යමක් වීමට ෙපර එය වලක්වා ගැනීම ඔෙබ් යුතුකමක්.

සුබ අළුත් අවුරුද්දක් වේවා….

 

 

Advertisements

2012 ඔක්තෝබර් 29 : ඔබ ධනවතෙක්ද ? ධනවත් වීමට සිහින දකිනවාද ?


ධනවතෙක් වීම හැම දෙනාගෙම ලොකු සිහිනයක්. ලොකු ගෙයක ජීවත් වෙමින්, ලොකු වාහනයක් පදවගෙන ගිහින් ලොකු ලොකු යාළුවො ආශ්‍රය කරන්න, ලොකු ලොකු කතා කියලා තමන් ලොක්කෙක් කියලා පෙන්වන්න සමහරුන්ට තිබෙන්නෙ පුදුම ආශාවක්. ඒ නිසාම ජීවිත කාළයම ණය ගෙවනවා. ලංකාවෙ නම් ගෙයක් නැතිනම් ලොකු අඩුවක්… තවමත් කුළියටද ඉන්නෙ ? තවමත් තමන්ට කියලා ගෙයක් නැද්ද ? ඔබට මේ වගේ කතා අනන්තවත් ඇහෙනවා ඇති.. ගෙවල් ඇති අය ගෙවල් ලස්සනට තියාගෙන උජාරුවට ජීවත් වෙනවා. ගෙවල් නැති අය හූල්ලනවා අනේ මටත් මේ වගේ ගෙයක් තියෙනවා නම් කොච්චර හොඳද කියලා. වාහනයක් වුනත් එහෙමයි. පුංචි කාර් එකක් තියාගෙන ඉන්න කෙනා ලොකු කාර් එකක් ගන්න සිහින මවනවා. ලොකු කාර් එකක් තියෙන කෙනා තවත් ලොකු කාර් එකක් ගන්න සිහින මවනවා. මේ 99යෙ කණ්ඩායම.. දන්නෙ නැතිනම් හොයලා බලන්න… මමත් ඒ කතාව ඇහුවෙ රෑ ඉරපානෙන්.

අපි හැමෝටම මුදලින් ධනවත් වෙන්න පුළුවන් නම් හරිම අගෙයි. නමුත් අපි හැමෝටම ඒ වාසනාව හෝ හැකියාව නැහැ. නමුත් හැමෝටම ඒ අවස්ථාව තිබෙනවා. ඒත් අපි ඒ අවස්ථාවන් පැහැර හරිනවා.. දැන හෝ නොදැන. සමහර වෙලාවට මටත් අනන්තවත් හිතිලා තිබෙනවා… මමත් මෙච්චර වැඩිදුර ඉගෙන ගන්නෙ නැතිව රැකියාවකට ගියා නම් කොච්චර හොඳට ජීවත් වෙන්න තිබුණද කියලා.. නමුත් තවත් වෙලාවකට හිතෙනවා මෙච්චර කල් ඉගෙනගත් නිසා නේද මේ හැම දේම ලැබුණෙ කියලා. අපට අනාගතය දකින්න බැහැ. එහෙම පුළුවන් වුනා නම් බොහෝ දෙනෙක් ධනවත්තු. නමුත් අපට කරන්න පුළුවන් එකම දේ කළ යුතු සුදුසුම දේ කිරීම. සමහර විට වරදින්න පුළුවන්. මීට පෙර ලිපියක මම කිවුවා වගේ වැරදුනාම වැරදුන තැන මතක තියාගෙන එතැනින් පටන් ගන්න පුළුවනි. එකම වැරැද්ද දෙපාරක් කරන්න ගියොත් නම් සමාවක් දෙන්න බැහැ. මිනිස්සුන්ට වරදිනවා. වරදින්නෙත් උත්සාහ කරන මිනිස්සුන්ටයි. උත්සාහ නොකර එකම විදියට ඉන්න මිනිස්සුන්ට වැරදීමක් වෙන්නෙ නැහැ ඒ අය කිසිවක් කරන්නෙ නැති නිසා. ඉතින් වැරදුන දෙයින් ඉගෙන ගන්න…

මම ආචාර්ය උපාධිප ආරම්භ කළ අවස්ථාවෙ මට එක්තරා සංයෝගයක් සෑදීමට සිදු වී තිබුණා. මේ සංයෝගය මට පෙර සිටි ශිෂ්‍යයෙකුත් උත්සාහ කළ සංයෝගයක්. නමුත් ඔහුටත් එය තනාගන්නට නොහැකි වුනා. මම 22 වතාවක් විවිධාකාර අන්දමට උත්සාහ කරලා අවසානයේ 23න් වන වතාවෙ ඒ සංයෝගය තැනුවා. මා අධීක්‍ෂණය කළ පර්යේෂක සිම්බාබ්වේ ජාතික බෙවන් මට බොහෝ ප්‍රශංසා කළේ මා කිසි විටෙක ඒ උත්සාහය අත්නොහැර අවසාන ඉලක්කය කරා ගිය නිසා. ඒ සංයෝගයෙන්  මට ලොකු ප්‍රයෝජනයක් නොමැති වුනත් ඒ 22 වතාවෙදිම ලැබූ අත්දැකීම් පසුකළෙක මගේ පර්යේෂණ සාර්ථක කර ගැනීමට උපයෝගී වුනා.

බොහෝ නව නිපැයුම් තැනූ පුද්ගලයින් සිය සාර්ථකත්‍වය කරා ලඟා වුනේ නොපසුබස්නා උත්සාහයෙන්. ඇපල් සමාගම ලෝකයේ ලොකුම සහ ධනවත්ම සමාගම බවට පත් කළ ස්ටීව් ජොබ්ස් සිය ආරම්භය කර ගත්තෙ නිවසේ ගරාජය.  ඒ මිල මුදල් පැත්තෙන් ධනවතෙකු වෙන එකම මඟ.. නොපසුබස්නා උත්සාහය… තවත් ධනවතුන් මේ ලෝකෙ අනන්තවත් ඉන්නවා. ධනවත්කම මිල මුදලින්  බඩු භාණ්ඩ වලින් යාන වාහන වලින් ඇසුරු කරන ලොකු ලොක්කන්ගෙන් මනින සමාජයක ඔබ සමහරවිට දුප්පතෙක් වෙන්න පුළුවනි. නමුත් ඔබත් කිසියම් ආකාරයක ධනවතෙක් විය හැකියි. ඔබට අවශ්‍ය වෙලාවකට අවශ්‍ය උදවුවක් කරන්න සැදී පැහැදී ඉන්න මිතුරු කැළක් (බොක්කෙන් ඉන්න යාළුවො) ඉන්නට පුළුවනි. ඒ අතින් ඔබ ධනවතෙක්… බොක්කෙන් ඉන්න මිතුරු කැළක් සමහරවිට අර මිල මුදල් සියල්ලට වඩා ධනයක් වෙන්න පුළුවනි. අන් අයට වඩා ඔබ බුද්ධිමත් වෙන්නට පුළුවනි. මිල මුදල් අතින් දුප්පත් වුනත් අපේ සමහර මහාචාර්ය වරු අන් සියල්ලට වඩා උගත්කමින් -දැනුමින් පොහොසත්, ඒ නිසාම ඔවුන් සිසු සිසුවියන්ගෙන් පොහොසත්. නමුත් උගත්කම කියන්නෙ බුද්ධිමත්කම නොවෙයි කියලත් මතක තියා ගන්න. සමහර වෙලාවට පාරෙ යද්දි වුනත් පස් එකෙන් බැහැලා ඇවිත් කතා කරන සිසුන් ඉන්නෙ, පාරෙ මැද්දේ දෙනෝදාහක් සෙනග මැද්දෙ දණ ගහලා වඳින්නෙ අන්න ඒ ධනවත් බව නිසා.

ඔබ මිලමුදල් යාන වාහන නැති වුනත් නිරෝගී කම අතින් ධනවත් වෙන්න පුළුවනි. ඔබට ඉහෙන් බහින රෝගයක් නැති වෙන්න පුළුවනි. ඔබ ඒ අතින් ධනවත්, නිරෝගී කමත් ධනයක්…. නිරෝගී කමේ වටිනාකම දන්නෙ රෝගීව ඉන්න උදවිය. සිතට කිසිදු සැනසීමක් නොමැතිව නිතරම තමන්ගේ රෝග තත්ත්‍වය පිළිබඳ සිතමින් ඉන්න මිළ මුදලින් ධනවත් අයට වඩා ඔබ සැනසීමෙන් ඉන්නවා..  ඒ ධනවත් බව කාටවත් උදුරා ගන්න බැහැ…

කොච්චර ධනයක් තිබුණත් සැන්ඩි වගේ ලොකු කුණාටුවක් ආවොත් සියල්ල මොහොතින් නැති වෙන්න පුළුවන් කියලත් හිතේ තියා ගන්න.. දැන් කී දෙනෙක් බඩේ ගින්දර පත්තු වෙවී ද ඇත්තෙ කුණාටුව නිසා… ඒ සියළු දෙනා ඉන්නෙ බයෙන්.. ජීවිතය පිළිබඳ බයෙන්, තමන්ගෙ නිවස කැඩෙයි කියන බයෙන්, තමන්ගෙ වාහනය අනතුරකට පත් වෙයි කියන බයෙන්.. කොපමණ ධනය තිබුණත් ඉන්නෙ බයෙන්… ලංකාවෙ ධනවතුන්ගෙත් වැඩි වෙනසක් නෑ.. කොපමණ මුදල් තිබුණත් ඉන්නෙ බයෙන්… හොරකම් කරයිද ? කප්පම් ගනීද? තමන් මරා දායිද ආදී විවිධාකාර බයෙන්… සමහරු ආරක්‍ෂකයොත් තියාගෙනයි ඉන්නෙ… ඒත් බයෙන්…..

ඔබට ඒ සියල්ල නැතුවත් සතුටින් ඉන්න පුළුවනි. ඔබට ආදරය කරන නෑදෑයින්, දෙමාපියන්, බිරිඳක්-සැමියෙක්, දරුවන් ඉන්නවා නම්, ඔබට සියල්ල අහිමි වුනත් නැවත යා හැකි තැනක් තියෙනවා නම්, එතැන සතුටින් ඉන්න පුළුවන් නම්, ඔබ ධනවත්,..

සංතුෂ්ඨි පරමං ධනං කියලා බුදුන් වහන්සේ වදාලේ අර්ථයක් ඇතිව…

සතුටින් ඉන්න… ඔබ ධනවතෙක්…. ඔබේ සතුට ඔබට නිරෝගී බව ඇති කරනවා… එය පරම ලාභයක්…. ජීවිතය කියන්නෙ සල්ලිම නොවෙයි… සල්ලි නැතුවත් බෑ…. ඒත් සල්ලිම නෙවෙයි… තේරෙනවද මන්දා…..

ඉතින්…. ඔබ මොන වගේ ධනවතෙක්ද ?