මේක හරි යන්නෙ නෑ…. අපි ගුවන්ගත වෙනවා……


Ananthaya.jpgසමාජය එන්න එන්න යන්නෙ ආපස්සට. විද්‍යාව කොපමණ දියුණු වුනත්, හැම දෙනාම නොපෙනෙන බලවේද පස්සෙ දුවනවා. ෆෙංෂුයි, ගණ දෙයියෝ, කතරගම දෙයියො, පස්සෙ දුවන අපේ මහාචාර්යවරුත් නාථ දෙයියො පස්සෙ දිවුවා.. වෙනකක් තියා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමත් දැන් බෝලෙ පස්සෙ දුවන එක නවත්තලා ගංගා මෑණි පස්සෙ දුවනවා…. ලොක්කො ටිකත් එකාට එකා හොරෙන් තිරුපති ගිහින් නලළේ අළු ගාගෙන එනවා…. අහෝ රටකට ගිය කළක්…

ඉතිං… අපි කොච්චර පත්තරවල ලිවුවත්, බ්ලොග් වල ලිවුවත්, ඒවා බලන ප්‍රමාණය සීමිතයි. එහෙම වුනා කියලා අපි කරන්න තියෙන දේ නවත්වන එක යුතු නෑ,..

ඒ නිසාම සහ අපේ ව්‍යායාමය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යන්න අපි COSTI ආයතනයේ මගපෙන්වීම සහ ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ අධ්‍යක්‍ෂ ජනරාල් තුමාගේ මූලිකත්‍වය සහ ආශීර්වාදය ඇතිව, නව ගුවන් විදුලි වැඩසටහනක් ආරම්භ කරන්නේ, රටේ ජනතාවගේ විද්‍යාත්මක චින්තනය අවදි කරන්නට… දරුවන්ගේ විද්‍යාත්මක දැනුම වැඩි කරන්නට.

2016 උසස් පෙළ විභාගයේ දත්ත අනුව, සිංහල විෂයයට පසු වැඩිම අයදුම්කරුවන් සංඛ්‍යාවක් මුහුණ දෙන ප්‍රශ්න පත්‍රය වන්නේ රසායන විද්‍යාව, නමුත් ලංකාවේ පඳුරකට පයින් ගැහුවාම 20 ක් විතර විසිවෙන රසායන විද්‍යා ටියුෂන් ගුරුවරුන් අතරේ බෙදිලා යන මේ සිසුන්ගේ දැනුම තවමත් ඉහළ මට්ටමක නැහැ. ඒ බව ප්‍රතිඵල වලින්ම සනාථ වනවා. මෙයට මූලික අඩිතාලම දැමෙන්නේ සාමාන්‍ය පෙළ විද්‍යාව විෂය හරිහැටි ග්‍රහණය කර ගැනීම මත, මෑතකදී මා කළ දේශන කිහිපයකින් අත්දැකපු දෙයක් තමයි ගුරුවරුන් මෙන්ම ගුරු උපදේශකයන්ද විද්‍යාත්මක දැනුම සහ කුතුහලය, නවතාවය, නිර්මාණශීලීත්‍වය ආදී ගැනුම ප්‍රගමනයට අත්‍යවශ්‍ය සාධක වලින් බොහෝ දුර්වල බව.

ඉතින් මේ කර්තව්‍යයට, ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ අධ්‍යක්‍ෂ ජනරාල් සුදර්ශන ගුණවර්ධන මහතා, ලංකාවේ ප්‍රධානතම (සහ පිළිගතහැකි පරිදි එකම) විද්‍යා සන්නිවේදක නාලක ගුණවර්ධන, මෑතකදී ආසියාවේ හොඳම තරුණ පර්යේෂක සම්මානයෙන් පුදලද මොරටු සරසවියේ මහාචාර්ය රංගික උමේෂ්  හල්වතුර, ලේඛිකා තත්සරණි බුලත්සිංහල, ලංකාවේ ප්‍රධානතම විද්‍යාත්මක චරිතයක් වන මහාචාර්ය අජිත් ද අල්විස් මහතා, සක්‍රීය දායකත්‍වය දක්වන අතර මමත් දායක වනවා. මේ අතර මේ සියල්ල සම්පාදනය කළ COSTI ආයතනයේ සචී පනාවලට අපේ කෘතඥතාවය පිරිනැමෙන්නේ රට වෙනුවෙන් කළ යුතුව තිබූ දෙයක් ඇරඹීමට මූලිකත්‍වය ගෙන සිය ශ්‍රමය මුදල් කැප කරමින් වෙහෙස මහන්සිවීම ගැන…

ඉතිං  අපි අපේ මුල්ම වැඩසටහන බොහෝ දුරට 23 වන සඳුදා සවස 6.30 ට CITY FM ඔස්සේ ප්‍රචාරය කරනවා. එන්න අපිත් සමග එක් වන්න… ලංකාව තව පොඩ්ඩක් ඉදිරියට ගෙන යන්න තල්ලුවක් දෙන්න…. ට්‍රැෆික් එකේ හිරවෙලා යන අතරේ අපේ දිහාට හැරෙන්න… යමක් ඉගෙන ගන්න පුළුවන් වේවි….

අපි ගුවන්ගත වෙනවා….. 89.6 සහ 89.8 ඔස්සේ… සෑම සඳුදා සහ බදාදාම….

එන්න… අපේ ටකරං සද්දය අහන්න….

Advertisements

ජීවිතය ගැටගහගන්න – රට හැර යන්න වෙයිද ?


Environmental effects

දැන් දැන් අපේ පරිසරය අපට දැනෙන පරිදිම සෑහෙන වෙනස් වෙලා. ඉස්සර තිබූ වැසි රටාව නොවෙයි දැන් තියෙන්නෙ… වහින්න ගියාම එක පාරටම අහස කඩා වැටිලා වගේ නොනවත්වා වැහැලා ගංවතුර ගලනවා. නාය යනවා. පායන්න ගත්තාම ඉන්න බැරිවෙන්න පායනවා. මේක ලංකාවට පමණක් නොවෙයි, ලෝකයටම බලපාන අයුරුක් තමයි පෙනෙන්නේ. ලෝකයේම කාලගුණ රටා වෙනසක් පසුගිය දශකය ඇතුලත සිදු වෙලා. ඇමරිකාවේ කුණාටු දසවසරකට පෙර තිබූ ප්‍රමාණයට වඩා දරුණු වෙලා. කුණාටු වලින් සිදුවන හානිය අධිකයි. කොපමණ දියුණු රටක් වුවත් ඇමරිකාවටවත් එය දරා ගන්න අපහසුයි. රටේ එක පැත්තක් නියඟයෙන් පීඩා විඳිනවා. ලංකාවෙත් එක පැත්තකට නියඟය, අනෙක් පැත්තට ගංවතුර.. මෙහෙම වුනේ සොබාදම් කොමලිය, රකුසියක් බවට අපිම පත් කළ නිසාද ? දේශපාලනික පසුබිම කුමක් වුවත්, අපේ රටේ කැලෑ ඉතා සීඝ්‍රයෙන් කපමින් ජනතාව පදිංචි වනවා. විල්පත්තුව ඉතාම නුදුරු අනාගතයේදී කාන්තාරයක් බවට පත් වීම වලක්වන්න පුළුවන් එය කපලා ජනතාව පදිංචි කරන අයටම පමණයි. අවාසනාවන්ත කරුණක්, නමුත් එයයි සත්‍යය.

මේ සියල්ල සිදු වෙද්දී අපේ සහ ආසියානු රටවල ජනගහනය ඉතා ඉක්මනින් ඉහළ යමින් පවතිනවා. ලොව ජනගනයෙන් පහෙන් එකක් ජීවත් වන්නේ මේ කලාපයේ. එසේම අනාගතයේදී ඉතා දැඩි කාළගුණ බලපෑම් නිසා ජීවත්වීමට නොහැකිව යන්නෙත් මේ කලාපයේ මිනිසුන්ටමයි. තව වසර පණහක් ඇතුලත, ලංකාව ඇතුළු රටවල් කිහිපයක ජීවත්වීම අපහසු වන බව මැසචුසෙට්ස් තාක්‍ෂණික විශ්ව විද්‍යාලයීය සමීක්‍ෂණයකින් සොයාගෙන තිබෙනවා.

අද දින වනවිට පෘථිවියේ ජනගහණය බිලියන 7.573 ක් ඉක්මවා ගොසින්. මේ අතරින් ආසියානු කලාපයේ ජනගහනය බිලියන 4.5 ඉක්මවමින් පවතී. මේ වැඩිවන ජනගහනයට අවශ්‍ය ඉඩකඩ, ආහාර සහ බලශක්තිය උදෙසා අප ජීවත්වන ලෝකයේ බොහෝ දේ විනාශ කරන්නට ආත්මාර්ථකාමී සහ බල ලෝභී මිනිසා කටයුතු කරමින් සිටිනවා. ඔවුන් සියල්ලටම අවශ්‍යව ඇත්තේ තමන්ගේ බලය පැතිරවීම සහ තමන්ගේ ජනතාවගේ (හෝ කල්ලියේ) පැවැත්ම පමණයි. ස්වල්ප දෙනෙකු අනාගත ලෝකය ගැන සිතා කටයුතු කළත්, අවිචාරවත් බොහෝ දෙනා අනාගතයේ මෙලොව ජීවත් වන්නේ අපේ දරුවන් බව නොසිතා කටයුතු කරනවා.

අපේ ලෝකය මේ වනවිට බරපතල අනතුරු කිහිපයකට මුහුණ පා තිබෙනවා. පළමු වැන්න වැඩිවන ජනගහනයට අවශ්‍ය ඉඩකඩ සහ ආහාර සැපයීම උදෙසා වන වනාන්තර විනාශය. දෙවැන්න ෆොසිල ඉන්ධන දහනය නිසා වායුගෝලයට කාබන් ඩයොක්සයිඩ් එකතු වීම. තුන්වැන්න ඕසෝන් වියන තුනී වීම නිසා පෘථිවියට ඇතුළුවන අහිතකර කිරණ වර්ග. මේ කරුණු වලින් කිසිවක් කිසිකෙනෙකුට සිතූ පරිදි නැවැත්විය හැක්කක් නොවයි. මෙය රටක් – ජාතියක් – සහ ආගමක් ඉලක්ක කරගෙන ඇතිවන බලපෑමක් ද නොවේ. මෙය බලපානුයේ සමස්ත ලෝකයාටමත් කිසිවක් නොදන්නා සත්ත්‍වයන්ටත් ය. මෙය සිදු වන්නේ කොහොමද ?

කාර්මික විප්ලවයෙන් පසු ගත වූ සෑම වසරකම වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය එන්න එන්නම වැඩි වූවා. දැනට පවත්නා වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය වායුගෝල ඒකක මිලියනයකට කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ඒකක 407 ක් (407.25 ppm) පමණ වනවා. කාර්මික විප්ලවයට පෙර වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මට්ටම වූයේ 280 ppm ක්. මෙම අගය පසුගිය වසර 100 වැනි කාළයක් තුළ සීඝ්‍රයෙන් වැඩි වුනේ ජනගහන වර්ධනය සහ කාර්මීකරණය – නාගරීකරණය සහ තාක්‍ෂණික දියුණුව සමග සමපාත වෙමින්. 2015 වසරේදී පමණක් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මෙට්‍රික් ටොන් බිලියන 36.8 ක් මිනිසා විසින් පරිසරයට මුදාහැර තිබෙනවා. මෙය මානව ඉතිහාසයේ වැඩිම එකතු කිරීමයි.

දැනට ලෝකයේ බලශක්ති අවශ්‍යතාවය ටෙරා වොට් 16 ක්  (16 TW) පමණ වෙනවා. මෙය තවත් වසර 40 කදී ටෙරා වොට් 50-60 දක්වා ඉහළ යා හැකි බවයි ඇස්තමේන්තු පවසන්නේ.  තෙල් සමාගම් කුමක් කිවුවත්, තවත් වසර 200 කට සෑහෙන්න ෆොසිල ඉන්ධනත්, තවත් වසර 500 කට සෑහෙන්න ජීව වායුව (Methane) සහ තවත් වසර 2000 කට සෑහෙන්න ගල් අඟුරු සංචිත ලොව පුරා විසිරී තිබෙනවා. මේ නිසා අපට කිසිම විටෙක බලශක්ති අර්බුධයකට මුහුණ පාන්න වෙන්නෙ නැහැ. නමුත්, දැනට පවත්නා ආකාරයටම ඉන්ධන දහනය සිදු වුවහොත් වසර 2100 වනවිට ලෝකයේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය 885 ppm දක්වා ඉහළ යා හැකි බවට ගණන් බලා තිබෙනවා. මේ වැඩි වීම සෑම වසරකටම 1.55 ppm වැඩි වීමක් ලෙසත් ඉදිරියේදී මීටත් වඩා සීඝ්‍රවත් වැඩි වෙනවා. මෙසේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් පුමාණය ඉහළ යාම නිසා ඇතිවන ප්‍රධානම ප්‍රතිවිපාකය වන්නේ ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාමයි. මක් නිසාද යත් හරිතාගාර ආචරණයට වැඩිම බලපෑම ඇති වායුව වන්නේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වන නිසා.

මෙසේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය ඉහළ යාම නිසා ගෝලීය උණුසුම වැඩි වනවා. එසේ වැඩිවීමේ මූලික ප්‍රතිඵලය වන්නේ ධ්‍රැවීය අයිස් දිය වී යාමයි. එසේ දියවන අයිස් සාගර වලට එකතු වීමෙන් මුහුදු මට්ටම ඉහළ යනවා. ලෝක ජනගහනයෙන් විශාල ප්‍රතිශතයක් තවමත් ජීවත් වන්නේ වෙරළ ආසන්න නගරවල. මෙසේ වැඩිවන ජලමට්ටම නිසා ඔවුනට වෙරළබඩ අතහැර උස් බිම් කරා ඇදෙන්නට වෙනවා. එවිට සිදු වන්නේ උස්බිම් එළි පෙහළි වීම සහ වන විනාශයයි. වායුගෝලයේ ඇති ගිගා ටොන් 800 ක් වූ කාබන් අඩංගු සංයෝග වලින් ගිගා ටොන් 120 ක්ම ප්‍රතිචක්‍රීකරණය වන්නේ වනාන්තර මගින්. වනාන්තර සහ කෘෂි භෝග මගින් ප්‍රභාසංසලේෂණයේදී වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් උරාගෙන ඔක්සිජන් පිට කරනු ලබනවා. උත්තරාර්ධගෝලය වැඩිපුරම ගොඩබිම් ප්‍රමාණයකට උරුමකම් කියන නිසාම, උත්තරාර්ධගෝලයේ ශීත ඍතුව කාළයේදී  (ශීත ඍතුවේදී ශාකවල කොළ හැලීම නිසා) සාමාන්‍යයෙන් වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය ඉහළ යන්නේ මේ නිසායි.

 

මේ නිසා වායුගෝලීය කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය ඉහළ යනවා මෙන්ම පරිසරයේ උණුසුමත් වැඩි වෙනවා. වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය වැඩි වන නිසා මුහුදේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් දියවීමත් වැඩි වෙනවා. එවිට සිදු වන්නේ මුහුදු ජලයේ ආම්ලිකතාවය වැඩි වීමයි. දැනට මුහුදු ජලය තරමක් භාෂ්මිකයි. pH අගයය වන්නේ 8.07 ක්. මේ අගය ආම්ලික පැත්තට බර වූ විට බාහිර කවච ඇති සමුද්‍ර ජීවීන්ගේ කවච ඉක්මනින් දෘඪ නොවීම නිසා ඔවුන්ගේ වැඩීම විකෘති වනවා. එනම් සමුද්‍ර ආහාර දාමය විකෘති වනවා. මේ නිසා ආහාර දාමයේ ඉහළ පුරුක් වැඩි වැඩියෙන් අනතුරුදායක තත්ත්‍වයකට පත් වෙනවා. ඒ වගේම මේ සමුද්‍ර ජීවීන් වඳවී යාම සිදු වනවා. මෙහි වඩාත් අනතුරුදායක තතත්ත්‍වය ඇතිවන්නේ කොරල් පරවලටයි. දැනටමත් වඳ වී යමන් පවතින කොරල් පර පරිසරයට හරිම සංවේදීයි. පරිසරයේ සුළු වෙනස්වීමක් පවා ඔවුන්ට තදින් දැනෙනවා. ගෝලීය උෂ්ණත්‍වය ඉහළ යාමේදී ජලයේ උෂ්ණත්‍වයත් නිතැතින්ම ඉහළ යාමකට ලක් වනවා. මෙය ඔවුනට දරාගත නොහැකි නිසා නව කොරල් පර තැනීම අඩාල වීම සහ දැනටමත් ඇති කොරල්පර මිය යාම සිදු වනවා. සමුද්‍ර ආහාර දාමයේ පහළ පුරුක් රාශියක් යැපෙන්නේ මේ කොරල්පර ආශ්‍රිතවයි. මෙය බිඳ වැටීම නිසා සමුද්‍ර ආහාරදාමය බිඳ වැටීමක් සිදු වෙනවා. එයින් සම්පූර්ණ ජෛවගෝලීය සමතුලිතතාවය බිඳවැටෙනවා.

 

මෙසේ වැඩිවන කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය සමග ඉහළ යන පරිසර උෂ්ණත්‍වය නිසා ඇතිවන අතුරු විපාක වන්නේ ගෝලීය කාලගුණ රටාව වෙනස් වීමයි. සීත දියවැල් සහ උණුසුම් දියවැල් අතර ඇතිවන හරඹය නිසා හට ගැනෙන කුණාටු (Hurricane) වල බලය උෂ්ණත්‍වය වැඩි වන විට අධික වනවා. එනම් කුණාටු දරුණු වනවා. ඒ වගේම ගෝලීය උණුසුම වැඩි වනවිට වායුගෝලය ප්‍රසාරණය වෙනවා. ඒ ප්‍රසාරණය වීමේ අතුරු ඵලය වන්නේ වැඩිපුර වලාකුළු ඇතිවීම  – අසාමාන්‍ය වැසි රටා. දැනටමත් ඔබ අත්විඳින්නේ ඒ ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵල. අසාමාන්‍ය වර්ෂාපතනයන්, මෝසම් සුලං සහ සංවහන වැසි රටා වෙනස් වීම ඒ සිදුවීම් වල ප්‍රතිඵලයක්. මේ නිසා සිදු වන භව භෝග හානිය, සහ ගංවතුර ආදී ස්වාභාවික විපත්, ඒවායෙන් බේරීම, සහන සැලසීමට ආදියට වැයවන මුදල් ආදී සියල්ලම මේ දාමයේ පුරුක්.   ඒ පාරිසරික පැත්ත.

සෞඛ්‍යමය පැත්ත මෙයට වඩා දරුණු විය හැකියි. වැඩිවන වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණයත් සමග වැඩි වන වෙනත් අංශූන්, විෂ වායූන් නිසා වායුගෝලය පිරී යවනවා. මිනිසුන්ගේ ආසාත්මිකතාවයන් සහ පෙනහළු ආබාධ, පිළිකා ආදිය වැඩි වනවා.නව මදුරු විශේෂ ඇතිවනවා. මේ නිසා හටගන්නා රෝග බොහොමයක් අළුත්.

අප කොතරම් උත්සාහ කළත් මේ වැඩිවන වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය නැවත අඩු කිරීමට කිසිවෙකුට හැකියාවක් නැහැ. මෑතකදී පළවූ ප්‍රවෘත්තියක් වූයේ අප දැන් කෙතරම් ගස් සිටවූවත්, වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය නැවත ආපසු හැරවිය නොහැකි මට්ටමට වැඩි වී ඇති බවයි. අපි ඉතා විශාල වශයෙන්  අපගේ ප්‍රවාහන අවශ්‍යතා ෆොසිල ඉන්ධන මත යැපීම සිදු කරනවා. බලශක්ති නිශ්පාදනය සම්පූර්ණයෙන්ම කාබන් විමෝචනය නොකරන බලශක්ති ප්‍රභව අනුසාරයෙන් සිදු කළත් ප්‍රවාහන අවශ්‍යතාවයන් අතින් ගත් කළ අප සිටින්නේ තවමත් නැවත සකස් කළ නොහැකි (irrecoverable) තත්ත්‍වයකයි. කළ හැකි එකම දේ වායුගෝලීය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් භාවිතා කර ඉන්ධන නිපදවීමයි. නමුත් මෙය තවමත් පවතින්නේ පර්යේෂණ මට්ටමේ. මෙය උපයෝගී කරගෙන ඉන්ධන තැනීමට අවම වශයෙන් තවත් අවුරුදු 10 ක් වත් ගත වේවි. නමුත් මේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වැඩි වීමේ තත්ත්‍වය පාලනය කිරීමට තනි පුද්ගලයින් වශයෙන් අපට කළ හැකි දෑ බොහොමයි… රටක් ලෙසින් හෝ රජයෙන් කී පලියට හෝ රජයෙන් යමක් කරනවාට වඩා තමන් විසින්ම අවබෝධ කරගෙන තනි තනියෙන් හරි දෑ කිරීමෙන් මේ ව්‍යසනය තරමක් හෝ දුරට වලක්වා ගැනීමට පුළුවන්.

මේ පිළිබඳ ජනතාව හරියාකාරව දැනුවත් නොවීම සහ දැනුවත් නොකිරීම අභාග්‍යයක්. බලශක්තිය, විශේෂයෙන් විදුලි බලය ගබඩා කර තබාගෙන පාවිච්චි කිරීමට නොහැකි ශක්තියක්. බැටරි ආධාරයෙන් තරමක් දිගුකලක් ගබඩා කරතබා ගත හැකි වුනත් අඛණ්ඩ සහ ප්‍රබල විදුලි බල ප්‍රමාණයක් මුදාහැරීමට අපොහොසත් වීම නිසා දැනට නිපදවා ඇති ඉතාම කාර්යක්‍ෂම බැටරි වුවත් ඒ සඳහා හොඳ විකල්පයක් නොවෙයි. මේ නිසාම විදුලි බලය නිපදවන්නේ බොහෝ දුරට ඉල්ලුමට සරිලන සැපයුමක් ලෙසින්. විවිධ විදුලි බලශක්ති නිෂ්පාදන ක්‍රම අප සතුව තිබෙනවා. මින් සමහරක් පරිසරයට හිතකාමී වන හරිත බලශක්ති වන අතර සමහරක් පරිසරයට හරිතාගාර වායු මුදා හරිනවා. ජල විදුලි බලය, සූර්ය කෝෂ, සුලං බලයෙන් විදුලිය නිපදවන ටර්බයින, උදම් බලයෙන් විදුලිය නිපදවීම වැනි දෑ මෙසේ හරිත බලශක්ති ප්‍රභව ලෙස ගණන් ගැනෙන්නේ ඒවායින් බලශක්තිය නිපදවීමේදී වායු ගෝලයට හරිතාගාර වායු නිකුත් නොවන නිසා. ගල් අඟුරු බලාගාර, ඩීසල් බලාගාර ආදී ඉන්ධන දහනයෙන් විදුලි බලය නිපදවන බලාගාර පරිසරයට සිදු කරන්නේ හානියක්. න්‍යෂ්ඨික බලාගාරවලින් විදුලි බලය නිපදවීමේදී පරිසරයට හරිතාගාර වායු නිකුත් වූයේ නැතිවුනත්, අධික පුනරාවර්තන පිරිවැය, සෑම රටකටම එය සිදු කිරීමට නොහැකි නිසාත්, වැරැද්දක් සිදු වුව හොත් අනතුරුදායකබව උපරිම නිසාත් එය ඒ තරම්ම සාර්ථක ක්‍රමයක් ලෙස තවමත් සලකන්නේ නැහැ. නමුත් න්‍යෂ්ඨික බලාගාරයක් තරම් දිගු කාලීනව වාසි ගෙන දෙන විදුලි ජනන ක්‍රමයක් තවමත් සොයාගෙන නැහැ. කෙසේ හෝ වේවා මේ නිපදවන විදුලි බලය නිසි ආකාරව කළමණාකරණය නොකර පාවිච්චි කිරීමෙන් සිදු වන්නේ වැඩි වැඩියෙන් විදුලිය නිපදවීමට සිදු වීමයි. මෙය රටකට අධික වියදම් යන කාරණයක් මෙන්ම එයට උපයෝගී කර ගන්නා  ක්‍රමය අනුව පරිසරයට ඇති බලපෑම ද වෙනස් වෙනවා.

තනි පුද්ගලයෙක් හෝ පවුලක් වශයෙන් අපට බලශක්තිය කළමණාකරණය කර ගැනීම නිසා පවුලේ ආර්ථිකයට මෙන්ම රටේ ආර්ථිකයට ද සැලකිය යුතු දායකත්‍වයක් ලබා දිය හැකියි.

  • අනවශ්‍ය විදුලි පහන් නිවා දැමීම
  • අනවශ්‍ය විදුලි උපකරණ විසන්ධි කර තැබීම
    • උපකරණය ක්‍රියා විරහිත කර ඇති වුනත් පේනුගත කර ඇතිවිට යම් විදුලි බලයක් විද්‍යුත් උපකරණ විසින් පරිභෝජනය කරන බව බොහෝ දෙනෙක් නොදන්නා කරුණක්.
  • ටංස්ටන් හෝ CFL විදුලි පහන් වලට වඩා අඩු විදුලි බලයක් උපයෝගී කරගන්නා LED විදුලි පහන් පරිභෝජනය. මෙය තවමත් තරමක් මිල අධිකයි, නමුත් ඉදිරියේදී එය මිල අඩුවනු ඇති.
  • සමහර විදුලි උපකරණ භාවිතයේදී මානව කාර්යක්‍ෂමතාවය වැඩි කර ගැනීම
    • උදාහරණයක් ලෙස නිවසේ ඇඳුම් මැදීමේදී සතියේ එක දිනයක පමණක් නිවැසියන් සියල්ලන්ගේම ඇඳුම් මැදීමෙන් දිනපතා විදුලි ඉස්ත්‍රික්කය රත් කිරීමට වැයවන විදුලිබලය ඉතිරිකර ගැනීම කළ හැකිය.
    • දවසේ දෙතුන් වතාවක් ජලය උණු කරනවා වෙනුවට එක් වතාවක් ජලය උණුකර උණුවතුර පලාස්කුවකට දමා තැබීම කළ හැකිය.
  • Energy Star සහතිකය ලබා ඇති අඩු විදුලි බල ප්‍රමාණයක් උපයෝගී කරගන්නා විදුලි උපකරණ භාවිතය
  • කාර්යාලවල සේවය අවසානයේ විදුලිපහන් සහ පරිඝණක ක්‍රියා විරහිත කර තැබීම – හැකි නම් විදුලියෙන් විසන්ධි කර තැබීම
  • වායු සමන යන්ත්‍ර වෙනුවට විදුලි පංකා භාවිතය.
  • පරිසර හිතකාමී නිවාස සහ ගොඩනැගිලි තැනීම

රජයක වශයෙන් පරිසර දූෂණය අධික ගල් අඟුරු බලාගාර සහ ඩීසල් බලාගාර වෙනුවට පහත දෑ කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම වටී

  • හරිත බලශක්ති ප්‍රභව කරා යොමු වීම.
    • සූර්යකෝෂය සහ Smart Meter ක්‍රමයට නිවසේ විදුලි බල අවශ්‍යතාවය සපුරා ගැනීම මගින් නිවසේ විදුලිබලය අඩුවෙන් පරිභෝජනය කෙරෙන දිවා කාළයේ නිපදවෙන වැඩිපුර විදුලි ප්‍රමාණය මධ්‍යම පද්ධතියට එකතු කළ හැක. මේ නිසා තම නිවසේ විදුලි බිල අඩු කර ගැනීමට ද මඟක් පෑදේ – මෙය ලංකාව වැනි රටවල නිසි පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දුබලතා පවතින නිසා තවමත් සාර්ථක ක්‍රමයක් නොවේ.
    • රට වටකර හමන සුලඟේ ආධාරයෙන් විදුලි බලය නිපදවීමට සුලං ටර්බයින සවි කිරීම මගින් දුරස්ථ ප්‍රදේශවල විදුලිබල අවශ්‍යතාවය යම් තරමකට පිරිමැසිය හැක.
  • ජනතාව නිති පතා දැනුවත් කිරීම, සහ ඔවුනට සහන දීම.
    • සමහර රටවල කෙරෙන වැදගත්ම කාර්යයක් නම් නිතිපතා ජනතාව විදුලිබල පරිභෝජනය සහ කළමණාකරණය පිළිබඳ දැනුවත් කිරිමයි
    • එසේම විදුලිබිල අඩු කරන පාරිභෝගිකයනට විදුලි බිල තුළින්ම යම් යම් සහන දීමෙන් ඔවුන් විදුලිබල කළමණාකරණයට පෙළඹෙනු ඇති.
  • ප්‍රතිචක්‍රීකරණයට ජනතාව යොමු කිරීම
    • අළුත් අමුද්‍රව්‍ය යොදා යමක් තනනවාට වඩා ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරන ලද අමුද්‍රව්‍ය යොදා තැනීමේදී වැයවන ශක්තිය 50% කින් පමණ අඩුය. අපද්‍රව්‍ය පරිසරයට මුදාහැරීම ද අවම වේ.

අනාගතයේදී බොහෝ දේ සිදු වනු ඇති. අනාගත බලශක්ති පරිභෝජනය සුභදායී කිරීමට නම් අපට සුසුමාදර්ශීය වෙනසක් (Paradigm Shift) අත්‍යවශ්‍ය වනවා. කාර්මික විප්ලවය සමයේ ඛණිජ තෙල් සොයා ගැනීම එවැනි සුසමාදර්ශීය වෙනසක් වුවත් දැන් දැන් එයම අපගේ විනාශයට හේතු වෙමින් පවතිනවා. රට රටවල් එකිනෙකාට විරුද්ධව මරා ගන්නේද  පාරිසරික හානි සිදු වීම නොසලකා ඛණිජතෙල් හෑරීම සිදු කරන්නේද, බලය ඇත්තවුන් තෙල් සම්පත වෙනුවෙන් දුබලයන් පාගා දමන්නේද මේ ඛණිජ තෙල් බලාධිකාරයේ සහ බල තන්හාවේ ප්‍රතිඵලයන් නිසාවෙන්..

සූර්ය බලශක්තිය නිෂ්පාදනයේ කාර්යක්‍ෂමතාවය වැඩි කිරීම, කාබන් විමෝචනය නොවන බලශක්ති ප්‍රභව සොයා ගැනීමට දිරි දීම, න්‍යෂ්ඨික බලය ආරක්‍ෂාකාරී ලෙස සහ අඩු වියදමින් ලබා දීම වැනි දෑ ලෝකයක් වශයෙන් එකතු වී කළ හැකි දෑ බොහොමයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ Harvard සරසවි මහාචාර්ය ඩැනියෙල් නොසෙරා ට අනුව විදුලිබල ප්‍රශ්නය විසඳිය හැක්කේ පෞද්ගලික බල අවශ්‍යතාවය තම තමන් විසින්ම නිපදවා ගැනීම (Personalized Energy) මඟිනි. ඔහුගේ විද්‍යාඥ කණ්ඩායම සහ ඔහු විසින්ම ආරම්භ කළ Sun Catalytix සමාගමේ නිෂ්පාදනයක් වන කෘත්‍රීම පත්‍රය (Artificial Leaf) මගින් හිරු එළිය ආධාරයෙන් ජලය විද්‍යුත් විඛණ්ඩනයකට ලක් කර හයිඩ්‍රජන් නිපදවීම මේ සුසමාදර්ශීය වෙනස ඇතිකිරීමට උත්සාහ කළ අවස්ථාවක්. එසේ වීමුත් විවිධ දේශපාලන සහ ආර්ථික කරුණු කාරණා නිසා මෙවන් මානුෂික ක්‍රියාදාමයක් සාර්ථකව ඉදිරියට යාවි දැයි යන සැකය බොහෝ දෙනා තුළ මතු වී තිබෙනවා. සමහරු පවසන පරිදි විද්‍යුත් කාරය (Electric Car) විනාශ කර දැමුවේ ද තෙල් ආර්ථිකයට වදින මරු පහර හේතුවෙන්. එය සත්‍ය හෝ අසත්‍ය වේවා වත්මන් ආත්මාර්ථකාමී පාලන රටා තුළ ලෝකයේ බලශක්ති අවශ්‍යතාවය සපුරා ගැනීමට අවශ්‍ය බලශක්ති ප්‍රභවයක් සෙවීම කවුරු කළද, එයට පහර ගැසීමට බහුජාතික තෙල් සමාගම් සැදී පැහැදී සිටිනවා. කෙසේ වුවත් මේ සියල්ල පරදවා විද්‍යුත් කාරය එලි දැක්වීමට ඉලොන් මස්ක් සමත්වීමත් සමගම අද ලෝකයේ ප්‍රවාහන සහ බලශක්ති ක්‍ෂෙත්‍රය නව මාවතකට ගමන් කරනු ඇති.

මේ සියල්ල ආසියාතික අපට බලපාන්නේ කෙසේද, අප රට හැර යායුත්තේ මන්ද කියා ඔබ දැන් කල්පනා කරනු ඇති. ඇත්තෙන්ම ආසියාතික කලාපයේ උෂ්ණත්‍වය දිනෙන් දින ඉහළ යාමත්, ආර්ද්‍රතාවය ඉහළ යාමත් නිසා එය මිනිසාට දරාගත නොහැකි තත්ත්‍වයට ඉදිරියේදී පත් වනු ඇති. මෙම කලාපයේ බොහෝ දෙනා කෘෂිකාර්මික දිවිපෙවෙතක් තවමත් ගතකරන නිසා ඔවුන් දවසේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ගත කරන්නේ එළිමහනේ. උෂ්ණත්‍වය සෙල්සියස් 35 සහ ඉහළ ආර්ද්‍රතාවය යන එකතුව මිනිසාට ඉතාමත් අපහසුතාවයන් ඇතිකරන සබඳතාවයක්. දැන් දැන් ආසියනු කලාපයේ මෙම තත්ත්‍වය දකින්නට පුළුවන්.

ඒකක පුද්ගලයින් වශයෙන් අපට කළ හැක්කේ අප භාවිතා කරන බලශක්තිය කළමණාකරණය කිරීම. ප්‍රතිචක්‍රීකරණය ඇතුළුව වෙනත් සරළ දෑ පමණි. රටක් ලෙස ජාතියක් ලෙස යමක් කිරීම පාලකයන් සතුයි… ඒ සඳහා නාස්තිය දූෂණය අවම කිරීම මෙන්ම පරිසර හිතකාමී අඩු වියදම් බලශක්ති නිශ්පාදනය කෙරෙහි රටක් වශයෙන් යොමු වීම සිදු කළ යුතුයි….මෙය තේරුම් නොගෙන මිහිකත දිනයට ගස් ලක්‍ෂ ගණන් සිටවූවාට හෝ පැය බාගයක් ලයිට් නිවාගෙන හිටියාට පළක් නැහැ.

දවසට පැය හතරක් පමණ හිරු එළිය වැටෙන දියුණු රටවල් වන ජර්මනිය සහ ප්‍රංශය දැන් සිය බලශක්ති පරිභෝජනයෙන් සියයට 60 ක් පමණ සපුරා ගන්නේ සූර්ය බලශක්තියෙන්. නමුත් දිනකට පැය 8 ක් හිරු එළිය වැටෙන අපි තවමත් ගල් අඟුරු බලාගාරවල පිහිට පැතීම විහිළුවට සහ කණගාටුවට කරුණක්. නව අයවැය යෝජනාවල ස්වභාවික බලශක්තිය සම්බන්ධ සහනයන්, සහ ඒවාට ප්‍රමුඛත්‍වය ලබා දෙන යෝජනාවන් තිබේ නම්, අවම වශයෙන්  අපේ බලධරයින් හිස තුළ ඇති මොළය යම් තරමකට හෝ පාවිච්චි කරනවා යැයි ඉදිරිය ගැන සිතා හෝ සැනසීමට පුළුවනි. එසේත් නැතිනම් සිදු වන්නේ බෝට්ටුවක නැගී හෝ පිටරටකට යාමට පමණයි.

පිටස්තරයා – 11


EP-11

මේ සිදුවීම නාවික පර්යේෂණ ආයතනයේ සිටි සියල්ලන් ඉතාම කලබලයට පත් කළ සිදුවීමක්. සිදුවූයේ කුමක්ද කියා හරිහැටි නොදැන සිටියත්, ඉහළම පාලනාධිකාරියේ සිට පර්යේෂණායතනයේ සෑම දෙනාම දක්වාම නොයිවසිල්ලෙන් බලා සිටින්නේ කුමක් හෝ සුබදායක තොරතුරක් ලැබේවි යන බලාපොරොත්තුවෙන්.

දැන් මොකද කරන්නෙ ?

මොනවා කරන්නද ? වෙන දෙයක් වෙනකල් බලාගෙන ඉඳිමු….

නීල් මොකද කිවුවෙ ?

නීල් කිවුවලු දැන්මම එන්නම් කියලා…. අද්මිරාල්ටත් කිවුවා… එයා කෝල් කරලා ඔක්කොම ඉක්මනින්ම ප්‍රමුඛතාවයෙන් කෙරෙන්න සැලැස්වුවා… හොඳ වෙලාවට අපි මෙතැන වැඩ කරන්නෙ….

ඔබට කවුද මේ පණිවුඩේ කිවුවෙ ?

මට කිවුවෙ මොලී…. ආරක්‍ෂක අංශයෙ ඉදිරිපස ගේට්ටුවෙ අය තමයි මුලින්ම දැකලා නීල් ට පණිවුඩේ කියලා තියෙන්නෙ… නීල් මොලීට කතා කරලා ඔක්කොටම කියන්න කියලා… මෙගන් ගෙදර ගිහින්… අපි දෙන්නට තමයි පණිවුඩේ මුලින්ම ලැබුණෙ….

දැන් මොලී කොහෙද ?

මොලී ගියා විස්තර දැනගෙන එන්න………

……………………………………………………………………………………………………….

මේ සටහනේ කිසිම ක්‍රමවත් බවක් නැහැ…… අපට හිතාගන්න බැහැ මොන වගේ දෙයක් වෙලාද කියලා…. මොළයත් එහෙමමයි…. අපට දැන්ම වචනයක් කියන්න බැහැ.

ඉතිං ඩොක්ට….. අපට බලාපොරොත්තු තියාගන්න පුළුවන් නේද ?

ඔව් ඔව්…. බය වෙන්න එපා… මොලී….. සම්පූර්ණ ශරීරයම ස්ථාවරයි……කකුලේ දණහිස ලඟ අස්ථියේ බිඳීමක් තිබෙනවා.. අපි ඒකට ටයිටේනියම් ඇණ දමා සකස් කළා… ඒ අස්ථිය ටිකක් දරුණු විදියට බිඳිලා… ටික කලක් පුනරුත්ථාපනය කරන්න වෙයි… ඒ  හැරෙන්න වාහනයෙ වායු බෑග් එක පිපිරීම නිසා මුහුණෙ සුළු තුවාල කිහිපයක් තිබෙනවා. අපට හිතා ගන්න බැහැ පපුවෙ ඉල ඇට කැඩුනෙ කොහොමද කියලා, නමුත් අපි සියල්ලම නැවත සැකසුවා, නමුත් අපටත් හිතා ගන්න බැරි මොකද වුනේ කියලා… ඇයි තවම සිහිය ආවෙ නැත්තෙ කියලා…

ඔයා කවුද එයාගෙ ? පෙම්වතියද ?

නැහැ නැහැ…. මම එයාගෙ සේවා ස්ථානයේ එයා එක්ක එකට වැඩ කරන කෙනෙක්…. නමුත් අපේ ප්‍රධානියා තමයි කිවුවෙ ඇවිත් මෙයා ගැන බලන්න කියලා… මෙයා මෙහේ ඉන්නෙ තනියම… දැන් සමහරවිට එනවත් ඇති…

ඔව් මට අද්මිරාල් බවර් පෞද්ගලිකවම කතා කරලා විස්තර කිවුවා… බය වෙන්න එපා අපි හැම දෙයක්ම කරනවා මෙයාව පියවි තත්ත්‍වයට ගෙන එන්න… අපට තිබෙන එකම ප්‍රශ්නය මොළයට හානියක් වෙලාද නැද්ද කියන එක… ඒ මත තමයි සියළුම දේවල් රඳා පවතින්නෙ…..

ඔබ මෙතැන ඉන්න එක තේරුමක් නැහැ මේ වෙලාවෙ…. දැන් හොඳටම රෑ වෙලානෙ… හෙට උදේට නැවත එන්න… ඒ වෙනකොට ලෙඩාට සිහිය ඇවිත් තිබේවි… බය වෙන්න එපා… අපි හැම දෙයක්ම කරනවා මෙතැන…

බොහොම ස්තූතියි ඩොක්ට…. එහෙනම් මම ගිහින් එන්නම්….

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

කෝ මේ ළමයා ෆෝන් එක ගන්නෙ නැහැනෙ…..

ආයෙම බලන්න ………………

ආයුබෝවන්…. මේ විශ්ව සමාධි සූර්යබණ්ඩාර… මම මේ අවස්ථාවේ සම්බන්ධ කරගත නොහැකි නිසා කරුණාකර ඔබේ දුරකථන අංකය සහ නම සඳහන් කර කෙටි පණිවුඩයක් තබන්න… මම හැකි වහාම නැවත ඔබට අමතන්නම්… ස්තූතියි….

සුමනසේකර යුවල ලබා ගත් සියළුම දුරකථන පණිවුඩවලට ලැබුණ එකම ප්‍රතිචාරය වුනේ විශ්වගේ දුරකථනයේ පණිවුඩ සටහන් කරන තැන වෙත යොමු වීම පමණයි… මේ නිසාම සුමනසේකර යුවල තරමක් කළබලයට පත් වුනා… ඔවුනට කතා කළ හැකි අනෙක් ස්ථානය වුනේ තම හිතවත් ස්වාමීන් වහන්සේ කෙනෙකු වැඩ සිටින වොෂිංටන් බෞද්ධ විහාරය පමණයි… ඔවුන් වොෂිංටන් බෞද්ධ විහාරයට ඇමතුමක් ලබා ගත්තා…

ආයුබෝවන්…… විහාරාධිපති හිමියන්ගෙ කාරුණික කටහඬ අනෙක් පසින් ඇසුනා.. ඔවුන් තමන්ගේ සිතේ ඇති කණස්සල්ල විහාරාධිපති හිමියන්ට පැහැදිළි කළා… කරුණු සොයා බලා සිය හිතවතාගේ දුක් ගැනවිල්ලට සහනයක් ලබා දෙන්න විහාරාධිපති හිමියෝ තමා දන්නා හඳුනන කිහිප දෙනෙකුටම පණිවුඩ යැවුවා…

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

මේ අතර ගවනර්ස් කෝර්නර් නිවාස සංකීර්ණයේ හත්වන තට්ටුවේ නිවසක සෑම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම පීරන තරුණයන් දෙදෙනෙකු සහ තරුණියක් මොනවාදෝ සොයමින් සිටිති… සිය ඉලක්කයන් කරා යාමට දැඩි පුහුණුවක් ලැබූ මේ තිදෙනා සියළුම බඩු භාණ්ඩ සීරුවෙන් ඉවත් කරමින් තමන්ගේ ඉලක්කය කරා ඇදෙමින් සිටියත් තමා මේ නිවස්නයේ සිටි බවට කිසිදු සාක්‍ෂියක් ඉතිරි නොකර යාමට ඔවුන් වග බලාගෙන ඇත. ඉවත් කරන සියළුම දෑ නැවතත් ඒ ආකාරයෙන්ම සකස් කිරීමට ඔවුන් කටයුතු කර ඇත. අවසානයේ ඔවුන් සෙවූ දේ හමු විය… තම සාක්කුවේ තිබූ කුඩා බෑගයකට තමා සෙවූ දෙයින් ස්වල්පයක් ගෙන නැවතත් එය තැබූ තැනම තබා අයෙක් සාලයට පැමිණියේය…

හරි… සෙවූව දේ හමු වුනා..

මේක ඇත්තටම මිනිහෙක් ජීවත් වෙන ගෙදරක්ද ?

මටත් හිතාගන්න බැරි ඒක තමයි… හරිම පිළිවෙලයි… කිසිම දෙයක් අනවශ්‍ය තැනක නැහැ… මේ වගේ පිළිවෙලක් තියෙන ගෙයක් දැක්කමයි…

සාමාන්‍ය කොල්ලෙක් ජීවත් වෙනව කියලා හිතාගන්නත් බෑ…

මේ මොනවද මේ කුඩා පැලෑටි ?… මල් පැලද ? නැතිනම් වෙනත් පැල ජාතියක්ද ?

තවම බොහොම කුඩා පැළ… ඒ නිසා කියන්න අමාරුයි… කෝකටත් පැලයක් අපි අරගෙන යමු… සමහර විට එළවලු පැල ද කියන්න දන්නෙත් නැහැ… මිනිහා ශාක භක්‍ෂකයෙක් නෙ…. තරුණිය පැවසුවේ ඔහු ගැන හොඳින් දන්නා අයෙක් මෙන්….

දැන් මේවා හයි කරන්නෙ කොහෙද ? මේවා හොයා ගන්න බැරි තැනක සවි කරන්නත් ඕන.. ඒ වගේම නිවැරදි සංඥා එන ආකාරයට සකස් කරන්නත් ඕන..

බය වෙන්න එපා.. මෙහාට අද කවුරුවත් එන්නෙ නැති බව හොඳටම විශ්වාසයි… ඒ නිසා කැමති විදියට කාළය අරගෙන හරියට වැඩේ කරන්න.. ආයෙ මෙහාට එන්න වැඩ සලස්ව ගන්නෙ නැතුව… මේ අවස්ථාව ආයෙ ලැබෙන්නෙ නැහැ… ඒ නිසා හොඳට සැලසුම් කරන්න… මිනිහා අමාරුකාරයා… වැරදිලාවත් අපි කළ දේ අහු වුනොත් අපිත් ගස්…

ඉතිං කොහෙද අපි මේවා සවි කරන්නෙ ? සැක නොසිතෙන තැනක වගේම වැඩිය අස්පස් නොකරන තැනක් වෙන්න ඕන…

ඒකට හොඳම තැන වායු සමන යන්ත්‍රයෙ වායුව එළියට එන කවුළුව… නමුත් වායු සමන යන්ත්‍රය ක්‍රියා කරවූවාම ඒකෙ පැහැදිලිතාවයට බාධා ඇති වෙනවා…

නැහැ… මේ පද්ධතියෙ වායු සමන යන්ත්‍රය තිබෙන්නෙ වෙන තැනක… එතැනින් එළියට එන බටයක් වහලෙන් ඇවිත් තමයි මේ කවුළුවට සම්බන්ධ වෙන්නෙ… ශබ්ධයෙන් බාධාවක් එන්නෙ නැති වෙයි…

කෝකටත් මේ කැමරා හැම කාමරයකම සවි කරලා පරීක්‍ෂා කරලා බලමු…

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

සුභ උදෑසනක් සුමනසේකර මහත්මයා… මම රොනල්ඩ් මැන්කැඩ්… මේ මගේ හැඳුනුම්පත… ඔබ ලියාගත් තොරතුරු සමඟ සසඳා බලන්න…

උදෑසන දහය වන විට සුමනසේකර නිවස වෙත පැමිණි ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාල වාහනයෙන් බැසගත් පාංශු දේහධාරී පුද්ගලයා සුමනසේකර මහතා වෙත සිය හැඳුනුම්පත දිගු කළේය.

වාඩිවෙන්න…

ස්තුතියි….

ඉතිං අපි කෙළින්ම ආව කාරණයට එමු.. ඔබ විශ්වගෙ නීත්‍යානුකූල භාරකාරයා…

ඔව්. විශ්ව මගේ නංගිගෙ පුතා… නමුත් මීට අවුරුදු හයකට පමණ පෙර විශ්වගෙ දෙමව්පියො අනතුරකින් මිය ගියා… ඉන්පසුව විශ්වගෙ නීත්‍යානුකූල භාරකාරයා වුනේ මම.

ඔව්… අපි දන්නවා ඒ සේරම විස්තර….

ඔබ කිසියම් රෝගයකට ප්‍රතිකාර ගන්නවාද ?

නැහැ… මට ඉහෙන් බහින රෝගයක් නැහැ… මම හොඳ නීරෝගී මිනිහෙක්…

ඔබේ පවුලේ කිසියම් නිධන්ගත රෝගයක් තිබෙනවද ?

නැහැ… කිසිම නිධන්ගත රෝගයක් අපේ පවුල්වල නැහැ.. ඇයි ඔබ එහෙම අහන්නෙ ? විශ්වට කිසියම් රෝගයක් තිබෙනවා කියලාවත් සොයාගෙන තිබෙනවද ?

නැහැ නැහැ…. විශ්වගේ සේවා ස්ථානයෙන් අපට මේ විස්තර ඔබෙන් අසා දැනගන්නා ලෙස දැන්වුවා… විශ්ව මෑතකදි ඔබට දුරකථනයෙන් කතා කළේ කවදාද ?

ගිය සෙනසුරාදා… එයා හැම සෙනසුරාදාම රෑට අපට කතා කරලා විස්තර  අහනවා..

අද තවම කතා කළේ නැහැ…

නැහැ… නමුත් මම දැන් කතා කරලා බැලුවා…. කිසිම පිළිතුරක් නැහැ….

ඒක නිසාම තමයි මම ඔබව හමු වෙන්න ආවෙ….

කළබල වෙන්න එපා… ඔබට විශ්ව ගැන ආරංචියක් කියන්නයි ආවෙ….

ඇයි… සමාධි පුතාට කරදරයක්ද ? කාමරයක සිට මේ සංවාදයට ඇහුම්කන් දෙමින් සිටි සුමනසේකර මහත්මිය ද  සාලයට පැමිණෙමින් නොයිවසිල්ලෙන් විමසුවාය…..

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

තමන්ට සැක කටයුතු පුද්ගලයින් නිරීක්‍ෂණය කිරීමේදී උසස් තාක්‍ෂණය යොදා ගැනීම බටහිර රටවල අපරාධ පරීක්‍ෂණ ආයතනවල සාමාන්‍ය පුරුද්දකි. මෙය නියමිත සාක්‍ෂි සියල්ල පටිගත වනවා පමණක් නොව වැරදිකරුවාට එරෙහිව පැවැත්වෙන නඩු විභාගයේදී බිඳිය නොහැකි සාක්‍ෂි ලෙස භාවිතා කළ හැක. මේ නිසා අපරාධ පරීක්‍ෂණ සම්බන්ධව පර්යේෂණ කෙරෙන බොහෝ ආයතනවල මූලිකත්‍වය ලැබෙන්නේ ඇසට නොපෙනෙන තරමේ කුඩා කැමරා සහ පටිගත කිරීමේ උපකරණ නිපැයුම, ඒවායේ ධාවන කාළය වැඩි කරගෙන වැඩිපුර දත්ත එක්රැස් කරගැනීමේ තරඟයටය. ඉතා කුඩා කැමරා, කටහඬ සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ උපකරණ ආදිය නිවෙස්වල සවි කිරීම සිදු කර දත්ත එකතු කර ගනු ලැබේ. එයට ඒ අංශවල Bugging the premises යැයි කියනු ලැබේ. සමහර කැමරා සහ පටිගත කිරීමේ උපකරණ අවට ඇති චුම්භක ක්‍ෂෙත්‍රවල , සූර්යාලෝකය හෝ තාප ධාරාවක ආධාරයෙන් විදුලිය නිපදවා ගැනීමටත්, නොකඩවා මාස ගණනාවක් දත්ත සැපයීමටත්, කිසිවෙකුට නොපෙනී සඟවා තැබීමටත් හැකි වන සේ සකසා ඇත. මේ නිසා සුවිශේෂී හඳුනා ගැනීමේ උපකරණ (bug detectors) නොමැතිව මේ රහස්‍ය පටිගත  කිරීමේ උපකරණ නිවසක සඟවා ඇතිදැයි සාමාන්‍ය මිනිසුන්ට සොයා ගත නොහැක.

හරිද ? ඔක්කොම වැඩ කරනවද ?

ඔව්… සාලය නම් පැහැදිලියි… නිදන කාමරයත් ප්‍රශ්නයක් නැහැ.. නාන කාමරය තමයි පොඩි ප්‍රශ්නයකට එන්නෙ…

ඇයි… මේ කැමරාව තියෙන තැන අනුව උණු ජල කරාමය ඇරියාම නාන කාමරය පුරා පැතිරෙන ජලවාෂ්ප නිසා කැමරාවෙ දර්ශන අවහිර වෙන්න පුළුවනි..

කරන්න දෙයක් නැහැ… අපිට වෙන තැනක මේක සවි කරන්න බැහැ… අහු වුනොත් අපට ප්‍රශ්නයක් නැති වුනත් අපට ලැබෙන්න තියෙන දත්ත නැති වෙනවා…  කමක් නැහැ.. අනෙක් කාමර දෙකේ තියෙන කැමරා වලින් හොඳ පින්තූර අපට ලැබෙනවනෙ… ඇරත්, නාන කාමරවල කැමරා හයි කරනවට අපේ ලොක්කො වැඩිය කැමතිත් නැහැනෙ….

ඇත්ත… දැන් බලන්න ඔක්කොම හරියට නැවත තිබූ තැන්වලම තියෙනවද කියලා…. එක් තරුණයෙක් එසේ පවසද්දී…..

ආ බය වෙන්න එපා… ඒක එහෙම නැති වුනත් අපට එයාට කියන්න හේතුවක් හොයා ගන්න පුළුවන්… තරුණිය පිළිවදන් දුන්නාය….

හැබැයි ජෙනී වැරදිලාවත් ඔයා මේ ගෙදරට ආවොත් ඉතිං අපට කැමරා නවත්වන්න බැරිවෙයි…

හරි හරි… අපි ඒක පස්සෙ බලා ගනිමු…. තමුසෙලා ගෑණු නොදැකපු මිනිස්සු නෙවෙයිනෙ… අපට වැදගත් වෙන්නෙ මේ කරන්න ආපු වැඩේ….. තරුණිය නැවතත් ඔවුන් දෙදෙනාට පැවසුවාය….

එෆ් බී අයි නිලධාරීන් බොහෝ විට වෙස්වලාගෙන ගොස් තම ඉලක්කය කරා ඇදේ. මෙසේ වෙස්වලා ගැනීමේදී සමහරවිට නිවාස පිරිසිදු කරන පුද්ගලයින්, වෛද්‍ය කණ්ඩායම්, ආගම පතුරවන්නන් වැනි විවිධ අන්දමේ සමාජයීය කොට්ඨාස ලෙස හැසිරෙමින් අදාල ඉලක්කය කෙරෙහි ලඟා වීමට ඔවුහු කටයුතු කරති.

 

මරණයේ වෙළෙන්දාගෙන් උපන් නොබෙල් ත්‍යාගය.


Nobel Prize

ලෝකයට, රටට, හෝ සමාජයට වටිනා සේවයක් කළ උදවියට කෘතගුණ සැළකීමක් විදියට බොහෝ ත්‍යාග සහ සම්මාන පිරිනැමීම ආදි කාළයේ සිටම පැවත එන සිරිතක්. සුදුසු වුවත්, නැති වුවත්, රජවරුන්ට බැල මෙහෙවර කළ අයට ගම්වර සහ නොයෙකුත් පදවි තානාන්තර දීම රජකාළයේ තිබුණත්, ඒ පුරුද්ද වර්තමාන දේශපාලනයෙත් අඩු වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබෙනවා. නමුත් සමහර සම්මාන ඉතාමත් සූක්‍ෂම ලෙස සළකා බලා, දැඩි පරිශ්‍රමයක් දරා සුදුස්සාටම ලබා දෙන්නට කටයුතු කරන ආයතන නැතුවාම නොවෙයි.

නොබෙල් ත්‍යාගය කියන්නේ ලොව කෙනෙකුට ලබන්න හැකි ඉහළම නම්බු නාමය කියලා කිවුවොත් බොහෝ නිවැරදියි. ලෝකයට සේවයක් කරන පුද්ගලයින්ගේ යටි සිතේ කොණක, තමන්ට කවදා හෝ නොබෙල් ත්‍යාගය ලැබේවි යැයි හෝ අවම වශයෙන් නිර්දේශයක් හෝ ලැබේවි යැයි පුංචි බලාපොරොත්තුවක් තිබෙනවා. ලංකාවට නොබෙල් ත්‍යාගය දුර්ලභ සිදුවීමක් වන්නේ ඇත්තෙන්ම ලෝකෙන් උතුම්ම රට වුවත්, අපි අනෙක් ජාතීන් හා සැසඳීමේදී ඉතාම පහළ මට්ටමක සිටින නිසා.

නොබෙල් ත්‍යාගය සහ නොබෙල් පදනම පිහිටවීම සිදු වූයේ විද්‍යාත්මක, අධ්‍යාපනිකමය, සංස්කෘතිකමය සහ සමාජයීය ප්‍රගමනයන් සඳහා ලොව පුරා සිදුකෙරෙන පර්යේෂණ සහ දායකත්‍වයන් වෙනුවෙන් අගැයීමක් කිරීමට සිදුකරන සම්මාන ප්‍රදානයක් ලෙසින්.

නොබෙල් ත්‍යාගය මුලින්ම සංවිධානය කෙරුණේ ස්වීඩන් ජාතික නව නිර්මාණ කරුවකු වන ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් විසින් 1895 වසරේදී. ඔහු ඉපැදුනේ ස්වීඩනයේ ස්ටොක්හෝම් නුවරදී 1833 ඔක්තෝබර් 21 වනදා. ඔහුගේ පවුලේ බොහෝ දෙනා ඉංජිනේරුවරුන්. එසේම ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්ද ඉංජිනේරුවෙක්, රසායනඥයෙක් සහ නව නිර්මාණකරුවකු වූයේ පවුලේ ආරයට යමින්. ඔහු 1894 දී යකඩ සකසන කර්මාන්තශාලාවක් මිලදී ගෙන බොහෝ ආයුධ නිර්මාණය කිරීමට පටන් ගත්තා. ඔහු එකළ ප්‍රසිද්ධ වූයේ අවි ආයුධ නිශ්පාදකයෙක් ලෙසයි. ඔහුගේ නව නිර්මාණ අතර බැලිස්ටයිට් නම් ද්‍රව්‍යය ඉතා වැදගත්. එය දුම් නොදමන පුපුරණ ද්‍රව්‍ය සැකසීමේදී මූලික අමුද්‍රව්‍යයක් ලෙස භාවිතා කරනවා. ඔහු කළ නව නිර්මාණ 355 ක දායකත්‍වය නිසාම ඔහු විශාල ධනයකට හිමිකම් කියූවා. මේ නව නිර්මාණ කොතෙක් තිබුණත්, ඔහු ලෝකයා අතර ප්‍රසිද්ධ වූයේ ඩයිනමයිට් සොයාගැනීම පිළිබඳවයි.

මේ අතර 1888 දී ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් ජීවත්ව සිටියදීම ඔහුගේ මරණ දැන්වීම ප්‍රංශ පුවත්පතක් විසින් ප්‍රසිද්ධ කළ අතර එහි මාතෘකාව වූයේ මරණයේ වෙළෙන්දා මියගිය බවයි. ලෝකයා තමන් කෙසේ මතක තබා ගනීවිද යන සැකය මත මේ සිදුවීම ඔහුට මහත් කම්පනයක් ගෙන දුන්නා. මෙය ඔහුගේ අන්තිම කැමති පත්‍රය වෙනස් කිරීම දක්වා වද දුන් කාරණාවක් වුනා. 1896 දී, ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් ඉතාලියේ සැන් රීමෝහි සිය මන්දිරයේදී වයස 63 දී අවසන් හුස්ම හෙළුවේ මොළයේ රුධිරවහනය නිසා ඇතිවූ සංකූලතා නිසා.

ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් ජීවත්ව සිටියදී අන්තිම කැමැත්ත කිහිප විටක් වෙනස් කළ අයෙක්, අවසානයේදී 1895 නොවැම්බර් 25වනදා සිය අවසාන අන්තිම කැමැත්ත ලෙස සටහන් කළේ සිය ධනය භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, වෝහාරික වෛද්‍ය විද්‍යාව, සාහිත්‍යය, සහ සාමය යන අංශවලින් මානව සංහතියේ උන්නතිය උදෙසා සේවය කළ අයට වාර්ෂිකව ත්‍යාග ලබාදීම සඳහා භාවිතා කරන ලෙසයි. මේ වෙනුවෙන් සිය ධනයෙන් සියයට 94 ක් එනම් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 186 ක් පමණ වෙන් කර තිබුණා. කෙසේ වුවත් ඔහු අන්තිම කැමති පත්‍ර කිහිපයක්ම ලියා තිබූ නිසා, මෙය 1897 වනතෙක් විසඳී තිබූ ගැටළුවක් වූයේ නැහැ. අවසානයේදී ඔහුගේ අවසන් කැමතිපත්‍රය ක්‍රියාවට නැංවීම භාරව තිබූ දෙදෙනා වන Ragnar Sohlman සහ Rudolf Lilljequist නොබෙල් පදනම පිහිටවා ඔහුගේ අවසාන කැමැත්ත ප්‍රකාරව ත්‍යාග ලබාදීමට කටයුතු කළා.

නොබෙල් ත්‍යාග කමිටුව 1895 දී පිහිටවූවත්, භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, වෝහාරික වෛද්‍ය විද්‍යාව, සාහිත්‍යය, සහ සාමය යන අංශවලින් මුලින්ම ත්‍යාග ප්‍රදානය සිදු වූයේ 1901 දී සිටයි. වසර 1980 වනතෙක් තැනූ සියළුම නොබෙල් ත්‍යාග පදක්කම් සැකසුනේ කැරට් 23 රත්‍රං වලින්, ඉන්පසුව එය කැරට් 18 දක්වා අඩු කර කැරට් 24 රන් ආලේපනයක් සිදු කරනවා. පසුගිය වසර වනවිට නොබෙල් ත්‍යාග 579 ක් දැන් දැන් ත්‍යාග පුද්ගලයින් කිහිප දෙනෙකු අතරේ බෙදී යාම නිසා 911 දෙනෙකු අතරේ බෙදී ගොස් තිබෙනවා. නොබෙල් ත්‍යාග ප්‍රදානෝත්සවය සිදුවන්නේ ස්වීඩනයේ ස්ටොක්හෝම් නුවර වුවත්, නොබෙල් සාම ත්‍යාගය ප්‍රදානය සිදු වන්නේ නෝර්වේහි ඔස්ලෝ නගරයේදීයි. සෑම ත්‍යාගලාභියෙක්ම සිය ත්‍යාග ලෙස සහතිකයක්, රන් පදක්කමක් සහ නොබෙල් කමිටුව විසින් නියම කරන ලද පරිදි ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන එකක මුදල් ත්‍යාගයක හිමිකරුවකු වනවා.  මුලින් නියම කරනලද විෂය පථයනට අමතරව දැන් ආර්ථික විද්‍යාව සඳහා ද නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනමනු ලබනවා.

භෞතික විද්‍යාව සඳහා ලොව පළමු නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමුනේ එක්ස් කිරණ සොයාගත් Wilhelm Röntgen විද්‍යාඥයා වෙතයි. රසායන විද්‍යාව සඳහා බොහොමයක් නම් යෝජනා වී තිබුණේ ඒ වනවිට රසායන විද්‍යාවේ පුනරුදයක් ඇතිවී තිබූ අවධියක් නිසා, කෙසේ වුවත් පළමු රසායන විද්‍යා නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිණැමුනේ තාපගතික රසායනය පිළිබඳ පර්යේෂණ පවත්වා ඒ වෙනුවෙන් කළ මෙහෙය වෙනුවෙන් Jacobus van’t Hoff නම් විද්‍යාඥයාටයි. පිළිවෙලින් සාහිත්‍යය වෙනුවෙන් Sully Prudhomme ද, වෝහාරික වෛද්‍යා විද්‍යාව වෙනුවෙන් ජර්මානු වෛද්‍යවරයෙකු සහ ක්‍ෂුද්‍රජීව විද්‍යාඥයෙකු වූ ගලපටලය සඳහා ඖෂධයක් සොයා ගත් Emil von Behring ද,  සාම ත්‍යාගය රතුකුරුස සංවිධානය සහ ජිනීවා සම්මුතිය ආරම්භ කිරීමට දායක වූ Jean Henri Dunant සහ ප්‍රංශ ජාතික Frédéric Passy වෙත ද පිරිනැමුවා.

සාමාන්‍යයෙන් සෑම වසරකම සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඉදිරි වසරේ නොබෙල් ත්‍යාගය සඳහා නාමයෝජනා කැඳවීමට අයදම්පත් 3000 ක් පමණ යවනු ලබනවා. මේ අය අතර පර්යේෂකයන් සහ විද්‍යාඥයින්ගේ නම් බහුලව සඳහන් වනවා. නොබෙල් සාම ත්‍යාගයට රජයයන් සහ මීට පෙර සාමත්‍යාගය ලත් පුද්ගලයන්ගේ නම් ඇතුලත් වනවා. මෙයට අමතරව නොබෙල් කමිටුව විසින් නොබලේ ත්‍යාග ලැබීමට සුදුසු යැයි නම් කරන ලද 300 දෙනෙකුට අයදුම්පත්‍ර වෙනම යවනු ලබනවා. මේ සියළුම අයදුම්පත් භාරගන්නා අවසාන දිනය එම වසරේ ජනවාරි 31 වනදායි.  මේ නාම යෝජනා කමිටුව වෙත යවනු ලබන සියළුම නම් ඉතා රහස්‍ය ලෙස තබා ගන්නා අතර කිසිවිටෙක මේ පුද්ගලයින් 3300 දෙනාගේ නම් ප්‍රසිද්ධ කරන්නේ නැහැ.  මේ වාර්තා අදාල දිනයේ සිට අවුරුදු 50 ක් දක්වා සුරැකිව තබා ගන්නවා.

අයදුම්පත් ලද පසු නොබලේ කමිටුව විසින් නම් කරන ලද ආයතන විසින් සියළුම අයදුම්කරුවන්ගේ වාර්තාවන් සකස් කරනවා. ඔවුන්ගේ බහුතර ඡන්දයෙන් නොබෙල් ත්‍යාග ලාභියා තෝරාගනු ලබනවා. මෙය සෑම විටම අවසාන තීරණයක් වන අතර  තීරණය ලද වහාම ත්‍යාගලාභියා ප්‍රසිද්ධියට පත් කරනවා. මෙහිදී කිසියම් විෂයය ක්‍ෂෙත්‍රයකින් නම් කෙරෙන්නේ උපරිම ලෙස ත්‍යාගලාභීන් තුන්දෙනෙකු පමණයි. කෙසේ වුවත් කිසියම් ආයතනයක් ත්‍යාගය ලබන්නේ නම් ඒ සඳහා දායක වූ සියල්ලන්ට ත්‍යාගය ලැබෙනවා.  නොබෙල් සාම ත්‍යාගය හැර, අන් සියල්ලම ප්‍රදානය කරන්නේ ස්වීඩනයේ ස්ටොක්හෝම් නුවරදී ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්ගේ මරණ අනුස්මරණය දා වන දෙසැම්බර් 10 වනදායි. අදාල ත්‍යාග ලාභීන් සිය පර්යේෂණ පිළිබඳ දේශනයන් ඊට පෙර දිනවලදී කමිටුව හමුවේ ඉදිරිපත් කරනවා. නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිළිබඳ දේශනය දෙසැම්බර් 10 වන දින නෝර්වේ හි ඔස්ලෝහිදී පවත්වනු ලබන්නේ ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් වෙත කරන ගෞරවයක් වශයෙන්. නොබෙල් ත්‍යාගයේ විශේෂත්‍වය වන්නේ එය ලබා දෙනු ලබන්නේ ස්වීඩනයේ රජතුමා අතින් වීමයි. නොබල් සාම ත්‍යාගය නෝර්වේ රජතුමා ඉදිරියේදී සාම කමිටුවේ සභාපතිවරයා විසින් ත්‍යාගලාභියා වෙත ප්‍රදානය කරනු ලබනවා.

මේ දක්වා නොබෙල් ත්‍යාග ලාභීන්ගෙන් විද්‍යා හා තාක්‍ෂණ අංශවලදී කාන්තාවන්ට ත්‍යාග ලැබී ඇත්තේ ඉතාම අඩුවෙන්, භෞතික විද්‍යාවෙන් කාන්තාවන් දෙදෙනකු ද, රසායන විද්‍යාවෙන් සිවු දෙනෙකුද, වෝහාරික වෛද්‍ය විද්‍යාවෙන් එකොලොස් දෙනෙකුද සම්මාන ලබා තිබෙනවා. මේ අතර සුවිශේෂීතාවය වන්නේ විකිරණශීලීතාවය සොයා ගැනීම වෙනුවෙන් මාරි කියුරී විසින් 1903 දී භෞතික විද්‍යාව උදෙසා ත්‍යාගය දිනාගත් අතර විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍යයක් වන රේඩියම් සොයාගැනීම වෙනුවෙන් රසායන විද්‍යාව සඳහා ත්‍යාතය ඇය විසින්ම 1911 දී දිනා ගැනීමයි. මෙය එකම පුද්ගලයෙකු විද්‍යාවේ අංශ දෙකකින් නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා ගත් එකම අවස්ථාව ලෙස සනිටුහන් වනවා. එසේම මාරි කියුරුගේ ස්වාමියා වන පියරේ කියුරි භෞතික විද්‍යාව වෙනුවෙන් ද දියණිය අයිරීන් ජොලියට් කියුරී රසායන විද්‍යාව වෙනුවෙන් ද නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා ගැනීම සුවිශේෂී කාරණයක්. මීට අමතරව රසායනික බන්ධන පිළිබඳ න්‍යාය ඉදිරිපත් කරමින් 1954 දී ලීනස් පෝලිං විසින් රසායන විද්‍යාව උදෙසා ත්‍යාගය දිනාගත් අතර 1962 දී නොබෙල් සාම ත්‍යාගය දිනා ගන්නේ න්‍යෂ්ඨික අවි භාවිතයට එරෙහිව ගෙනගිය අරගලය වෙනුවෙන්. එසේම ට්‍රාන්සිස්ටරය සොයාගත් තිදෙනාගෙන් කෙනෙකු වන ජෝන් බාඩීන් 1956 දී ඒ වෙනුවෙන් ද, 1972 දී සුපිරි සන්නායකතාවය පිළිබඳ න්‍යාය ඉදිරිපත් කිරීම වෙනුවෙන් ද භෞතික විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගයෙන්   පිදුම් ලැබුවා. ඉන්සියුලින් අණුක ව්‍යුහය සොයා ගැනීම වෙනුවෙන් Frederick Sanger 1958 දී සහ 1980 දී ඩී එන් ඒ භෂ්ම සැකැස්ම සොයා ගැනීමට ක්‍රමයක් සම්පාදනය කිරීම වෙනුවෙන් රසායන විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය දිනාගනු ලබන්නේ එකම පුද්ගලයා දෙවරක් නොබෙල් ත්‍යාගය දිනූ ගොන්නට එකතු වෙමින්.

මේ දක්වා නොබෙල් සාම ත්‍යාගය දිනූ පුද්ගලයින් අතර නෙල්සන් මැන්ඩෙලා, ඩෙස්මන්ඩ් ටුටූ, අවුන් සාං සුකී, දලයිලාමා තුමා, යසිර් අර්ෆත්, සිමොන් ෆෙරෙස්, ජිමී කාටර්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, කොෆී අන්නන්, අල් ගෝර්, සහ බැරක් ඔබාමා සුවිශේෂී වනවා. මෙහිදී බැරක් ඔබාමාට ලබා දුන් නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිළිබඳ ආන්දෝලනයක් හට ගත්තේ ඔහු ඉදිරියට කළ හැකි සාම කටයුතු සඳහා සළකා බලමින්. නමුත් ඔහුගේ පාලන සමයේ ඇෆ්ගනිස්ථානය, ඉරාකය සහ ලිබියාවට ගෙන දුන් හානිය පිළිබඳ සඳහන් කරමින් බොහෝ සිවිල් සංවිධාන පසුව ඔහුගේ ත්‍යාගයට විරෝධතා පළකර සිටියා.

භෞතික විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය දිනුවන් අතර විකිරණශීලතාවය සොයාගැනීම වෙනුවෙන් මාරි කියුරී සහ පියරේ කියුරි, රැහැන් රහිතව ගුවන් විදුලි තරංග සම්ප්‍රේෂණය වෙනුවෙන් ගුග්ලි එල්මෝ මාකෝනි, වායු නියමයන් සඳහා කළ දායකත්‍වය වෙනුවෙන් වැන් ඩර් වාල්ස්, ප්‍රකාශ විද්‍යුත් ආචරණය ඉදිරිපත් කිරීම සහ සාපේක්‍ෂතාවාදය ඇසුරින් භෞතික විද්‍යාවට කළ සේවය වෙනුවෙන් ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්, පරමාණුක ව්‍යුහය නිර්ණයට දායක වීම වෙනුවෙන් නීල් බෝර්, ඉන්දියානු විද්‍යාඥ චන්‍ද්‍ර සේකර වෙන්කටරාමන් සහ වෙනත් බොහෝ ප්‍රසිද්ධ භෞතික විද්‍යාඥයින් ඇතුලත්.

2017 වසර සඳහා දැනට වෝහාරික වෛද්‍ය විද්‍යාව සහ භෞතික විද්‍යාව වෙනුවෙන් නොබෙලා ත්‍යාගලාභීන් නම් කර අවසන්. වෝහාරික වෛද්‍ය විද්‍යාව වෙනුවෙන් මෙවර ත්‍යාගය දිනාගෙන ඇත්තේ ජීව ඔරලෝසුව, එසේත් නැතිනම් වයසට යාම පිළිබඳ පර්යේෂණ සිදු කළ Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash සහ Michael W. Young තිදෙනා විසින්. මේ පර්යේෂණය මුලින්ම සිදු කළේ පළතුරු මැස්සා උපයෝගී කරගෙනයි. මිනිසා ඇතුළු සියළුම බහු සෛලික සතුන්ගේ සෛලවල ඇතැම් කොටස් මේ ජීව ඔරලෝසුව වෙනුවෙන් ක්‍රියා කරනවා. මෙහිදී සිදු වන්නේ ජීවයේ රිද්මය සෛල මගින් බලාපොරොත්තු වීමයි. මෙය ජීවයේ අඛණ්ඩතාවය පාලනය කරන බවට දැන් සොයාගෙන තිබෙනවා. ජීව ඔරලෝසුවේ ආශ්චර්යය නම් එය ජීවියාට දවල් – රෑ වෙනස වැනි චක්‍රයක් ලෙස වෙනස්වන කරුණු බලාපොරොත්තුව සිටීමට උපයෝගී වීමයි.  මෙහිදී නිදා ගැනීම, රුධිර පීඩනය සහ ශරීර උෂ්ණත්‍වය යාමනය, හෝමොන නිදහස් කිරීම වැනි සංකීර්ණ කාරණා සිදු කිරීම මගින් ජීවය පවත්වාගෙන යාමට ඉවහල් වනවා. මේ පර්යේෂණය සනාථ කරනු ලැබුවේ නිදිකුම්බා ශාක පත්‍රවල පිබිදීම සහ නිද්‍රාව උපයෝගී කරගෙනයි. සාමාන්‍යයෙන් අඳුරේදී හැකිලෙන නිදිකුම්බා ශාක පත්‍ර දීර්ඝකාලයක් අඳුරේම තැබීමේදී ඒවා පැය 24කට වතාවක් දිගහැරෙන බව මේ විද්‍යාඥයින් සොයාගෙන තිබුණා. ඒ අනුව සිදු කළ පර්යේෂණ සහ වෙනත් අදාල පර්යේෂණවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජීව ඔරලෝසුව යන සංකල්පය හා ඒ සම්බන්ධ න්‍යාය ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවා.

භෞතික විද්‍යාව වෙනුවෙන් මෙවර නොබෙල් ත්‍යාගය දිනාගනු ලබන්නේ පසුගිය වසරේ මහත් ආන්දෝලනයක් ඇතිකළ ගුරුත්වාකර්ෂණ තරංග සොයාගත් Kip Thorne, Rainer Weiss සහ Barry Barish තිදෙනා විසින්.

රසායන විද්‍යාව සඳහා මෙවර නොබෙල් ත්‍යාගය දිනාගනු ලැබ ඇත්තේ Jacques Dubochet, Joachim Frank සහ Richard Henderson විසින් අධිශීතකළ අවස්ථාවේ ජීව අණුවල ඉලෙක්ට්‍රෝණ අන්වීක්‍ෂ ව්‍යුහයන්  පැහැදිලි ලෙස රූපගත කළහැකි ක්‍රමය සොයාගැනීම වෙනුවෙන්. මේ නිසා විවිධ වෛරස සහ ජීව අණුවල නියම ස්වරූපය අධ්‍යයනය කළ හැකි වෙනවා. මෑතකදී සොයා ගැණුනු සිකා වෛරසය (Zika Virus) මේ ආකාරයෙන් රූපගත කළ වෛරසයක්, ඒ නිසාම ඒ සඳහා ඖෂධ සොයා ගැනීම ද පහසු වුනා.

ලෝකය වේගයෙන් ඉදිරියට යද්දී ලෝකෙන් උතුම්ම රටේ උතුම්මයි සැලකෙන ජාතිය තවමත් නොනවතින අගතිගාමී අරගලයන්හි යෙදෙමින් පවතිනවා. අපේ රටේ කෙනෙක් කවදා හරි සැලකිය යුතු කාරණයක් උදෙසා නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලබාවි යැයි, අපි නෙත් අයාගෙන බලා සිටිනවා.

පිටස්තරයා – 10


 

EP-10

ආරම්භය කෙසේ වුවත් විස්තරයේ මැද භාගයට යනවිට මේ පර්යේෂණයේ බැරෑරුම් බව තිදෙනාටම හොඳින් අවබෝධ වී තිබුණි. ඩොලර් මිලියන ගණනාවක පිරිවැයක් වෙන්කර ඇති මේ පර්යේෂණයේ වැදගත්කම අමෙරිකානු අභ්‍යවකාශ ව්‍යාපෘතියට පමණක් නොව මුළු ලෝකයටම බලපාන්නක් බව විශ්වට අවබෝධ විය… තමා මෙතෙක් කල් කළ පර්යේෂණවල අග්‍රඵලය ලබා ගැනීමට මේ ව්‍යාපෘතිය හොඳම මාර්ගය බව කෙමෙන් විශ්වට වැටහෙන්නට විය…..

හොඳයි… දැන් දෙන්නටම අවබෝධ වෙන්න ඇතිනෙ මොනවද කෙරෙන්න ඕන කියලා….

මුලින්ම කියන්න තියෙන්නෙ මේක රහස්‍ය මට්ටමේ තුන්වන තලයේ (Level 3 Classified) ඇති ව්‍යාපෘතියක්. මේ ආයතනයෙ ඒ වගේ ව්‍යාපෘති තියෙන්නෙ තුනයි නැතිනම් හතරයි. මම මේ ව්‍යාපෘතිය ඔබ දෙදෙනාට භාර දෙන්නෙ මේ රහස්‍යභාවය ඒ වගේම තබා ගනීවි කියන විශ්වාසය මත. ඒ විශ්වාසය කඩ කරන්න එපා, ඒ වගේම කඩකළොත් සිදු වන සිදුවීම්වල වගකීම මට භාරගන්නත් බැහැ. ඒක හොඳටම මතක තියාගන්න.

දෙදෙනාම ප්‍රධානියාගේ කාමරයෙන් පිටවූයේ තමා භාරගත් ව්‍යාපෘතියේ ඇති බැරෑරුම් කම හොඳින් වටහාගෙන ය. තමන් මේ කරුණු කෙසේ සිය සගයනට විස්තර කරන්නේදැයි දෙදෙනාම පැහැදිලිව දැන සිටියේ නැති වුවත් වැඩිදුර විස්තර පැවසීමට යාමෙන් තමා අමාරුවේ වැටෙන බව පමණක් දැන සිටියහ.

මොකද උඹලා දෙන්නා පැය තුනක්ම ලොක්කා එක්ක කළේ ?

එළියට එනවිටම පසෙක සිට බිල් කෑ ගැසුවේය..

පැය තුනක්ම අපි ඇතුලෙ හිටියද ? දැනුනෙවත් නෑ…..

හොඳටම සහතිකද ලොක්කා ඇතුලෙ හිටියා කියලා ? උඹලා දෙන්නා විතරක්ද දන්නෙ නෑ හිටියෙ….

හහ්… යාළුවා… ඔන්න පොට වරද්ද ගන්නයි හදන්නෙ… තව ටිකකින් ලොක්කා එළියට එනවා… ඊට ඉස්සර වෙලා මාරු වෙමු….

ඒක නෙවෙයි… අද කොහෙද කන්න යන්නෙ…. මම හිටියෙ ඔක්කොම එකතු වෙනකල්… මට යකෙක් කන්න බඩගිනියි…..

මට නම් කොහෙත් එකයි…  විශ්ව එහෙම කිවුවෙ ඇත්තෙන්ම සුවිශේෂී කුසගින්නක් නොදැනුන නිසාමයි…

ඔව් ඉතිං… මෙයා කන්නෙ කොළ විතරමනෙ…. මෙයාව වොෂිංටන් මෝල් එකෙන් දාගෙන අපි යමු හොඳ රෙස්ටෝරන්ට් එකකට… එනකොට අපි අරන් එමු… එතකොට ඇතිවෙන්න තණකොළ කාලා ඉඳීවි නෙ තණ පිට්ටනියෙන්… මෙගන්ට ටිකක් වෙන්න තරහත් ගිහින්….

 

තණකොළවල තියෙන ගුණය දන්නෙ තණකොළ කන අය මෙගන්….  ඒකෙ තියෙන ගුණ දැන ගත්තොත් ඔයා කවදාවත් මස් මාළු කන එකක් නෑ… නමුත්, මම කවුරුවත් නිර්මාංශ කරන්න උත්සාහ කරන්නෙ නෑ…

කමක් නෑ… අපි අද යමු Bangkok One තායි අවන්හලට…. ඒක නිර්මාංශ අයටත් හොඳ එකක්… ඉඳලා හිටලා අපිත් ඒවා කන්න උත්සාහ කරන එක හොඳයි… මොකද කට්ටිය කියන්නෙ ? මොලී යෝජනාවක් කළේ අන් කිසිවෙකුට යමක් කතා කරන්නට ඉඩක් ලබා නොදෙමින්…

හොඳයි හොඳයි… එහෙනම් යමු… මගදි හරකෙක් මරාගෙන එන්න බැරියෑ මට… මයික් එකඟත්‍වය පළ කළා…

සාමාන්‍යයෙන් සිකුරාදාට රසායනාගාරයේ සියළුම දෙනා දිවා ආහාරය ගැනීමට අසළ වූ අවන්හළකට යාමට පුරුදු වී තිබුණා. ඉතා ඉහළ  වේතනයක් ලබන රාජ්‍ය රසායනාගාර විද්‍යාඥයින්ට දිනපතා වුවත් ඉහළ පෙළේ අවන්හල් වලින් ආහාර ගැනීමට තරම් වත්කමක් ඇති පුද්ගලයින් වුනා.. නමුත් ඔවුන් වෙනසක් පිණිස සිකුරාදාට ආපනශාලාවට යනවා විනා සිරිතක් ලෙස දිනපතා ඒවාට නොගියේ, ඒවායේ ඇති අයහපත් ප්‍රතිපල ගැන හොඳින් දන්නා නිසායි.

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

අද මොනවද කන්නෙ ? විශ්ව….

තණකොළ තමයි…. අපරාදෙ මෙගන්ට තිබුණෙ මාව වොෂිංටන් මෝල් එකේ දාලා එන්න…..

මම නං හරකෙක් කනවා… ඌ කන්නෙත් තණකොළ නෙ…. ඒ මයික්…

අපි සූදානම්… මොලී පසෙක සිටගෙන සිටි අවන්හලේ වේටර්වරියට දැන්වූවා…

සුපුරුදු පරිදි එදත් විශ්ව ආහාරයට ගත්තෙ කැප්රෝ ජේ නමින් ඒ ආපනශාලාවෙ හැඳින්වූ එළවලු වලින් සැකසූ ආහාරයක්. එහි  ඇතුළත් වුනේ මඳ ගින්නේ රත් කළ එළවලු වලට දැමූ සුදුළූණු සහ විවිධාකාර කොළ වර්ග.

සැම දෙනාම විවිධාකාර කතා බහ වල යෙදෙමින් ආහාර ගත්තෙ බොහොම සැහැල්ලුවෙන්…. ඒ අතරෙ අවන්හලේ සිටි තරුණයන් දෙදෙනෙකුගෙ අවධානයත් නිතර නිතර ඔවුන් වෙත යොමු වුන බව විශ්ව දුටුවෙ නෙත් කොණින්…. නමුත් ඔහු ඒ දෙදෙනා ගැන අනෙක් අයට කියන්න ගියෙත් නැහැ… එය සමහර විට සාමාන්‍ය සිදුවීමක් වෙන්න පුළුවන්. මහ හඬික් සිනාසෙමින් විවිධාකාර දේ කතා කරමින් රූමත් තරුණියන් තිදෙනෙකු සමඟ ආහාර ගන්නා තරුණයන් හතර දෙනෙකු වෙත අවධානය යොමු නොවන්නෙ කාගෙද ? එසේම වොෂිංටනය යනු බොහෝ ධනවත් මෙන්ම බලවත් පුද්ගලයින් අරක් ගත් රාජධානියක්… මේ තරුණ තරුණියන් හත් දෙනා සමහර විට බලවත් දේශපාලනඥයෙකුගේ කාර්යාලයේ සේවය කරන අය වන්නටත් හැකියාවක් තිබෙනවා. සමහර විට ධනවත් පුද්ගලයෙකුගෙ දරුවකුගෙ මිතුරු මිතුරියන් වන්නටත් ඉඩ තිබෙනවා. මේ නිසාම ඕනෑම කෙනෙකුට ඕනෑම ඇසකින් මෙවැනි පුද්ගලයින් දෙස බැලිය හැකියි. නමුත් ඉහත කී තරුණයින් දෙදෙනා නම් මේ සත් දෙනා කවුද යන්න හොඳින්ම දැන සිටියා පමණක් නොවෙයි ඉන් දෙදෙනෙකු ඉතාමත්ම හොඳින් හඳුනාගෙන සිටියා.

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
සිකුරාදා සවස :

විශ්ව මොකද කරන්නෙ සති අන්තයෙ ?

විශේෂ දෙයක් නැහැ, නමුත් මගේ ලොකු මාමාගේ මිතුරෙකු හමු වෙන්න යන්න නම් යොදාගෙන තිබෙනවා හෙට… ඊට අමතරව කිසිවක් නැහැ….

අපි හෙට හවසට මයික් ගෙ නවාතැනේ හමු වෙන්නයි ඉන්නෙ… විශ්ව ඉතිං වැඩිය මත්පැන් වලටත් කැමැත්තක් නැති නිසා එන්න කැමති වේද දන්නෙ නැති නිසයි අවසාන මොහොතෙ ඇහුවෙ…

ආ…. ඒකට කමක් නෑ… මට වෙලා තිබුණොත් එන්නම්…. කෝකටත් මම සෙනසුරාදා සවසට ඔයාට කෙටි පණිවුඩයක් (Text message) එවන්නම්කො.

හරි… එහෙනම් හෙට හමුවෙමු….

බොහෝ විට…… බිල් විශ්වගෙන් සමු ගත්තේය….

එදින සවස් වුවද සිය නව ව්‍යාපෘතියට අදාල පර්යේෂණ නිබන්ධන සහ පර්යේෂණ පත්‍රිකා අතර සැරිසරන්නට විශ්ව ඉටා ගත්තේය… කිසිවෙකු නොමැති රසායනාගාරය නිසොල්මන් ය… ශාන්ත දාන්තය… සිකුරාදා සවස නිසා සියළුම යන්ත්‍ර සූත්‍රවලට නිවාඩු ලැබී ඇත. ඒ සියල්ල නැවත පණ ගැන්වෙන්නේ සඳුදා උදෑසනය… සුවිසල් රසායනාගාරය මධ්‍යයේ ඇති ප්‍රති ගුරුත්‍ව මේසය වෙත විශ්වගේ සිත යොමු විය….

සෙමෙන් ඒ දෙසට ඇවිදගෙන ගිය විශ්ව මේසය මත වූ සුදු පැහැති ආවරණය මෑත් කළේය… ඔහුට එය බොහෝ හුරු පුරුදු ගතියක් දැණුනි… 100 % ක් ග්‍රැනයිට්… එය කිව නොහැකි ලෙස සුමුදු මතුපිටක් සහිත ගල් ලෑල්ලක් විය… විශ්ව ඒ මේසය සෙමෙන් අතගා බැලීය….

බීප් බීප් බීප්…………

විශ්ව ඒ හඬින් අවදි විය… තමා අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පරීක්‍ෂා කළ පර්යේෂණ පත්‍රිකා සහ නිබන්ධන සියල්ල කාර්යාල කාමරයේ වූ මුද්‍රණ යන්ත්‍රයෙන් මුද්‍රණය වී අවසන් බව දැන්වෙන බීප් නාදයයි ඒ…

බොහෝ විශ්ව විද්‍යාල සහ පර්යේෂණ ආයතන ලොව පුරා ඇති විවිධාකාර පර්යේෂණ සඟරා සහ ජර්නල වල අන්තර්ජාල සංස්කරණයන්හි සාමාජිකත්‍වය ලබා ගෙන ඇත. සාමාන්‍යයෙන් වසරක සාමාජිකත්‍වය සඳහා ඩොලර් 100 ක සිට එමෙන් සිය ගුණයක් දක්වා වැඩි ගණන් අයකෙරෙන මේ සඟරා වලින් පර්යේෂණයන්ට ඇති ප්‍රයෝජනය මුදලින් මැනිය නොහැක. එසේම අවශ්‍ය ඕනෑම විටක අදාල ලිපිය බාගත කර ගැනීමත් ඒ සඳහා සීමාවක් නොමැති නිසාත් බොහෝ ආයතන මෙසේ  තමන්ගේ අවශ්‍යතාවයට අනුව මේ සඟරා සහ ජර්නල වල සාමාජිකත්‍වය ලබාගෙන ඇත. විශ්ව සේවය කරන නාවික පර්යේෂණ ආයතනයට මෙවන් සඟරා සහ ජර්නල ලක්‍ෂයකට අධික සංඛ්‍යාවක සාමාජිකත්‍වය ලබාගෙන ඇතුවා පමණක් නොව ලෝකයේ විශාලතම පුස්තකාල වලින් එකක් වන වොෂිංටනයේ පාර්ලිමේන්තු පුස්තකාලයේද සාමාජිකත්‍වය ලබාගෙන ඇත. මේ නිසා ලොව පළවන ඕනෑම සඟරාවක තොරතුරක් මෙන්ම අමෙරිකාවේ පළවන ඕනෑම පොතක තොරතුරු ද, පළ කෙරෙන පර්යේෂණ නිබන්ධන වල තොරතුරු ද සැණෙකින් ලබා ගැනීමේ හැකියාව නාවික පර්යේෂණ ආයතන සේවකයන්ට ලැබීම ඉතා විශාල වරප්‍රසාදයකි.

මුද්‍රණ යන්ත්‍රයෙන් සිය පර්යේෂණ පත්‍රිකා ආපසු රැගෙන තම මේසය වෙත යාමට විශ්ව හැරුණා පමණි….. කිසියම් ඡායාවක් තමා පසුපස එන බවක් ඔහුට දැණුනි…. අනතුරක සේයාවක් නැතත්, තමා උගත් සහ මනාව ප්‍රගුණ කළ ආත්මාරක්‍ෂක සටන් ක්‍රම වල විවිධ පියවර තම සිතට ඇතුළු වන බව විශ්වට හැඟුණි.

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

ඉලන්දාරියා…. මොකද තවම වැඩද ?

ඉතාමත් ලඟින් ඇසුන ඒ ගැඹුරු හඬින් විශ්ව හැරී බැලුවා…..

අද්මිරාල් රිචර්ඩ් බවර්….

ඔව් සර්…… අද අළුතෙන් ලැබුණ ව්‍යාපෘතියට ඕන කරන පර්යේෂණ පත්‍රිකා ටිකක් මුද්‍රණය කර ගන්න ටිකක් වෙලා ගියා…

හොඳයි හොඳයි…. තමා හොඳට වැඩ කරගෙන යනවා කියලා මට තොරතුරු ලැබුණා… ඒකම තමයි අපි අළුත් ව්‍යාපෘතිය ඔබට භාර දෙන්න තීරණය කළේ… සාමාන්‍යයෙන් අළුතෙන් ආපු කෙනෙකුට මේ වගේ ව්‍යාපෘතියක් ලැබෙන්නෙ බොහොම කලාතුරකින්… මේ ලැබුණ අවස්ථාව අපතෙ යවන්න එපා…. මේක බොහොම වටින අවස්ථාවක්….

ඔව් සර්… මම දන්නවා….

එහෙනම් පුතා… මම ගිහින් එන්නම්… තව ගොඩක් දේවල් තියෙනවා බලාගෙන යන්න….. සුභ සති අන්තයක්….

ඔබටත් සුභ සති අන්තයක් වේවා….

නාවික පර්යේෂණ ආයතනයේ ප්‍රධානී අද්මිරාල් රිචර්ඩ් බවර් සෑම සිකුරාදා සවසකම නාවික පර්යේෂණ ආයතනයේ සෑම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම ඇවිදීම පුරුද්දක් කරගෙන තිබුණි. ඇවිදීම සිය ශරීර සෞඛ්‍යයට හිතකරබව මෙන්ම ආයතනයේ ප්‍රධානියා ලෙස තමන්ට ඇති වගකීම නිසාත් සිදුවන සියල්ල තම දෑසින්ම බලාගෙන තීරණ ගැනීමේ පුරුද්ද නිසාමත් අද්මිරාල් බවර් සිය ආයතනයේ සෑම තැනකම ඇවිදීමෙන් අනතුරුවයි සිකුරාදා සවස නිවස බලා යන්නෙ..

තමා මුද්‍රණය කරගත් පර්යේෂණ පත්‍රිකා සියල්ල තම මේසය මත තැබූ විශ්ව තම නවාතැන බලා යන්නට වාහනයට නැගුන විශ්ව තම වාහනය ප්‍රධාන පාරට අවතීර්ණ කළා…. ප්‍රධාන මාර්ගයට හරවා මඳ වේලාවකින් සිය පිටුපස බලන කණ්නාඩියෙන් බැලූ විශ්වට සිය දෙනෙත් අදහාගත නොහැකි වුනා……..

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

සෙනසුරාදා උදෑසනම නාද වන දුරකථනයේ හඬින් අවදි වුන සුමනසේකර මහතා නිදිකඩමින් දුරකථනයට ඇමතුවා….

හලෝ…..

හලෝ………. සුමනසේකර මහත්මයාද කතා කරන්නෙ ?

ඔව් ඒ මම තමයි….

මම කොළඹ ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයෙන් කතා කරන්නෙ….

ඔබ ද විශ්ව සමාධි සූර්යබණ්ඩාර ගෙ භාරකරු ?

ඔව් ඒ මම තමයි… විශ්ව කියන්නෙ මගෙ නංගිගෙ පුතා….

අපට විශ්ව ගැන තොරතුරු ටිකක් දැනගන්න තිබෙනවා… ඔබට අපහසුවක් නැතිනම් අද අපි ඔබේ නිවසට පැමිණෙන්නද ?

මම කොහොමද දැනගන්නෙ ඔබ ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයෙන්මද කියලා ? අද සෙනසුරාදා ඇයි ඔබේ තානාපති කාර්යාලයෙන් පණිවුඩ ලබා දෙන්නෙ ? ඔබ වෙනත් කෙනෙක් වෙන්න බැරිද ?

ඔබ හරි… මම දැන් ඒ බව කියන්න තමයි හදන්නෙ… කරුණාකර මගේ තොරතුරු ලියාගන්න.. මම පැමිණෙන්නෙ ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාල වාහනයක… ඒ නිසා වරදින්න විදියක් නැහැ….  සෙනසුරාදා කියලා රාජ්‍යත්‍රාන්ත්‍රික කටයුතු නවත්වන්න අපට බැහැනෙ… ආවම විස්තර කතා කරගනිමු. මේ මගේ තොරතුරු….කරුණාකර ලියාගන්න…

මගේ නම රොනල්ඩ් මැන්කැඩ්… මගේ හැඳුනුම්පත් අංකය USDPL17384790 ඔබට පුළුවන් මා ඔබ හමු වෙන්න පැමිණි පසු මේ අංකය සසඳා බලන්නට….

හොඳයි… මට අපහසුවක් නැහැ ඔබ හමු වන්නට… ඔබ දන්නවාද මගේ නිවස තිබෙන තැන….

කරදර වෙන්න එපා… අපට පුළුවනි සොයා ගන්නට… අපේ රියැදුරු මහතුන් සියළුම දෙනා හොඳට පාරවල් දන්න ශ්‍රී ලාංකිකයින්… අපි ඔබ හමු වෙන්නට උදෑසන දහය වනවිට එන්නම්….

සහයෝගයට ස්තූතියි….

අපි හමුවෙමු….

ස්තූතියි….

මොකක්ද සුමනෙ ? සුමනසේකර මහත්මිය සිය සැමියාගෙන් විමසූයේ  කුතුහළයෙන්….

ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයෙන් කතා කළේ… සමාධි ගැන ඇහැවුවෙ…. අද උදේ දහයට එනවලු විස්තර දැනගන්න… කොල්ලට මොකුත් කරදරයක් ද දන්නෙ නැහැ වැඩ කරන තැන….

ඉතිං කෝකටත් අපි එයාට කතා කරලා බැලුවොත් හොඳ නැද්ද ?

ඔව්… ඒක තමයි… අපි පුතාට කතා කරලා බලමු….

 

ජාන වෙනස්කළ ආහාර බිල්ලෙක්ද ?


Geneically Modified Food

 

අතීතයේ අපේ ගොවි මහතුන් සිය වගා කටයුතු කළේ ඊලඟ කන්නය පිළිබඳ හොඳ මිම්මක් හිතේ දරාගෙනයි. මේ කන්නයේ වැවෙන අස්වැන්නෙන් හොඳම කොටසක් ඊලඟ කන්නයේ වගා කිරීම සඳහා බීජ ලෙස වෙන්කර, ඒවා වෙනම සකසාගෙන, නැවත වගාව සඳහා භාවිතා කිරීම ඔවුන්ගේ අරමුණ වුනා. මේ අනුව වී වර්ග බිත්තර වී ලෙස හඳුන්වා, ඒවා ගොවිපොළේ කොණක වගාකර ඉතා උවමනාවෙන් සකසාගෙන දේවත්වයෙන් සලකන්නේ තමන්ට ඊලඟ කන්නයේ වගා කිරීමට තබා ගත්තා. එළවලුවක් නම් වෙනම තබා, අවශ්‍ය පරිදි බීජ වෙන්කරගෙන වේලාතබා ගන්නේ ඊලඟ කන්නයේ භාවිතා කිරීමටයි. මෙසේ බීජ සකස් කර ගැනීමේදී ඒවායේ මල්වල පරාගනය පවා  දැඩිලෙස පාලනය කරන්නේ තමන්ට ලැබෙන ඊලඟ පරම්පරාව නිරෝගී, හොඳ පළදාවක් ලබාදෙන පරම්පරාවක් කර ගැනීමට. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වුනේ සිය නිෂ්පාදන තත්ත්‍වයෙන් හොඳම නිෂ්පාදන කිරීමට විනා හොඳම අස්වැන්න ලබාගෙන වැඩිලාභ ලබා ගැනීමේ අදිටනින්.

පාරම්පරික ගොවිතැන කෙමෙන් අභාවයට ගියේ විවිධ යන්ත්‍රසූත්‍ර භාවිතයට පැමිණීම, අධික අස්වැන්නක් ලබාගෙන වැඩි ලාභ ලැබීම වැනි කාරණා නිසා ගොවීන් සිය පාරම්පරිකබව අතහැර නවීන කෘෂිකාර්මික ක්‍රම වලට පුරුදු වුනා. මේ නිසා අතීතයේ වගාකෙරුණු පාරම්පරික භෝග වගාව කෙමෙන් කෙමෙන් නව භෝග වර්ග, නව කෘෂිරසායන ද්‍රව්‍ය ආදියට හුරු වෙන්න පටන් ගත්තා. මේ නිසා අස්වැන්න වැඩි වුවත්, භෝගවල ඇති සමහර ගුණාත්මක භාවයන් නැසෙන්නටත් පටන් ගත්තා.

කෙසේ වුවත්, ලංකාවේ මහඉලුප්පල්ලම, බතලගොඩ වැනි කෘෂි පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන වලින් නව නිපැයුම් බිහි වුනා. දෙමුහුන් වී වර්ග නිසා පාරම්පරික සමහර වී වර්ගවල ඇති විවිධ දුර්වලතා මඟහරවාගන්නට ඔවුන් සමත් වුනා. මේ නිසා ගොවීන්ට තරමක වාසිදායක ප්‍රතිඵල අත් වූවා. නමුත් කෘෂිකර්මාන්තය විවෘත ආර්ථිකයට ගොදුරු වීමත් සමගම එහි ගුණාත්මක භාවය වෙනුවට ප්‍රමාණාත්මක භාවයට මුල්තැන දෙන්නට ගොවියාටත් වෙළෙන්දාටත් සිදු වුනා. මේ නිසා නව බීජ වර්ග, නව පොහොර සහ කෘෂිරසායන ද්‍රව්‍ය වෙළඳපොළට එකතු වුනා. එයින් ප්‍රමාණාත්මකව අස්වැන්න ඉහළ ගියත්, භූමියට සහ පරිසරයට සිදු වූ හානිය රජරට කලාපයේ සෑම නිවසකින්ම ඇසෙන දුක් අඳෝනා වලින්ම සනාථ වනවා.

මේ කරුණු මෙසේ වන අතර බටහිර ජාතීන් සිය කාර්යක්‍ෂමතාවය සහ ඵලදායීතාවය වැඩි කරගැනීමට දෙමුහුන් කිරීමටත් වඩා එහාට ගිය විද්‍යාත්මක ක්‍රම අත්හදා බැලුවා. DNA සම්බන්ධ ජීව විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවල ප්‍රගතියත් සමගම විද්‍යාඥයින් ශාකවල DNA සැකසුම වෙනස් කර, පාරිසරික සංකූලතාවලට ඔරොත්තු දෙන, විවිධාකාර ප්‍රතිඵල ලබාගතහැකි ශාක සහ බීජ නිෂ්පාදනයට නැඹුරු වුනා. මේ පර්යේෂණවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජාන වෙනස් කළ ජීවීන් (Genetically Modified Organisms) නම් නව ආහාර ප්‍රභේදයක් ලොවට එකතු වුනා. මේ ප්‍රභේදය වෙනුවෙන් සහ එයට එරෙහිව සටන් වදින කණ්ඩායම් දෙකක් බිහි වුනේ, මේ ලොව හැමදේටම පොදු සාධකයක් වන ද්විත්ව සමතුලිතභාවය (Duality equilibrium) නිසා. මෙම ලිපියේ අරමුණ ඔබ ජාන වෙනස්කළ ආහාරවලට නැඹුරු කරගැනීම හෝ එයින් ඈත් කිරීම නොවන අතර සමබර දැක්මක් ලබාදීම පමණයි. ඒ නිසා විවෘත මනසකින් කියවන්න.

ජාන වෙනස්කළ ආහාර යනුවෙන් සරළව හඳුන්වන්නේ DNA වෙනස් කළ ශාක, සත්ත්‍ව හෝ ක්‍ෂුද්‍රජීවීන්ගේ ආධාරයෙන් සැකසූ ආහාර වර්ගයි. අප බොහෝ දෙනා දන්නා පරිදි අප ජීවය සැකසී ඇත්තේ ලොව මූලිකම ජීව පදාර්ථ වන ඩී එන් ඒ –  DNA (Deoxyribose Nucleic Acid) මගින් සැකසුන පද්ධතියක් මගින්. අපේ ශරීර අවයව, ලෙඩරෝග, ආදිය සියල්ල පාලනය වන සහ පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට අපේ ගති ලක්‍ෂණ සියල්ල රැගෙන යන ජාන සැකසී ඇත්තේ මේ DNA කිහිපයක එකතුවකින්. මේ ජාන වෙනස් කිරීම මගින් අපට බොහෝ දෑ සිදු කල හැකියි. විද්‍යාඥයින් විසින් මිනිසාගේ මූලික ජාන සැකැස්ම හඳුනාගෙන දැන් දැන් බොහෝ රෝග නිධාන සහ ඒ්වාට නිසි පිළියම් ලබාදීම ද සිදුකරගෙන යනවා. ඒ අතරම ශාක විද්‍යාඥයින් විසින් ශාකවල ජාන පද්ධති හඳුනාගෙන ඒ ඒ ජානපද්ධතිවලින් සිදු වන කාර්යයන් හඳුනාගෙන තිබෙනවා. සමහර පද්ධති ලෙඩරෝගවලට ඔරොත්තු දෙන අතර සමහර පද්ධති රෝග ඇතිකිරීමටත් දායක වනවා. මේ නිසා අවාසිදායක පද්ධති ඉවත් කර ඒවා වාසිදායක තත්ත්‍වයට පත් කිරීම සරළව ජාන වෙනස් කිරීම යනුවෙන් හඳුන්වන්නට පුළුවනි. නමුත් මෙය ඉතා වියදම් අධික, සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියක්.   මෙහිදී සිදු වන්නේ කිසියම් ප්‍රභේද දෙකක වූ ජාන ඩී එන් ඒ ප්‍රතිසංයෝජක තාක්‍ෂණය (Recombinant DNA Technology) මගින් මිශ්‍ර කිරීමයි. උදාහරණයක් ලෙස වී වර්ග දෙකක් ගනිමු. එක් වී වර්ගයක් දැඩි වියලි කාළගුණයට ඔරෙත්තු දෙන නමුත්, ගොයම් මැස්සා කෙරෙහි ප්‍රතිරෝධයක් නොදක්වනවා. තවත් වී වර්ගයක් කිසිදු සුවිශේෂීතාවයක් නැතත් ගොයම් මැස්සාට උපරිම ප්‍රතිරෝධයක් දක්වනවා. මේ වී වර්ග දෙකෙහි සෛලවල ඇති ජාන වෙන් කරගෙන ගොයම් මැස්සාට ප්‍රතිරෝධයක් දැක්වීම ඇති කරන ජාන වෙන්කරගෙන අනෙක් වී වර්ගයේ එම ජාන වෙනුවට ආදේශ කර බීජ ලබා ගත හැකියි. මෙය සරළව ජාන වෙනස්කිරීම ලෙස හඳුන්වනවා. මේවා ශාක පමණක් නොවෙයි සතුන්ටත් සිදු කළ හැකියි. උසස් ගණයේ කිරි එළදෙනුන්, වැඩිපුර මස් ලැබෙන ඌරන් වැනි සතුන් පවා මේ ආකාරයෙන්  “නිෂ්පාදනය” කළ හැකියි.

මෙසේ ජාන වෙනස් කළ ආහාර නිපදවන්නේ ඒවායෙන් ලබාගත හැකි ආර්ථික වාසි සඳහා පමණයි. මෙහිදී නිෂ්පාදනයක මිල අඩුවෙන් නිපදවීම හෝ පාරිභෝගකයාට වාසියක්, එනම් දිගු කල් පැවැත්මක්, හෝ ඉහළ පෝෂ්‍යදායක ගුණයක් ලබාදීම අදහස් වෙනවා. මුලින් ජාන තාක්‍ෂණය භාවිතා වූයේ ගොවියාට  සෘජු වාසි දෙන ආකාරයේ කටයුතු සඳහා පමණයි.  ශාක සඳහා ජාන තාක්‍ෂණය භාවිතා කිරීමේ අපේක්‍ෂාව වූයේ භෝග අස්වනු ආරක්‍ෂණය ඉහළ නැංවීමයි. මෙහිදී භෝගවලට විවිධ රෝගවලට ඔරෙත්තු දීමේ හැකියාව ඉහළ නැංවීමට ජාන තාක්‍ෂණය භාවිතා කළා. තවත් ආකාරයක ජාන තාක්‍ෂණික පර්යේෂණයක් වන්නේ විවිධ කෘමීන්ට ඔරොත්තු දෙන භෝග සෑදීමේ අභියෝගයයි. එහිදී අදාල ජාන කොටස් ලබා ගන්නේ විෂවර්ගයක් නිකුත් කරන බැක්ටීරියාවක් වන Bacillus thuringiensis (Bt) මගින්. මෙම විෂ වර්ගය දැන් ඇමරිකාව වැනි ‍රටවල භෝග ආරක්‍ෂණය සඳහා භාවිතා වන විෂ වර්ගයක්. නමුත් මෙය මිනිසුන්ට විෂ නැහැ. මේ නිසා ජාන තාක්‍ෂණයෙන් සැකසූ මේ ආහාර වර්ගයක කෘමින් පළවා හැරීමට මේ තාක්‍ෂණය භාවිතා කර තිබෙනවා. මේ නිසා භෝගයන්ට භාවිතා කළ යුතු කෘමිනාශක ප්‍රමාණය අවමව තිබෙනවා. එනිසා ගොවීන්ට ලැබෙන වාසි ප්‍රමාණය ඉහළයි. මේ ආකාරයෙන්ම වෛරස් රෝගවලට ඔරොත්තු දෙන භෝග සකසා ගන්නේ අදාල වෛරසයේ ජාන භාවිතයෙන්. සමහරවිට කෘමිනාශක ඉසීමේදී භෝගයන්ටද හානි පැමිණීමට පුළුවනි. මේ නිසා භෝගවල වැඩීම දුර්වල වනවා. එසේත් නැතිනම් විනාශ වනවා. මේ සඳහා පිළියම වන්නේ කෘමිනාශකවලට ඔරොත්තු දෙන කෘමීන්ගේ ජාන ලබාගෙන ඒවා ශාක ජාන සමග බද්ධ කිරීමයි. මේ නිසා අදාල භෝගය කෘමිනාශකවලට ඔරොත්තු දීමක් සිදු කරනවා.

අප ආහාරයට ගන්නා දෑ පිළිබඳ සාමාන්‍ය මතය නම් ස්වභාවිකව සැකසුන ආහාර ආරක්‍ෂාකාරී බවයි. එසේම නව දෙමුහුම් භෝග හඳුන්වාදීමේදී සිදු වන වෙනස වන්නේ ඒවා පරාගණයෙන් නව බීජ ලබා ගැනීමයි. නමුත් මෙහිදී අවශ්‍ය සහ අනවශ්‍ය සියළුම ජාන මිශ්‍ර වන නිසා අදාල භෝගය සමහරවිට බලාපොරොත්තු වන ප්‍රතිඵල ලබා නොදෙන්න පුළුවනි. සමහරවිට එයට හාත්පසින්ම වෙනස් ප්‍රතිඵල ලැබේවි.. ඒවා ශරීරවලට කෙසේ බලපානවාදැයි කියන්නට පර්යේෂණ බොහොමයක් කරන්නට සිදු වනවා. මේ පර්යේෂණ සැලසුම් සහගතව කළ හැකි ඒවා නොවේ. නමුත් ජාන වෙනස්කළ ආහාරවල පර්යේෂණ සහ ඒවායේ ආරක්‍ෂාව පිළිබඳ පරීක්‍ෂණ සියල්ල ඉතාම සැලසුම් සහගතව සිදු කර තිබෙනවා. එසේම මෙම ජාන වෙනස් කිරීම හැම දෙනාටම කළ නොහැකියි. සුවිශේෂී තත්ත්‍ව යටතේ සිදු කරන නිසා සහ බෙහෝ පර්යේෂණයන්ට ලක් කිරීමෙන් අනතුරුව ගොවීන්ට නිකුත් කිරීම නිසා ආරක්‍ෂාකාරී බවයි පැවසෙන්නේ.

ජාන වෙනස්කළ ආහාර පිළිබඳ මෙම ආරක්‍ෂණ පරීක්‍ෂණ සිදු කරන්නේ විවිධාකාර අංශ කේන්‍ද්‍ර කරගෙනයි.

1.     එම ආහාර මගින් සිදු වන සෘජු විෂවීම් සඳහා

2.     එම ආහාර මගින් ආසාත්මිකතාවයන් මතුවීමට ඇති සම්භාවිතාවය

3.     සෘජු විෂවීම් ඇති වේයැයි උපකල්පනය කරන සුවිශේෂී ආහාර කොටස් සඳහා කරන පර්යේෂණ

4.     ඇතුළත් කළ ජානයේ ස්ථායීතාවය

5.     ඇතුලත් කළ ජානය මගින් බලාපොරොත්තු වන පෝෂණමය වටිනාකම කෙසේ සහ කොපමණ වැඩිවීමකින් ලැබේද යන්න

6.     වෙනත් නොසිතූ ප්‍රතික්‍රියා මේ අළුතින් ඇතුලත් කළ ජානය මගින් සිදු කරයිද යන්න

සළකා බැලෙනවා.

ජාන වෙනස්කළ ආහාර පිළිබඳ සිද්ධාන්තමය කරුණු බැලූ බැල්මට නිවැරදි ලෙස දැනුනත්, එය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාවට නැංවීමේදී නොයෙකුත් කරුණු කාරණා මතු වන්නට පුළුවනි. මෙයින් ප්‍රධාන වනුයේ මානව සෞඛ්‍යට මේ ආහාර කෙසේ බලපායිද යන්න මූලිකවම සාකච්ඡා විය යුත්තක්. මෙය කරුණු තුනක් යටතේ සාකච්ඡා වෙනවා.

ආසාත්මිකතාවයන් ඇතිවීම (Allergenicity)

ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස, ආසාත්මිකතාවයක් ඇති නොවන බවට සහතිකයක් නොමැති නම්, ආසාත්මිකතාවයන් ඇතිකළ හැකි ආහාර හෝ ක්‍ෂුද්‍ර ජීවීන්ගෙන් ලබා ගන්නා ජාන සාමාන්‍ය ආහාර සමඟ මිශ්‍රකිරීමක් සිදු කරන්නේ නැහැ. මේ නිසාම ඒවා ඉතාමත් ප්‍රශස්ත තත්ත්‍ව යටතේ ජාන හුවමාරුව කරන නිසා මේ වනතෙක් කිසිදු ආකාරයක ආසාත්මිකතාවයක් ජාන වෙනස්කළ ආහාරවලින් වාර්තා වී නැහැ..

 

ජාන හුවමාරුව (Gene Mixing)

බොහෝ දෙනාගේ සැලකිල්ලට භාජනය වූ එක් කරුණක් වන්නේ ජාන වෙනස් කළ ආහාරවල ඇති ජාන, මිනිසාගේ ආහාර මාර්ගයේදී මිනිස් ජාන හෝ ආහාර මාර්ගයේ සිටින බැක්ටීරියාවල ජාන සමග හුවමාරුවීමේ හැකියාවයි. බොහෝවිට ජාන තාක්‍ෂණයේදී බැක්ටීරියා ජාන යොදා ගන්නා නිසා, මෙම හුවමාරුවට වැඩි ඉඩකඩක් පවතිනවා. මෙය වඩාත් සංකීර්ණ වන්නේ ප්‍රතිජීවකවලට ස්ථායීතාවයක් දක්වන බැක්ටීරියා ජාන යොදාගෙන ජාන වෙනස්කිරීම කළහොත් පමණයි. මේ නිසා, ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස ජාන තාක්‍ෂණයේදී ප්‍රතිජීවකවලට ස්ථායීතාවයක් දක්වන බැක්ටීරියා ජාන යොදාගැනීම අවම කර තිබෙනවා.

 

ජාන බහිශ්මාරුව (Gene Outcrossing)

ජාන වෙනස්කළ ආහාර බීජවලින් හටගන්නා ශාක සහ එසේ නොකළ එම වර්ගයේම ශාක පරාගනයේදී ජාන මාරුවීම මෙසේ හඳුන්වනවා. මෙය සාමාන්‍ය භාවිතයේදී දෙමුහුන්වීමක් ලෙසත් හඳුන්වන්න පුළුවන්. මෙසේ වීමේදී තුන්වන පරම්පරාවේ ශාකවල ජාන සංයුතිය මේ දෙකෙහි මිශ්‍රණයක් ලෙස එලිදැක්වෙනවා. එය විශේෂයෙන් මිනිස් පරිභෝජනය සඳහා සකසන ආහාර ආරක්‍ෂණය වෙත නරක බලපෑම් ඇතිකළ හැකියි. සත්ත්‍ව පරිභෝජනයට හෝ කාර්මික කටයුතු වෙනුවෙන් සැකසූ ආහාරවල පවතින ජාන මිනිස් පරිභෝජනය වෙනුවෙන් සැකසූ ආහාරවල ඉතා කුඩා ප්‍රමාණවලින් හමුවීම නිසා මේ කරුණු එළිදරව් වූවා. මේ හේතුවෙන් ජාන වෙනස්කළ ආහාර වගා කෙරෙන පෙදෙස්වල, එවැනි වර්ගයේ සාමාන්‍ය ආහාරයන් වගා නොකිරීමට ප්‍රතිපත්තියක් ගෙන තිබෙනවා. නමුත් මෙය අනාගතයේදී සාමාන්‍ය ගොවියන් අතින් නොදැනුවත්වම සිදු නොවේදැයි කිසිවකුට සහතිකයක් දීමට නොහැකි ප්‍රශ්නයක්.

මේ කරුණු නිසාම ජාන වෙනස්කළ ආහාර මගින් සිදුවිය හැකි හානි පිළිබඳ තක්සේරුවක් (Risk Assessment) සිදු කරනවා. මෙය ජාන වෙනස් කිරීමේදී පරිසරයට, සත්ත්‍වයන්ට සහ පරිසර පද්ධතීන්ට සිදුවන බලපෑම සහ එම වෙනස් කිරීමේදී සිදුවිය හැකි අභව්‍ය තත්ත්‍වයන් පිළිබඳවද පරීක්‍ෂා කෙරෙනවා. යම් හෙයකින් මේ වෙනස් කිරීමකදී පරිසරයට හෝ සත්ත්‍වයනට හානිකර ජීවී විශේෂයක් බිහි වුවහොත් එයම අපේ පැවැත්මට තිත තැබිය හැකියි. මෙය වලක්වා ගැනීමට එවැනි තක්සේරුවකින් (Risk Assessment) තොරව කිසිදු පර්යේෂණයක් සිදු කරන්නේ නැහැ. පාරිසරිකව මෙය දැඩි බලපෑම් ඇතිකළහැකි නිසාම මේ පර්යේෂණ උපකල්පන කිහිපයක් මත පදනම් කරගෙන සිදු කරනවා. එනම් ජාන වෙනස්කළ ආහාරවල ඇති ජාන සාමාන්‍ය භෝග සමග මිශ්‍රවුවහොත් ඇතිවිය හැකි තත්ත්‍වයන්, තෙවන පරම්පරාවේ භෝගවල විකෘතීන්, වෙනත් භෝගයන්ට ඇතිවිය හැකි ආචරණ, ජෛව විවිධත්‍වයට ඇතිවිය හැකි ප්‍රශ්න සහ කෘෂි රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය නිසා සිදුවන වෙනස්වීම් ආදී බොහෝ අංශ හරහා මේ පර්යේෂණ සිදු කරනවා.

ජාන වෙනස්කළ ආහාර ආරක්‍ෂිතද ?

මෙය බොහෝ දෙනාට ඇති ලොකුම ගැටළුවයි. ජාන වෙනස් කිරීමේදී විවිධ ජාන විවිධ ජීවීන්ට විවිධාකාරව ඇතුලත් කරනු ලබනවා. මෙය එකම ආකාරයට සිදු වන්නේ නැහැ. මේ නිසා ජාන වෙනස්කළ ආහාර ආරක්‍ෂිතද නැද්ද යන්න එක වාක්‍යයකින් සර්ව සාධාරණීකරණය කළ නොහැකියි. එය වෙන් වෙන්ව විවිධ අංශවලින් සළකා බලා කළ යුත්තක්.

සාමාන්‍යයෙන් දැනට වෙළඳපොලේ පවතින සියළුම ජාන වෙනස්කළ ආහාර දැඩි තත්ත්‍ව පරීක්‍ෂණයන්ට ලක් කොට, මිනිස් සහ සත්ත්‍ව පරිභෝජනයට සුදුසු බවට සහතික කරන සියළුම ආරක්‍ෂණ තක්සේරු සිදුකර වෙළඳපොලට නිකුත් කළ ආහාර වෙනවා. මේ නිසා ඒ ගැන ගැටළුවක් ඇති වන්නේ නැහැ.

නමුත් සෑම රජයක්ම එකම ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරන්නේ නැහැ. සමහර රටවල ජාන වෙනස්කළ ආහාර නියාමනයක් තිබුණත්, සමහර රටවල එසේ කරන්නේ නැහැ. බොහෝවිට කෙරෙන්නේ පහසුව තකා ජාන වෙනස්කළ ආහාර තහනම් කිරීමයි.

එසේ වුවත් ලෝකයේ බොහෝ තැන්වල ජාන වෙනස්කළ ආහාර භාවිතා වෙනවා. එය කෘමී හානිවලට ප්‍රතිරෝධයක් දක්වන ආහාර,  වෛරසවලට ප්‍රතිරෝධයක් දක්වන ආහාර, සහ සමහර කෘමිනාශකවලට ප්‍රතිරෝධයක් දක්වන ආහාර, ලෙසින්. එසේම දැන් දැන් ඉහළ පෝෂණ අගයක් ලබාදෙන ආහාර වර්ගයන් ජාන තාක්‍ෂණය මගින් නිපදවීම ආරම්භ කර තිබෙනවා. කෙසේ වුවත්, ජාන තාක්‍ෂණය මගින් නිපදවූ ආහාර අන්තර්ජාතිකව භාවිතා කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම සිදු වන්නේ ලෝක ආහාර සංවිධානය සහ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සහයෝගයෙන් සැකසුන The Codex Alimentarius Commission (Codex) නම් වූ ඒකකය මගින්. මෙහිදී තත්ත්‍ව පරීක්‍ෂා නිර්ණය කිරීම, භාවිතා කිරීමේ පිළිවෙත් සැකසීම ආදී බොහෝ නිර්ණායක සැකසී තිබෙනවා. එසේම සෑම රටකම රජයයන් ඒ පිළිබඳ දැනුවත් කර නිසි තත්ත්‍ව පවත්වාගෙන යාම වැනි දෑ මෙමගින් සිදුකෙරෙනවා. දැනට ලෝකයේ අන්තර්ජාතිකව භාවිතා වන ජාන වෙනස්කළ ආහාර ආරක්‍ෂිත බවට මෙමගින් සහතික කර තිබෙනවා.

මේ ආරක්‍ෂණ කරුණු කෙසේ වුවත්, බොහෝ පරිසර සංවිධාන, දේශපාලනඥයින් සහ විවිධ ක්‍රියාකාරීන් ජාන වෙනස්කළ ආහාර පිළිබඳ දක්වන්නේ විරෝධයක්. මෙය බොහෝ දුරට දේශපාලනික හෝ තම පුද්ගලික/ආයතනමය න්‍යායපත්‍ර මත පදනම් වූ විරෝධයක්. 1990 දශකයේ දී ජාන වෙනස්කළ ආහාර මුලින්ම වෙළඳපොලට ඉදිරිපත්කළදා සිට මේ විරෝධය පැවතුනේ මිනිසුන්ට මේ ජීව රසායනික පර්යේෂණවල සංකීර්ණත්‍වය අවබෝධ නොවීම නිසා වන්නට ඇති. ජාන වෙනස්කළ ආහාරවලට දැඩි බලපෑමක් ආගමික සංවිධානවලින් සිදු වනවා. එසේ වන්නේ ජාන වෙනස්කිරීම සාමාන්‍ය ජීව රසායනික ක්‍රියාවලියට පටහැනිව කෘත්‍රිමව සිදුකරන එකක් නිසා වීමයි. 1990 සිට මේ දක්වා ජීව රසායනික පර්යේෂණ ඉතා ඉහළ ප්‍රගතියක් ලබා තිබෙන අතර එය නොසිතූ විරූ අන්දමේ ජයග්‍රහණ ලබාගෙන තිබෙනවා. කණගාටුවට කරුණ වන්නේ ලෙඩ රෝග වලට බෙහෙත් සොයාගැනීමේ කටයුත්තට සහ ජාන වෙනස් කිරීමේ පර්යේෂණවල සිදුවන පර්යේෂණ යන දෙකම සිදු වන්නේ එකම ජීවරසායනික පර්යේෂණ අනුව වුනත්, මේ දෙකට ඔවුන් දෙවිදියකට සැලකීමයි.

ජාන වෙනස්කළ ආහාර නිසා ලැබෙන වාසි බොහොමයක්. රස, ගුණ වැඩි ආහාර නිෂ්පාදනය, කෘමීන් සහ දැඩි පාරිසරික තත්ත්‍ව වලට ඔරොත්තුදෙන ආහාර නිෂ්පාදනය නිසා වගා හානි අවම කරගැනීමෙන් ඉහළ අස්වැන්නක් ලබාගැනීම. මේ නිසා ආහාර මිල පහළ යාමක් කළ හැකියි. තවත් ආකාරයක වාසියක් වන්නේ පසු අස්වනු හානිය අවම වන ආකාරයේ භෝග නිෂ්පාදනය කළ හැකි වීම. මේ නිසා ද වැඩි ආහාර ප්‍රමාණයක් ලෝකයට නිකුත් වනවා. ඒ නිසා ආහාර හිඟයක් ඇති වන්නේ නැහැ. එසේ වාසි ලැබෙන අතරතුර බොහෝ දෙනාගේ සැකයට භාජනය වන්නේ ප්‍රතිජීවකවලට ප්‍රතිරෝධයක් දැක්වීම සහ ආසාත්මිකතාවයන් ඇතිවීමේ හැකියාව වැඩි ජාන වෙනස්කළ ආහාර වෙළඳපොලේ ඇතිබව සහ එයින් මිනිසාට හානි සිදුවිය හැකි බව යන කරුණුයි. මේ නිසා බොහෝ දෙනා ජාන වෙනස්කළ ආහාර පිළිබඳ අනිතය බියක් දක්වනවා. මේ කරුණු නිසාම, ලෝක ආහාර සංවිධානය දැන් සියළුම ජාන වෙනස්කළ ආහාරවලට ලේබල් ගැසීම මගින් පාරිභෝගික ජනතාව දැනුවත් කර තිබෙනවා.

දැනටමත් බිලියන 7.5 ක් වන ඉදිරියේදී ලෝක ජනගහනය බිලියන 9 ඉක්මවා යන්නට තවත් දශක කිහිපයකට වඩා ගතවන්නේ නැහැ. මේ වැඩිවන ජනගහනයට අවශ්‍ය ආහාර නිපදවාගැනීමට ඇත්තේ සීමිත ඉඩකඩ ප්‍රමාණයක් පමණයි. දියුණු රටවල මහාපරිමාණ කෘෂිකර්මාන්තය සිදුවුවත්, දියුණු වෙමින් පවතින රටවල එය තවමත් සිදුවන්නේ පාරම්පරිකවයි. බොහෝ ශාක සහ සතුන් නිරන්තරයෙන් පරිණාමයට පත් වනවා. මේ නිසාම ඒවා කෘෂි රසායනික ද්‍රව්‍ය වැනි රසායනයන්ට ප්‍රතිරෝධයන් දක්වන්නට පරිණාමය වනවා. ජාන තාක්‍ෂණය මගින් සිදු කරන්නේ එවැනි කෘෂිරසායන භාවිතය අවම කිරීම, උපරිම අස්වැන්නක් ලබාගැනීම, උපරිම පෝෂණයක් ලබාදීම, හානිය අවමකිරීම වැනි කෘෂිකර්මාන්තයේ ඵලදායීතාවය ඉහළ නැංවීමයි. මේ නිසා අඩු ඉඩ ප්‍රමාණයකින් වැඩි අස්වනු ප්‍රමාණයක් සකසාගත හැකියි. මෙයට සමගාමීව පෙර කාළයේ සිදු කළ දෙමුහුම් කිරීම් මගින් හොඳ අස්වනු ලබාදෙන භෝග ප්‍රභේද තැනීමත් ජාන තාක්‍ෂණයේ මූලික අවධිය බව බොහෝ දෙනාට අවබෝධ නොවන කරුණක්.

ලෝකය සමග අප ඉදිරියට යා යුතුමයි. එහිදී වැඩි වැඩියෙන් තාක්‍ෂණය භාවිතා විය යුතුයි. නිසි නියාමනයකින් යුතුව කෙරේ නම්, ඕනෑම භයානක දෙයක් හරිහැටි පාවිච්චියට ගතහැකිවාක් මෙන්ම එය වැරදුනහොත් සිදුවන ප්‍රතිඵලද නොගිනිය හැකි තරම් භයංකාරයි. තවමත් ජාන වෙනස්කළ ආහාරවලින් සිදුවන හිතකර හෝ අහිතකර ආචරණයන් පිළිබඳ ඉහළපෙලේ වාර්තා නැතිව ඇති. කෙසේ වුවත්, අපි කිසිම කෙනෙක් අපේ ආහාර වේලේ ඇති එළවලු මස් මාළු කෙසේ කොහෙන් සැකසුනාද කියා හරිහැටි නොදන්නා බව නම් සත්‍යයක්. අපි ඒ තරම් නොසැලකිළිමත්, ඇත්තෙන්ම අපි මෝඩයි.

පිටස්තරයා 09


Episode 09.jpg

මොලී මොකාටද එන්න හදන්නෙ ? ඇවිල්ලා දවස් කීපයයි ගියේ විශ්වට බැල්ම දාන්න අරගෙන වගේ…… මෙගන් සිමෝනාට පැවසූවේ අමනාපයෙනි…

ඔයා විශ්වට කැමතිද ?

පොඩි කැමැත්තක් තියෙනවා… මම පොඩ්ඩක් විස්තර හොයලා බැලුවා… තවම ගෑණු ළමයෙක්වත් නැහැ…

පිරිමි ළමයෙක් ඉන්නවද දන්නෙ නෑ…… කැලිෆෝනියාවෙ ඉඳලනෙ ආවෙ…..පිටුපසින් සිට බිල් මහ හඬින් සිනාසෙමින් කතාවට එක් වූයේ තරුණියන් දෙදෙනාම පුදුමයට පත් කරවමිනි..

ඔයා අනුන්ගෙ කතාවලට කට දාන්න ඕන නෑ බිල්…

මම දාපු කටක් නෑ… මට ඇහුනා.. ඒ විතරක් නෙවෙයි ඔයා විශ්වට බැල්ම දානවා අපි හැමෝටම තේරෙනවා….

ඉතිං ඔයාට මොකද ? මම කැමති කෙනෙක් එක්ක යාළු වෙන්න මට පුළුවනි…

මම එදත් කිවුවා … අදත් කියනවා…….. ගෙරි මස් කනකොට බෙල්ලේ එල්ලගෙන කන්න එපා…. මේක මහ භයානක වැඩක්…..

සිමෝනා…. ඒක මට ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයි…. මම යමක් කරනවා නම් ඒක දිගටම කරන්නයි පටන් ගන්නෙ… මම හිතන්නෙ මට විශ්ව ගැලපෙනවා…. මෙගන් කිවුවෙ බොහොම බැරෑරුම්ව…

විශ්වට සල්ලි තියෙනවද ඔයාට බෑග් අරන් දෙන්නයි සාප්පු සවාරි එක්කන් යන්නයි ? ඔයාව නඩත්තු කරන්න ඉතිං අළුතෙන් බැංකුවක් කඩන්න වෙනවා….

ඒක ඔයාට ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයි… මගේ වියදම් මම බලා ගන්නම්….

කොහොම වුනත් මට ආරංචි හැටියට නම් විශ්වගෙ හිතේ මොලී ගැන යමක් තියෙන පාටයි… මෙගන්ට ඉක්මන් වෙන්න වෙයි… ඔන්න දැනුත් විශ්ව මොලීගෙ කාමරයට රිංගනවා මම බලාගෙන… අපි ගැන නැති විශේෂත්‍වයක් විශ්ව ගැන මොලීට තියෙන පාටයි… එහෙනං අපි යනවා…. ඕන දෙයක් කරගන්නවලා… ඕන නම් අපි කියන්නම් විශ්වට, මෙගන්ගෙ කැමැත්තක් තියෙනවා කියලා… මගේ ගාස්තුව ගෙවන්න විතරයි ඕන….

යනවා යන්න…. අපි ඒක බලාගන්නම්… මෙගන් තරහින් මෙන් බිල්ව එලවා ගත්තාය….

ඇත්තෙන්ම කොහෙද මොලී විශ්වව එක්කගෙන ගියේ ?

මම දැක්කෙ නම් නීල්ගෙ කාමරේට ගියේ…. අළුත් ව්‍යාපෘතියක් වගේ…. කොහොමත්  අළුත් කෙනෙක් ආවම අළුතෙන් දෙයක් දෙන එක ලොක්කගෙ පුරුද්දක් නෙ….

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

වාඩිවෙන්න දෙන්නම…………

මම මේ දෙන්නටම එන්න කිවුවෙ මේ ව්‍යාපෘතිය ටිකක් බැරෑරුම් එකක් නිසා.. සමහරවිට ඔය දෙන්නට වෙනත් ප්‍රදේශ වලට යන්නත් වේවි… මට මුලින්ම දැනගන්න ඕන මේ වගේ ව්‍යාපෘතියක් භාර ගන්න ඔය දෙන්නා කැමතිද කියලා.

මොනවගේ ව්‍යාපෘතියක් ද ආචාර්ය ෆියු කියන්නෙ ? බැරෑරුම් කියන්නෙ ?

මේකයි… හොඳට අහගන්න… අපට දැන් චන්‍ද්‍රිකා ගුවන්ගත කිරීමෙදි  තියෙන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයක් තමයි අධික වියදම… මේ වියදම වැඩිපුරම යෙදෙන්නෙ අපේ යානා පෘථිවි ගුරුත්‍වයෙන් මිදීමට ගන්න ශක්තිය වැඩි වීම… යානා සැකසීමට යන වියදම කොහොමත් එකයි, ඒක අඩු කරන්න තියෙන්නෙ බොහොම සුළු ක්‍රම කිහිපයක් පමණයි. නමුත් අපි විශ්වාස කරනවා මේ යානා ගුවන්ගත කිරීම වෙනස් කළොත් අපට සමහරවිට ලොකු මුදලක් ඉතිරි කරගන්න පුළුවන් කියලා. සමහරවිට අළුත් ඉන්ධන වර්ගයක් හොයා ගැනීම හෝ වෙනස් ගුවන්ගත කිරීමේ ක්‍රමයක් හෝ වෙනයම් ක්‍රමයක් වෙන්න පුළුවන්. ඉතින් මේ ව්‍යාපෘතිය බැරෑරුම් වෙන්නේ ඔය හේතු නිසා. මේ ව්‍යාපෘතියෙ රහස්‍ය භාවය අනෙක් ඒවට වඩා වැඩියි… ඒ නිසා බොහොම පරිස්සම් වෙන්නත් ඕන…

ඉතිං…. මොකද කියන්නෙ ? දෙන්නා මේ ව්‍යාපෘතිය කරන්න කැමතිද නැද්ද ? මට හිතලා බලලා හෙට දවස ඇතුලත කියන්න…. මොකද මට ඉක්මනට මේ ගැන වචනයක් ඉහළට දෙන්න ඕන… මේක මූලිකත්‍වයෙ ඉහළම තැනක තියෙන ව්‍යාපෘතියක්… සුදුසු කෙනෙක් එනකල් හිටියෙ භාර දෙන්න… ඉහළ පාලනාධිකාරයෙන් දැනුම් දුන්නා මේ ව්‍යාපෘතියට සුදුසුම දෙදෙනා ඔබ දෙදෙනා කියලා… ඒකයි මම දෙන්නටම එකට එන්න කියලා මේක කිවුවෙ… වැඩි විස්තර අවශ්‍ය නම් මේකට කැමතිද නැද්ද කියලා කියන්න… ඒ අනුව අපි කටයුතු කරමු….

හොඳයි…. අපි හෙට වෙනකොට හරි උත්තරයක් දෙන්නම්….

දැන් යන්න පුළුවන්… සුභ සන්ධ්‍යාවක් දෙදෙනාටම….

සුභ සන්ධ්‍යාවක්……

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

මොකද කියන්නෙ ? වැඩේ බාර ගන්නවද නැද්ද ? කාමරයෙන් පිට වූ විශ්ව මොලීගෙන් ඇසුවේ ඉතා සෙමින්….

මට නම් හිතෙන්නෙ බාර ගන්න… ටිකක් වැදගත් වැඩක් නෙ… කොහොම වුනත් බෑ කිවුවොත් අපේ වෘත්තීමය ඉදිරිගමනට (Professional Progress) හොඳ නැති වෙන්නත් පුළුවන්… මේ හැම පර්යේෂණයක්ම 100% ක් සාර්ථක වෙන ඒවා නොවෙයිනෙ.. හරි ගියේ නැතිනම් අපට ඉතිං කරන්න දෙයක් නෑ.. කොහොමත් මේ පර්යේෂණවල සාර්ථකත්‍වය ගැන අපි කාටවත් වග කියන්න බැහැ… ඒ නිසා මම නම් බාර ගන්න කැමතියි… කොහොමත් මේක අළුත්ම දෙයක්නෙ… මට යමක් ඉගෙන ගන්න අතරෙම යමක් හොයා ගන්නත් පුළුවන්… ඉතිං අපි Win-Win situation එකක ඉන්නෙ…. මම නං කියන්නෙ ඒකයි.

මටත් මේකෙ ලොකු අනතුරක් දකින්න නැහැ… අනික මට නම් දන්න විෂයයක් නිසා ඒ තරම් අමාරුවක් නැහැ.. මමත් කැමතියි මේ ව්‍යාපෘතියට… අනිත් එක මේක මේ අපි දන්න ලෝකෙ තියෙන දෙයක් නෙ… අනිත් දේවල් ඔක්කොම කරන්නෙ අභ්‍යවකාශයෙ තියෙන දේවල් පොළවෙ අත්හදාබලන එකනෙ….. ඔයත් කැමති නම්, මමත් කැමති නම් අපි දෙන්න හෙට උදෙන්ම ගිහින් කියමු වැඩේට කැමතියි කියලා.. කොහොම වුනත් අළුත් ව්‍යාපෘතියකට මමත් කැමතියි… මීට ඉස්සර කට්ටිය කරලා කුණු වෙලා තිබුණ ඒවට වඩා….

විශ්ව අගේ විකසිතවන මුව දෙස යන්තමින් බලා පැවසුවේය….

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

මොකද කරන්නෙ? ආයෙම බලමුද ?

දාලා තියන්න… පටිගත වෙන දෙයක් පටිගත වෙයිනෙ… අන්තිමට බලමු….

අදත් මිනිහා තනියම….

මිනිහගෙ ජීවිතේම තනියම නෙ ගෙවුනෙ….

මොනවද ඒ කරන්නෙ ? කෑමක් හදනවද ?

ඒ වගේ තමයි… කොහොමත් ඔය ආසියානු මිනිස්සු හරියට කෑම හදන්න වෙලා ගන්නවා…. අපි වගේ නෙවෙයි… උන් දවසක් කෑම හදලා පැයකින් කාලා ඉවර කරනවා. ගෙදරම කුළුබඩු ගඳයි… අපි දවසක් චීන ගෙදරකට ඇතුළු වුන වෙලාවෙ වමනෙ යන්න ආවා… උන් කුකුළු අඬු උයලා කන්න හදනවා…. ඔන්න ඔය වගේ ජරා වැඩ….

අන්න මිනිහා නාන්න යනවා… අදත් බලමු අර සංසිද්ධිය වෙනවද කියලා….

සිය ඉලක්කයට තාප සංවේදක කැමරාව මානාගෙන පටිගත කරන අතරතුර සිය අත්දැකීම් හුවමාරු කර ගනිමින් සිටි එෆ් බී අයි ඒජන්තවරු දෙදෙනා තමන් දකින්නේ කුමක්දැයි සිතාගත නොහැකිව එකිනෙකා දෙස බලාගත්වනම බලාහුන්හ….

සැමදාම සිදු කරන පිරිසිදු වීමේ පිළිවෙත ක්‍රියාත්මක කරමින් විශ්ව උණුවතුර කරාමය විවෘත කළේය…. උණු වතුරෙන් සිය සිරුරේ ශ්වේද ග්‍රන්ථි විවෘතවෙනු ඔහුට දැනුනි…. සිරුර පිරිසිදු කරන සුවිශේෂ ද්‍රාවණය ඔහු සිය සිරුර පුරා තවරාගත්තේය… සිය සිරුර උණුසුම් වනු ඔහුට දැණුනි… නැවතත් ස්නානය කරන්නට පටන් ගත් ඔහු සීතල කරාමය විවෘත කළේය…. සිය ශ්වේද ග්‍රන්ථි ක්‍රමයෙන් වැසෙනු සහ සිරුරේ මස් සම් ඇට නහර සියල්ල උණුසුම් වන අයුරු ඔහුට දැණුනි… තමා නැවතත් ළදරුවෙකු මෙන් පිරිසිදුය….

සැහැල්ලු ඇඳුමක් ලා ගත් ඔහු නාන කාමරයෙන් ඉවතට පැමිණියේය…

ඊට යාර පන්සීයක් පමණ ඈතින් වූ ගොඩනැගිල්ලක ඉහළ මාලයේ සිට කිසිවෙකු තමා නිරීක්‍ෂණය කරන බව විශ්ව නොදත්තේය… නමුත් කිසියම් අමුත්තක් ඔහුගේ සිතට දැනුනි.. ස්නානයෙන් පසු වහාම සුපුරුදු නින්දට වැටීම වෙනුවට තවත් ටික වෙලාවක් නොනිඳා රැඳී සිටීමට ඔහු තීරණය කළේය….

අසළ වූ පොත් රාක්කයක් වෙත ගිය ඔහු කිසියම් පොතක් අතට ගත්තේය….

කොහොමද මෙහෙම මිනිහෙක් ජීවත් වෙන්නෙ ? අදත් උෂ්ණත්‍වය 103 යි

මෙච්චර වෙලා හොඳට හිටිය මිනිහා නාලා ඉවර වුනාම කොහොමද මෙච්චර උණුසුම් වෙන්නෙ ? බලමු එදා වගේ සීතල වෙනවද කියලා….

එෆ් බී අයි ඒජන්තයින් දෙදෙනා කැමරාව මානාගෙන පැය බාගයක් පමණ සිටියත් ඔවුන් බලාපොරොත්තු වූ පරිදි සිය ඉලක්කය උෂ්ණත්‍ව වෙනසක් නොපෙන්වීය..

Jeova Sanctus Unus විසින් රචිත Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica නම් වූ ලතින් භාෂාවෙන් ලියැවුන පොත පෙරලාගත් විශ්ව අසල වූ සෝපාවේ දිගා වී පිටු පෙරළන්නට විය.

 

මේ පොත ලියා ඇත්තේ එසේ මෙසේ පුද්ගලයෙකු නොවේ. දාර්ශනිකයෙක්, මහා විද්‍යාඥයෙක් මෙන්ම සුප්‍රසිද්ධ ඇල්කෙමිවරයෙක් වූ පුද්ගලයෙකි. සිය පත්‍රිකා Jeova Sanctus Unus නමින් අත්සන් කළ,ලෝකයා වෙනත් නමකින් දන්නා Isaacus Neutinuus විසිනි. සිය අධ්‍යාපනයේ ඉහළ කඩඉම ඇරඹු දා සිට අයිසැක් නිවුටන් කෙරෙහි වූ ගෞරවය දිනෙන් දින වැඩි වූ බව විශ්ව දැන සිටියේය… අයිසැක් නිවුටන් මහා විද්‍යාඥයෙක් යැයි කියා පමණක් සාමාන්‍ය ලෝකයා දැන සිටියද ඔහු සතු අසාමාන්‍ය බුද්ධිය සහ දියුණු කරන ලද සිත පිළිබඳ දැන සිටියේ අතලොස්සකි. බොහෝ දාර්ශනිකයින් සිය බුද්ධිය උපතින් රැගෙන ආවැයි ලෝකයා හැඳින්වුවද, ඒ බොහෝ දෙනා කිසියම් හෝ ක්‍රමයකින් සිත දියුණු කරන ලද පුද්ගලයින් වේ. ඇරිස්ටෝටල්සොක්‍රටීස්පයිතගරස්ප්ලේටෝ, පරම්පරවෙන් පසු පැමිණි නොස්ට්‍රඩාමස් වැනි අනාවැකි කියන්නන්ද , ලියනාඩෝඅයිසැක් නිවුටන්බීතෝවන්,  තාගෝර්,  අයින්ස්ටයින්  මෙන්ම දැනට ජීවතුන් අතර සිටින ස්ටීවන් හෝකින් ඇතුළු ලොව බොහෝ සුප්‍රසිද්ධ විද්‍යාඥයෝ සහ දාර්ශනිකයෝ මේ ගණයට අයත් පුද්ගලයෝ වෙති. සිත දියුණු කිරීම එක් ආගමකට සීමා වූවක් යැයි බොහෝ දෙනා සිතා සිටියත්, බුදුන් වහන්සේ මෙන්ම යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ද සිය ජීවිතයේ එක්තරා අවධියක සිත දියුණු කිරීම උදෙසා කැප වී සිටි බව බොහෝ දෙනා නොසළකා හැර තිබේ. ඒ තම ආගම අනුන්ගේ ආගමට වඩා උසස් යැයි සිතීමේ පටු මානසිකත්‍වය ඇති මිනිසුන් පිරිසක් බවට ඔවුන් පත් වී ඇති නිසාය. සිත දියුණු කරන්නන් අතීතය වර්තමානය මෙන්ම අනාගතය ද දකිති. අයිසැක් නිවුටන්ට ගුරුත්‍වාකර්ෂණය පිළිබඳ සිතිවිල්ල පහළ වූයේ ඇපල් ගෙඩියක් බිමට වැටෙනවා දැකීමෙන් යැයි ප්‍රවාදයේ සටහන් වුවත් නිවුටන්ගේ දියුණු කළ සිතට එවැනි හැඟීමක් පහළ වීමට ඇපල් ගෙඩියක් බිමට වැටෙන තෙක්  සිටිය යුතුද යන්න විමර්ෂණය කළ යුතු ප්‍රශ්නයකි.

නූතන විද්‍යාව නව සොයා ගැනීම් වලින් බහුල යැයි සිතා බොහෝ දෙනෙකු උදම් ඇනුවත්, ඉපැරණි වේද ග්‍රන්ථ සහ උපනිෂද් ග්‍රන්ථවල ඇති දෑ විවරණය කිරීමේදී නූතන විද්‍යාවෙන් විස්තර කෙරෙන හයිසන්බර්ග් මූලධර්මය (Heisenberg Uncertainty Principle) නම් වූ මූලධර්මය උපනිෂද් නම් හින්දු වේදික පුස්කොළපොත් වල තිබූ බව දන්නේ ලොව ඉතා ස්වල්ප දෙනෙකු පමණි. ඉපැරණි භාරතයේ සුපතල පුස්තකයක් වූ භගවත් ගීතාවෙන් ද්විත්‍ව කල්පිතය (Dualism concept) නම් වූ මූලධර්මය විස්තර කෙරුණේ මීට වසර දෙදහසකටත් වඩා පෙර බව බොහෝ දෙනා නොදනිති. කෙටියෙන් කිවහොත් නූතන විද්‍යාව යනු වසර දෙදහසකට පෙර සිත දියුණු කළ පුද්ගලයින් විසින් ලියන ලද පුස්තකයන්හි ඇති මූලධර්ම ආශ්‍රයෙන් ගොඩ නැඟුනක් බව නූතන විද්‍යාඥයෝ පවා අමතක කර ඇත: නැතහොත් සරළවම ඔවුහු ඒ බව නොදනිති.

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

සුභ උදෑසනක් විශ්ව….

සුභ උදෑසනක් මොලී.. කොහොමද ඔබට ?

බොහොම හොඳයි…..  ඔබට ?

මමත් හොඳින්…… අපි දැන් යමුද ?

යමු…………….

දෙදෙනාම  ආචාර්ය ෆියු හමුවීමට ඔහුගේ කාමරය වෙත පා නැඟූහ….

සාමාන්‍යයෙන්  හමුවන මිතුරු මිතුරියන්ගෙන් “කොහොමද ?” කියා ඇසීම ඇමරිකානු සිරිතකි. එයට පිළිතුරු දීම හෝ නොදීම අදාල පුද්ගලයාගේ සිරිතක් වන අතර බොහෝ විට කෙටි පිළිතුරක් ලබා දේ. මෙය වෙනත් රටවල, විශේෂයෙන් යුරෝපයේ හෝ ආසියාවේ දකින්නට නොලැබෙන සිරිතක් සේ පෙනේ.

මොකද දෙන්නා උදෙන්ම ? සුභ ආරංචියක්ද නැතිනම් එච්චර සුභ ආරංචියක් නෙවෙයිද ?

සුභ ආරංචියක් නීල්…. අපි දෙදෙනාම මේ වැඩේට කැමතියි…. අපි මේ ව්‍යාපෘතිය භාර ගන්නවා.

බොහොම සන්තෝෂයි…. මමත් බලාපොරොත්තු වුනා ඔබ දෙදෙනා මේ ව්‍යාපෘතිය භාර ගනීවි කියලා… මේක බොහොම වැදගත් ව්‍යාපෘතියක්, සමහරවිට  මේ ව්‍යාපෘතිය හරි ගියොත් මේක අමෙරිකානු අභ්‍යවකාශ වැඩසටහනේ ප්‍රබල සංධිස්ථානයක් වේවි. ඉතින් එහෙනම් අපි පටන් ගනිමු….

ආචාර්ය නීල් ෆියු  සිය පරිඝණකයේ වූ වැඩසටහන පසෙක වූ පුළුල් තිර රූපවාහිනි තිරය මත දිස් වන්නට සැලැස්වීය… ඉන් පසු පර්යේෂණය විස්තර කිරීම ඇරඹීය….

විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ ආවාට ගියාවට සිදු කරන්නක් නොවේ. පර්යේෂණ වලට පැහැදිලි සැකිල්ලක් ඇති අතර සෑම පර්යේෂණයක්ම පර්යේෂණ සාරධර්ම (Research Ethics) වලට යටත්ව සිදු කෙරේ. බොහෝ බටහිර රටවල පර්යේෂණ සඳහා විශාල මුදල් සම්භාරයක් යට කෙරෙන නිසාම ඒවායේ තත්ත්‍වය මෙන්ම බලාපොරොත්තු වන ප්‍රතිඵල ද උසස් වේ. මේ නිසා සිදු කරන සෑම පරීක්‍ෂණයක්ම මනා සැලසුමකින් යුක්තව බොහෝ කරුණු සළකා බලා සිදු කෙරේ.

බොහෝවිට පර්යේෂණ සිදු කරන්නේ වාලුකා යන්ත්‍රයක (Hourglass) ආකෘතියකට වේ. මේ ආකෘතිය ආරම්භ වන්නේ විශාල පර්යේෂණ ක්‍ෂෙත්‍රයක කරුණු සළකා බැලීමෙනි. එසේ ලබා ගන්නා කරුණු කෙමෙන් කෙමෙන් ලඝු කර නියමිත පර්යේෂණය සඳහා කේන්‍ද්‍ර කර ගනු ලැබේ. එයින් ලැබෙන ප්‍රතිපල විදාරණය කර එහි දත්තවලින් ලැබෙන තොරතුරු සාක්‍ච්ඡා කර නිශ්චිත නිගමනයකට එළැඹීම මගින් පර්යේෂණයේ අභිමතාර්ථයන් සාක්ෂාත් කර ගත හැකිය. විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවල මූලික අදියර කිහිපයකි.

 

ඇත්තෙන්ම මේ දෙදෙනා සිදු කරන්නට යන පර්යේෂණය කුමක්ද ?

FBI ඒජන්තවරුන් දෙදෙනා විශ්වගෙන් ලබාගන්න බලාපොරොත්තු වන විස්තර මොනවාද ?

ලබන සතියට….

අනාගත ලෝකයේ බල-පුළුවන්කාරයා – Tesla Motors අධිපති ඉලොන් මස්ක්


Elon Musk

බලය ලැබෙනවා නම් ඕනෑම දෙයක් කරන්නට අපේ රටේ සමහරක් මෙන්ම සම-හරක් දේශපාලනඥයින්ද රැසක් සිටින බව ඔබට දැන් හොඳින්ම අවබෝධව තිබෙනවා වන්නට පුළුවන්. එසේ නොමැතිනම් එක්කෝ ඔබේ දේශපාලන බුද්ධිය ළදරු අවදියේ හෝ ඔබ යම් පක්‍ෂයකට හෝ කණ්ඩායමකට අන්ධ භක්තියෙන් යුතුව අදහන පුද්ගලයෙක් හෝ විය හැකියි. බලය යනු දේශපාලන බලයම පමණක් නොවෙයි. එය විවිධාකාරයි. සමහරවිට මුදල් බලය, බුද්ධිමය බලය මේ සියල්ලටම වඩා බලවත් විය හැකියි. අවාසනාවට ලංකාවේ බුද්ධිමය බලය වෙනත් බොහෝ දෑ වලින් යටපත් වී තිබීම නිසා, රට සෑම අංශයකින්ම පිටුපසට ගමන් කරනවා.

අපේ රට මෙසේ පිටුපසට ගමන් කරද්දී, ලෝකය බොහෝ දුරක් ඉදිරියට ගමන් කරනවා. මේ සියල්ල අවසන අප නිද්‍රාවෙන් ඇහැරී ලෝකය කොහේදැයි බලද්දී, අපට අල්ලන්නට බැරි තරම් දුරක් එය ගමන් කර අවසන්… මේ ඉදිරි ගමනේදී  විවිධාකාර පුද්ගලයින් විසින් විවිධාකාර එකතු කිරීම් ලෝකයට ලබා දෙනවා. සර් එඩ්වඩ් ජෙනර් වසූරිය එන්නත සොයා ගැනීම, ඇලෙක්සැන්ඩර් ෆ්ලෙමිං පෙනිසිලීන් සොයා ගැනීම, අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම සහිත මෝටර් රථයේ නිමැවුම, මෙන්ම නිකොලා ටෙස්ලාගේ විද්‍යුතය සම්බන්ධ සොයාගැනීම් වැනි සුසමාදර්ශීය වෙනසක් (Paradigm Shift) ඇති කළ හැකි සොයාගැනීම් නිසා ලෝකය ගමන් කරමින් තිබූ දිශාව වෙනතකට යොමු වුනු වාර ගණන බොහොමයක්.

ලොව ප්‍රධාන පෙලේ මෝටර් රථ සමාගම් සහ ඉන්ධන සමාගම්වල දායකත්‍වය වුනේ ලොව පුරා පෙට්‍රල් සහ ඩීසල් වලින් ධාවනය වන මෝටර් රථ නිශ්පාදනය සහ ප්‍රචලිත කිරීමයි. මේ ව්‍යාපාර දෙක එකිනෙක බැඳී අන්‍යොන්‍ය සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම නිසා වෙනත් විකල්පයක් එලි දක්වන්නට ලැබුණේම නැහැ. එසේම එවැනි විකල්පයක් පැමිණියත්, වැඩිකල් පැවැත්මකට ඉඩක් ලැබුණේද නැහැ. කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයේ වායු විමෝචන ප්‍රතිපත්තියට අනුව ප්‍රධාන පෙළේ ඇමරිකානු මෝටර් රථ සමාගමක් වන GM Motors විසින් ලොව ප්‍රථම විද්‍යුත් මෝටර් රථය GM EV1 ලෙසින් එළිදැක්වූයේ 1996 වසරේදීයි. මෝටර් රථයේ අයිතිකරුවන් පවසන පරිදි එය ඉතාම සුමට, ධාවනය කිරීමට පහසු සහ විනෝදයක් ගෙන දෙන වාහනයක් වුනා. එකළ එය කිලෝවොට් පැය 18.7 ක ධාරිතාවයකින් යුත් ඊයම් අයන බැටරි පද්ධතියකින් බල ගැන්වුනා. එම බලයෙන් එම රථයට සැතපුම් 70 ත් 100 ත් අතර දුරක් ධාවනය කිරීමට හැකි වීම එකළ සුවිසල් ජයග්‍රහණයක්. නමුත්, කුමක් හෝ කරුණක් නිසා කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තය එම වායු විමෝචන ප්‍රතිපත්තිය නැවත ලිහිල් කරන විට, GM සමාගම එම මෝටර් රථ නිෂ්පාදනය නැවැත්වූවා පමණක් නොවෙයි, විකුණා තිබූ සියළුම EV1 මෝටර් රථ නැවත ලබාගෙන සියල්ලම විනාශ කර දැමුවා. මෙය ලෝකයේ පරිසර හිතකාමී බොහෝ දෙනාගේ කණස්සල්ලට හේතූ වූ අතර මේ සම්බන්ධ සිදුවීම් ජාලය Who Killed the Electric Car නම් වාර්තාමය චිත්‍රපටයෙන් මනා ලෙස සාකච්ඡා කෙරුණා. ඉන්පසු ගෙවී ගිය දහසය වසර තුළ විද්‍යුත් මෝටර් රථ නිපැයුමට විවිධාකාර පර්යේෂණ සිදු කෙරුණා.

පළමු ටෙස්ලා විද්‍යුත් මෝටර් රථය – Tesla Model S

2012 වසරේ ජුනි මාසයේ විද්‍යුත් මෝටර් රථ බලාපොරොත්තුව නැවතත් අළුත් කරමින් ඉලොන් මස්ක් විසින් ලොව පළමු ටෙස්ලා විද්‍යුත් මෝටර් රථය ලොවට හඳුන්වා දුන්නේ අනාගත මෝටර් රථ ලෝකයේ සුසමාදර්ශීය පෙරළියක් ඇති කරමින්. එපමණක් නොවෙයි, මේ මෝටර් රථය සුපිරි පහසුකම් වලින් සමන්විත, පස් දෙනෙකුට සුව පහසුවෙන් යා හැකි, 0 සිට පැයට සැතපුම් 60 ක ත්වරණයක් තත්පර 5 කින් ලබාගත හැකිවන පරිදි සැකසූ පළමු විද්‍යුත් මෝටර් රථය වුනා. ඉහත කී සියළුම පරාමිතීන් ඉන්ධන වලින් ධාවනය වන වෙනත් සියළුම සුපිරි මෝටර් රථ වල දැකිය හැකි ලක්‍ෂණ නිසා, මෙම හඳුන්වාදීම ඉන්ධන වලින් දහනය වන මෝටර් රථ වෙළඳපොලේ සුවිසල් වෙනසක් ඇති කිරීමට සමත් වුනා.

මේ හඳුන්වාදීමත් සමගම මෙතෙක් ලෝකය හඳුනාගෙන නොසිටි නව වීරයෙකු ලොවට පහළ වුනා. ඒ 1971 ජුනි මස 28 වන දින දකුණු අප්‍රිකාවේ ප්‍රිටෝරියාහි උපත ලබා, දකුණු අප්‍රිකාව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ කැනඩාව යන රටවල් තුනෙහිම පුරවැසිභාවය ලබා සිටින ඉලොන් රීව්ස් මස්ක් නම් ලොව 80 වන ධනවත්ම පුද්ගලයායි.

ටෙස්ලා සමාගම මුලින්ම හඳුන්වා දුන් රථය වන Tesla Model S, රථය වෙනත් මෝටර් රථ සියල්ලටම වඩා වෙනස් වීම නිසාම එහි වටිනාකම ඉතා ඉහළ ගියා. එහි නවතම සංස්කරණයන් නවීනතම පහසුකම් වලින් සමන්විත අතර 0 සිට පැයට සැතපුම්  60 දක්වා ත්වරණය  දැන් තත්පර 2.5 කින් ලබා ගැනීමේ හැකියාව සහිතයි. එයට අමතරව BMW මෝටර් රථ සමාගම විසින් හඳුන්වා දුන් වංගුවකදී ප්‍රධාන ලාම්පුවල දිශාව වෙනස් කර දැල්වීම මගින් ඉදිරියේ ආලෝකය කාර්යක්‍ෂම කිරීම, ප්‍රධාන සංඥා පුවරුව සම්පූර්ණයෙන්ම ස්පර්ශක සංවේදක තිරයක් (Touch Screen) භාවිතයෙන් පාලනය කිරීම. ජීව රසායනික සාධක වන හානිකර බැක්ටීරියා සහ වෛරස රථය තුළට ඒම පාලනය කරන සුවිශේෂ වායු පෙරණයන් (Air Filters) භාවිතය, අර්ධ හෝ පූර්ණ ස්වයංකාරීත්‍වය. කෘත්‍රීම බුද්ධිය භාවිතා කිරීමේ සුවිශේෂ හැකියාව මගින් ගමන් කළ පාර හෝ තමන් යාමට සිතා සිටින මාර්ගයක මාර්ග තොරතුරු මනා ලෙස ගබඩා කරගැනීම සහ ඒ මාර්ගයේ ධාවනය වන අනෙකුත් Tesla වාහනවලට අදාල සංඥා නිකුත් කිරීම මගින් ඒ වාහනවල ගමන පහසු කිරීම වැනි ඉතා උසස් ගණයේ තාක්‍ෂණික මෙවලම් භාවිතා කරනවා.

ටෙස්ලා හි නවතම මෝටර් රථය වූ Model S 100D තුළ කිලෝවොට් පැය 100 ක ධාරිතාවයකින් යුතු බැටරි සංයුක්තයක් අන්තර්ගතයි. එමගින් සැතපුම් 335 ක් නොනවත්වා ධාවනය කළ හැකියි. 2016 වසරේ නොවැම්බර් මාසය වන විට ලොව පුරා Tesla Model S වාහන එක්ලක්‍ෂ පනස්දහසකට වඩා විකිණී තිබෙනවා. 2013 වසරේදී ලොව හොඳම හරිත වාහනය ලෙස කිරුළු පළන් Model S කාරයට ලැබී ඇති සම්මාන ගණන බොහොමයක්, ඒ අතරින් සියවසේ කාරය ලෙස කිරුළු පැළඳීම විශේෂයි.

ඉලොන් මස්ක් ටෙස්ලා සමාගම ආරම්භ කළ පුද්ගලයා නොවෙයි. එය 2003 ජුලි මස  ඇරඹුවේ Martin Eberhard සහ Marc Tarpenning යන දෙදෙනා විසින්. ඉලොන් මස්ක් 2004 වසරේ පෙබරවාරි මස සමාගමට ආයෝජනය කරන තෙක් පාලනය කරන ලද්දේ මේ දෙදෙනා විසින්. ඉලොන් මස්ක් විසින් සමාගම අයිතිකරගත් පසු ඔහු එහි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී සහ සමාගමේ සභාපතිත්‍වය භාරගනු ලැබුවා. ටෙස්ලා සමාගම මුල්ම විද්‍යුත් මෝටර් රථය නිපදවනු ලැබුවේ 2008 වසරේ  Tesla Roadsterin 2008 නිපදවීමත් සමගයි. එය රටවල් 31 ක ඒකක 2500 ක් විකුණනු ලැබුවා.ඉන්පසු 2012 ජුනි 22 වන දින Tesla Model S එළිදක්වනු ලැබුවා. Tesla Model S තරඟ කළේ කුඩා ජීප් රථ සහ කුඩා වෑන් සංකල්ප සමගයි. 2012 පෙබරවාරි 09 වන දින එළි දැක්වුනු Model X සංකල්ප මෝටර් රථය නිශ්පාදනය 2015 වසරේ සැප්තැම්බර් වනතුරු කල් දමා එළිදැක්වූවා. මෙයට අමතරව ටෙස්ලා සමාගම ඩේම්ලර් බෙන්ස්, සහ ටොයොටා සමාගම්වලට මෝටර් රථ එන්ජින් තනා දීමත සිදු කරනවා. ඒ නිසාම ටොයොටා සහ ඩේම්ලර් බෙන්ස් සමාගම් දෙකම දිගුකාලීන ආයෝජකයන් වශයෙන් ටෙස්ලා සමාගමට දායකත්‍වය සපයනවා.

ටෙස්ලා සමාගමට අමතරව ඉලොන් මස්ක් සතු සමාගම් බොහොමයක් තිබෙනවා.

Zip2

1995 වසරේදී මෙම සමාගම මස්ක් විසින් ඇරඹුවේ සිය පියාණන්ගෙන් ණයට ඉල්ලාගත් ඇමරිකානු ඩොලර් 28,000 ක මුදලින්. සංචාරකයන්ට සිය ගමන් පහසුව සඳහා මඟපෙන්වන වෙබ්පිටුවක් නිර්මාණය කළ ඔවුන් එය The New York Times සහ the Chicago Tribune පුවත්පත්වලට අලෙවි කළා, පසුව එය Compaq සමාගම විසින් මිලදී ගත්තේ ඩොලර් මිලියන 307 කටයි, එයින් මස්ක් ලැබූ කොටස ඩොලර් මිලියන 22ක්.

X.com and PayPal

ඉන් අනතුරුවයි මස්ක් විසින් පළමු ලාභයෙන් ලබාගත් මුදලින් මිලියන 10 ක් ආයෝජනය කර, අප බොහෝ දෙනා දන්නා, නමුත් වැඩි විස්තරයක් නොදන්නා Paypal සමාගම 1999 දී ඇරඹුවේ. මෙය අන්තර්ජාලයෙන් මුදල් හුවමාරු කරගන්නා අයට පහසුකම් සපයන සමාගමක්. පසුව එය Confinity නම් සමාගම සමග එකතු වී කටයුතු කළා. කෙසේ වෙතත් බොහෝ දෙනාට සිදුවනවා සේම 2000 දී ඔහු දැරූ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ධුරයෙන් ඔහුව පහ කරනු ලැබුවා.  2002 දී , PayPal සමාගම  eBay විසින් ඩොලර් බිලියන 1.5 කට අත්පත් කර ගනිද්දී මස්ක් මිලියන 165 කට හිමිකම් කියූවා.

SpaceX

2001 මස්ක් සිය සිහිනයක් වූ අඟහරු ක්‍ෂෙමභූමිය “Mars Oasis”; නම් අඟහරු ලෝකයේ ජීවිතය ගත කිරීමට අවශ්‍ය හරිතාගාරයක් සැකසීමේ සිහින ව්‍යාපෘතියට අතගැසුවා. එහිදී සිය රුසියානු මිතුරන් සහ ව්‍යාපෘති සහචරයන් සමග දෙවතාවක්ම සිය ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට ගෙනයාමට යත්න දැරුවත්, ඔවුන් රොකට් යානයකට ඉදිරිපත් කළ මුදල් අවශ්‍යතාවය වන ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 8 ඉතා වැඩි බව මස්ක්ට තේරුම් ගිය නිසා ඔහු රොකට් තාක්‍ෂණය පිළබඳ හදාරන්නට පටන් ගත්තා. එහිදී රොකට් යානයක මිලෙන් අමුද්‍රව්‍ය සඳහා වැයවන්නේ සියයට තුනක ප්‍රමාණයක් බව ගණන් බැලූ ඔහු තමන්ට අවශ්‍ය රොකට් යානා ඔහුම නිපදවන්නට තීරණය කළා. ඊට පෙර ඔහු උපයා තිබූ ධනයෙන් මිලියන 100 ක් ආයෝජනය කර 2002 මැයි මාසයේ ඔහු SpaceX සමාගම ආරම්භ කළා. එය දැනට ලෝකයේ පවතින විශාලතම පෞද්ගලික රොකට් යානා නිෂ්පාදනය කරන ආයතනය වන අතර බොහොමයක් ව්‍යාපෘති NASA ආයතනය සමග ක්‍රියාත්මක කරනවා.

අඟහරු වායුගෝලය ඔක්සිජන් රහිත නිසා සිය රොකට් විදුලියෙන් ක්‍රියාකරවීමට සිදුවන බව ඔහු අදහස් දැක්වූවා. ඒ අනුව 2018 දී සිය ප්‍රථම රොකට්ටුව අඟහරු මත ගොඩබැස්සවීමට ඔහු සැලසුම් කර තිබෙනවා. තව දුරටත් සැලසුම් කරන ඔහු 2022 වනවිට පළමු මිනිසුන් රහිත රොකට්ටුවත්, 2024 දි පළමු මිනිස් පා සළකුණ අඟහරු මත තැබීමටත් ඔහු සැලසුම් කර තිබෙනවා.

Tesla

ටෙස්ලා සමාගම ඉලොන් මස්ක් සතුව තිබුණත්, එය ආරම්භ කළේ Martin Eberhard සහ Marc Tarpenning, දෙදෙනා විසින් 2003 ජුලි මාසයේදී. 2004 දී ඔහු සිය ආයෝජනයන් වැඩි කරමින් ටෙස්ලා මෝටර්ස් හි සභාපතිවරයා වශයෙන් අය අත්පත් කරගත්තා. එසේම ප්‍රථම විද්‍යුත් මෝටර් රථය වූ Roadster හි සියළුම සැලසුම් සඳහා ඔහු සිය දායකත්‍වය ඉතා කැපවීමෙන් සැපයුවා.

2008 දී ඇමරිකානු මූල්‍ය අර්බුධයේදී ආයතනයේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී සහ ප්‍රධාන නිපැයුම් ශිල්පී යන තනතුරු දෙකම අත්පත් කරගත් මස්ක් 2008 දී ප්‍රථම විද්‍යුත් මෝටර් රථය වන Tesla Roadster වෙළඳපොලට එළිදැක්වූවා. ඉන්පසුව මෝටර් රථ ලෝකයේ දෙවන සුසමාදර්ශීය විප්ලවය ඇරඹුනා. සිය මෝටර් රථය අධික මිලට විකිණිය හැකි වුවත්, ඔහු එය සැමට මිලදී ගත හැකි වන අයුරින් ඇමරිකානු ඩොලර් 30,000 ක මුදලකට අලෙවි කරනවා. එසේම සිය පාරිභෝගිකයන්ට පහසුවෙන් ආරෝපණය කරගතහැකි වන සේ වෝල්ට් 480 ක වෝල්ටීයතාවයකින් යුත් Super Charger දාමය ඇමරිකාව පුරාම ව්‍යාප්ත කිරීමට ඔහු කටයුතු කරනවා. මෙය සාමාන්‍ය ඉන්ධන මෝටර් රථ සමාගම්වල මොඩලයට මරු පහරක් වන්නේ, මෝටර් රථය අඩු මිලකට ලබා ගැනීම, පහසු සහ අඩු මිල ආරෝපණය, මෝටර් රථයේ ඇති නවීනතම බව සහ ඇති පහසුකම් වෙනත් මෝටර් රථවලට වඩා කිහිපගුණයකින් වැඩි වීම වැනි පාරිභෝගික පහසුව නිසායි. දැනට ටෙස්ලා සමාගමේ කොටස්වලින් 22% ක් පාලනය කරන මස්ක් ලොව 80 වන ධනපතියාව ඇත්තේ එසේයි. එසේ වුවත් ඔහු සිය වේතනය වශයෙන් ලබා ගන්නේ ඩොලර් 1 ක් පමණයි. ඔහුගේ ආදායම වන්නේ සිය සේවයට සරිලන බෝනස් සහ කොටස් ආයෝජනයෙන් ලැබෙන ලාභය වීම විශේෂත්‍වයක්.

මස්ක් ගේ සුවිශේෂීත්‍වය වන්නේ ටෙස්ලා මෝටර් රථයේ සියළුම සැලසුම් සහ පේටන්ට් අවශ්‍ය ඕනෑම කෙනෙකුට භාවිතා කිරීමට හැකිවන සේ ප්‍රසිද්ධ කිරීමයි. ඔහු එය සිදු කළේ ඕනෑම මෝටර් රථ සමාගමකට විද්‍යුත් මෝටර් රථ නිපැයුම කරන්නට අභියෝගයක් ලබා දෙමින්. එයින් ඔහු පරිසර විනාශකාරී ඉන්ධන මෝටර් රථ නිපැයුම අඩු කිරීමට සහ නවතාලීමට මඟ පාදන බවයි ඔහු පවසන්නේ.

Tesla සමාගම 2010 දී කැලිෆෝනියාවේදී සිය ප්‍රථම Model S මහාපරිමාණ නිශ්පාදන කර්මාන්ත ශාලාව ඇරඹුවේ වසරකට කාර් 20,000  නිෂ්පාදන ඉලක්කය් සමගින්. 2016 දී එය කාර් 80,000 ක් වෙළඳපොලට එලිදැක්වූයේ සේවකයින් 6,000 ක් සේවයේ යොදවමින්.

2014 අගෝස්තුවේදී ටෙස්ලා සමාගම තම බැටරි නිෂ්පාදනය සඳහා Gigafactory 1 නම් සුවිසල් කර්මාන්තශාලාව පැනසොනික් සමාගම හා එකතුව ආරම්භ කරන බවට නිවේදනය කළා. එය 2020 දී සිය නිෂ්පාදන වෙළඳපොලට ඉදිරිපත් කිරීමට සැලසුම් කර තිබෙනවා.  ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 5 ක වටිනාකමක් ඇති එහි සේවකයන් 6500 ක් සේවය කරන අතර එමගින් ටෙස්ලා බැටරියක මිල 30% කින් පහත හෙළීමට අදහස් කර තිබෙනවා. එනම් මෝටර් රථයේ මිල තවත් අඩු කිරීමයි ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තුව. නෙවාඩා හි ඇති එම කර්මාන්ත ශාලාව 2016 වනවිට සිය නිශ්පාදන වෙලඳපොළට නිකුත් කළා. මෙයට අමතරව දැනටමත් තවත් එවැනි සුවිසල් Gigafactory කර්මාන්තශාලා 2 ක් ඉදිවෙමින් පවතිනවා.

SolarCity

2006 දී සිය ඥාති සහෝදරයන් වන Lyndon සහ Peter Rive සමඟ සූර්ය බලශක්ති ජනනය කරන සමාගම වන SolarCity ඇරඹූ ඔහු එය දැනට ඇමරිකාවේ දෙවන විශාලතම සූර්ය බලශක්ති සැපයුම්කරු බවට පත් වී හමාරයි. එසේම ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කළ නිවෙස් වහලවල් මත සූර්යකෝෂ සවි කර, බලශක්තිය නිපදවීමේ වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කරමින් ලොව විශාලතම සූර්ය බලශක්ති නිශ්පාදන සමාගම් වලින් එකක් බවට ඔහුගේ සමාගම පත් කිරීමට ක්‍රියාකරමින් සිටිනවා පමණක් නොවෙයි, සූර්යපැනල නිෂ්පාදනයත් අරඹා තිබෙන්නේ ලෝකය ඉන්ධන දහනයෙන් සිදුවන පරිසර විනාශයෙන් සහ හරිතාගාර ආචරණයෙන් සිදුවන හානියෙන් බේරා ගැනීමට. ඔහුගේ නවතම නිශ්පාදනය වන සූර්යඋළු – සූර්යකෝෂ බවට පත් කළ උළු – දැනටමත් ඇමරිකාවේ වහලවල අත්හදා බැලෙනවා.

Hyperloop

2013 අගෝස්තු 12 වන දින ඉලොන් මස්ක් විසින් අධිවේගී ප්‍රවාහන පද්ධතියක සංකල්පය වන Hyperloop සංකල්පය එළි දැක්වූවා. මෙහිදී සිදු වන්නේ අඩු පීඩනය සහිත සුවිසල් නලයක් තුළවූ අධි පීඩිත කැප්සියුලයක් වායුපායානයක ආකාරයේ වායු ස්ථරයක් මත අධිවේගයෙන් රේඛීය චලිතයක් සිදු කිරීමයි. එහිදී මෙම ප්‍රවාහන කටයුත්ත ලොස් ඇන්ජලීස් නගරයේ සිට සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නගරය වෙත සිදු කිරීමට ඔහු සැලසුම් කළා.  මේ අනුව එම නගර දෙක අතර ප්‍රවාහන කාලය අඩු කිරීමයි ඔවුන්ගේ අරමුණ වුනේ. මුල්ම සැලසුම අනුව එය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 6 ක මූලික පිරිවැයක් වූවත්, එය නිසි ලෙස ගණනය කළ එකක් වූයේ නැහැ.

ඉලොන් මස්ක් ට සම්බන්ධයක් නොමැති, Hyperloop One නම් සමාගම විසින් 2017 ජුලි 13 වන දින නෙවාඩා හිදී සිය පළමු Hyperloop පරීක්‍ෂණය සාර්ථකව අත්හදා බලමින් කැප්සියුලයක් පැයට සැතපුම් 70 ක වේගයෙන් ප්‍රවාහනය කිරීමට සමත් වූවා. කෙසේ වුවත් මෙම සංකල්පය තවමත් ඔප්පු නොවූ සංකල්පයක් නිසා බොහෝ ප්‍රවාහන අධිකාරී ආයතන මේ පිළිබඳ දරන්නේ සැකමුසු අදහසක්.

OpenAI

ඉලොන් මස්ක් කෘත්‍රිම බුද්ධිය පිළිබඳ දරන්නේ වෙනස් ආකල්පයක්. ඔහු පවසන්නේ එය ඉතාමත් ආරක්‍ෂාකාරීව පාලනය කළ යුත්තක් බවයි. 2015 දී ඔහු තවත් සමාගමක් වන OpenAI සිය සමාගම් අතරට එක් කරගනිමින් ආරම්භ කරනවා. එය සම්පූර්ණයෙන්ම පර්යේෂණ සඳහා වෙන්වූවක්. ඔහුට අනුව කෘත්‍රිම බුද්ධිය සැමට පරිහරණය කිරීමේ අවස්ථාව සලසාදීම මගින් මිනිස් සංහතියට ආරක්‍ෂාකාරී සහ කාර්යක්‍ෂම බුද්ධි සැපයුමක් ලබාදීමයි ඔහුගේ සමාගමේ අභිප්‍රාය.

Neuralink

ඔහු තවදුරටත් පියවරක් ඉදිරියට තබමින් 2016 දී Neuralink නම් ස්නායු තාක්‍ෂණික සමාගමට දායක්‍වය දක්වන්නේ මිනිස් මොළය සහ කෘත්‍රිම බුද්ධිය එකට එක කිරීමේ පර්යේෂණවලට දායක වන්නටයි. ඒ අනුව මිනිස් මොළය තුළ කෘත්‍රිම බුද්ධිය හා සබැඳි කුඩා උපකරණ සවිකර මිනිස් මොළයේ ධාරිතාවය ඉහළ නැංවීමට අදහස්කර සිටිනවා. එයින් මිනිස් මොළය කෙළින්ම පරිඝණක වැනි උපකරණවලට සම්බන්ධ කිරීමේ සැලසුම දැනටමත් සාර්ථක වන ලකුණු පහල වී තිබෙනවා.

The Boring Company

ඉලෙක්ට්‍රොණික සහ බලශක්තිය හා සම්බන්ධ කටයුතුවලට අමතරව ඔහු උමං හෑරීමේ කටයුත්තටත් අතගසා තිබෙනවා. ඒ අනුව ඔහු ‘The Boring Company’ ආරම්ඝ කළේ 2017 ජනවාරි 17 වන දිනයි. කෙසේ වුවත් ඔහුට උමං හෑරීම සිය ආයතන පරිශ්‍රයේ පමණක් සිදු කිරීමට සිදු වී ඇත්තේ තවමත් අදාල බලධාරීන්ගෙන් නිසි අවසරය නොමැතිවීම නිසයි.

ඉලොන් මස්ක් පදනම මගින් බොහෝ පුණ්‍ය කටයුතු සිදු කරන අතර එය බොහෝ දුරට බලශක්තිය හා සම්බන්ධයි. විවිධ ප්‍රදේශ වල බල අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් නොමසුරුව දායක වන ඔහු මිලියන ගණනින් ප්‍රදානය කරනවා. ඒ අතරින් සිත්ගන්නාසුළු ප්‍රදානයක් වන්නේ නිකොලා ටෙස්ලා සැමරීම වෙනුවෙන් තැනෙන ටෙස්ලා විද්‍යා මධ්‍යස්ථානය වෙනුවෙන් ඩොලර් මිලියන 8ක් සහ එහි කෞතුකාගාර පරිශ්‍රයේ ටෙස්ලා කාර් ආරෝපණය සඳහා Supercharger පද්ධතියක් තැනීමට අමතර ඩොලර් මිලියනයක් ප්‍රදානය කිරීමත් යන දෙකයි.

 

ඉලොන් මස්ක්ගේ අසාමාන්‍ය දාර්ශනිකත්‍වය නිසාම ඔහුට ලොව ප්‍රධාන විශ්ව විද්‍යාල තුනකින් සම්මානිත ආචාර්ය උපාධි පිරිනමා තිබෙනවා. එයින් එංගන්තයේ සරේ විශ්ව විද්‍යාලය සහ ඇමරිකාවේ යේල් විශ්ව විද්‍යාලය මගින් තාක්‍ෂණය සහ ගුවන් ඉංජිනේරුතාක්‍ෂණය වෙනුවෙන් පිරිනැමුණු උපාධි සුවිශේෂයි.

ඉදිරියේදීත් ඉලොන් මස්ක් සිය දැනුම පාවිච්චියෙන් වෙනස් වෙනස් දේ ලෝකයට ඉදිරිපත් කරනු නොඅනුමානයි. මේ සියල්ල බලශක්තිය සහ ශක්තිය කාර්යක්‍ෂමව ප්‍රයෝජනයට ගැනීම හා සබැඳීම ඔහු අනාගත ලෝකයේ බලපුළුවන්කාරයෙක් නොකරාවි යැයි අනුමාන කළ නොහැක්කකේ කාටද ?

අන්තර්ජාල වෙළඳපොලේ නිර්දය දඩයක්කාරයා.. – Amazon අධිපති ජෙෆ් බෙසෝස්.


Jeff Bezoz

අවුරුදු 25 කට පෙර ලංකාවේ විසූ කෙනෙකුට යමක් අවශ්‍ය නම් කළ යුතුව තිබුණේ අසළ වූ කඩයට ගොස් එය මිලදී ගැනීමයි. එය එතැන නොතිබුණි නම් සිදාදියට එසේත් නැතිනම් නගරයට ගොස් මිලදී ගත යුතුව තිබුණා. සමහරවිට තොරොම්බල් කරන්තයක් රැගෙන එන තම්බි නානාගෙන් වුවත් යමක් මිලදී ගත හැකිව තිබුණා. ඒ එකළ තිබූ සරළ වෙළඳ රටාවයි.

කෙමෙන් කෙමෙන් ලෝකය ඉදිරියට යද්දී, නගරයේ තිබූ භාණ්ඩ ගමට එද්දී සහ ආර්ථිකය කෙමෙන් විවෘත වෙද්දී, වෙළඳ රටාවත් වෙනස් වෙන්නට පටන් ගත්තා. සුදු යකඩ, ඇලුමිනියම් වලින් තැනූ භාණ්ඩ වෙනුවට ප්ලාස්ටික් ආදේශන එන්න පටන් ගත්තා. අසළ නගරයේ නැති දෙයක් කොළඹ ගොස් එන කෙනෙකු අතේ ගෙන්වා ගන්නට මිනිසුන් පුරුදු වුනා. ආර්ථිකය විවෘත වීමත් සමගම ගමේ ලන්දූ ඩුබායි යන්නට පටන් ගැනීමත් සමග “රටබඩු” රට තුළට ගලා ඒමට පටන් ගත්තා. ගැමි ආර්ථිකය වෙනස් වූයේ එහෙමයි.

ලෝකය වෙනස් වීමත් සමගම අන්තර්ජාලය මිනිසුන්ට සමීප වුනා. ලෝකයේ කොන් දෙකක සිටින දෙදෙනකු අන්තර්ජාලය හරහා එකිනෙකා අතර අදහස් හුවමාරු අතරතුර භාණ්ඩ හුවමාරුවත් සිදු කරන්නට වුනා. මේ සමඟම අන්තර්ජාල වෙළඳාම ඇරඹුණා. විවිධාකාර පුද්ගලයින් නොයෙක් නොයෙක් ආකාරයේ අන්තර්ජාල වෙළඳාම් ඇරඹුවත්, ඒවා එතරම් සාර්ථක වූයේ නැහැ.

Amazon අන්තර්ජාල වෙළඳාමට මුල්ගත තැබුණේ 1994 ජුලි 05 වන දින Amazon.com වෙබ් පිටුව ඇරඹීමත් සමගයි. එහි මුලින්ම අලෙවි වුනේ අන්තර්ජාලයේ වෙළඳාම් සිදු කරන පොත් සාප්පුවක් ලෙසින්. සමහරවිට අළුත්ම පොතක් හෝ කියවා නිමවූ පොතක් අන්තර්ජාලය හරහා මිලදී ගැනීම සහ විකිණීම මෙයින් සිදු වුනා. පසුව එය ඩීවීඩී, සීඩී තැටි, ගීත සහ වීඩියෝ බාගත කිරීම්, වීඩියෝ සහ ගීත අන්තර්ජාලය හරහා සජීවීව පෙන්වීම වැනි බොහෝ ඉලෙක්ට්‍රොණික දේ හා සබැඳි වෙළඳාම් සිදු වූවා. ඒ අතරම එය ඉලෙක්ට්‍රොණික භාණ්ඩ, ගෘහ උපකරණ, ඇඳුම් පැළඳුම්, ආභරණ වැනි දෑ විකිණීම සහ මිලදී ගැනීම යන අංශ සඳහා වර්ධනය වුනා.  මේ අතරම ඇමසොන් නිෂ්පාදන ආර්ථිකයටත් ඇතුළු වුනේ ඇමසොන් කින්ඩ්ල් නම් පොත් සහ පුවත්පත් කියවීමේ ටැබ්ලට් එක හඳුන්වා දෙමින්. එය පසුව ෆයර් ටැබ්ලට්, ෆයර් ටී වී සහ එකෝ නම් උපාංග කරා ද විහිදුනා. දැනට එය ලෝකයේ විශාලතම අන්තර්ජාලීය දත්ත ගබඩාව (Cloud infrastructure services) පවත්වාගෙන යාම මගින් සේවා සපයනවා.

අන් සියළුම ව්‍යාපාරික දැවැන්තයන් සේම Amazon නිර්මාතෘ ජෙෆ් බෙසොස් ද සිය ස්ථිර රැකියාවට සමු දුන්නේ තමන් බලාපොරොත්තු වූ ලෝකය එමගින් නිර්මාණය කර ගැනීමට නොහැකි වූ නිසා. 1994 දී සිය රැකියාව වූ ඇමරිකානු කොටස් වෙළඳපොල හා සම්බන්ධ D. E. Shaw & Co. නම් ව්‍යාපාරයේ එක්තරා අංශයක උප සභාපති තනතුරට සමුදුන් ඔහු එවකට නව ව්‍යවසායකයන්ගේ ක්‍ෂෙම භූමිය වූ වොෂිංටන් ප්‍රාන්තයේ සියැට්ල් නගරය වෙත සේන්දු වුනා. එහි සිට සිය සිහිනය වූ අන්තර්ජාල වෙළඳාම සිදු කරන වෙබ් පිටුව නිර්මාණය කළ අතර මුලින්ම 1994 ජුලි 05 වන දින Cadabra, Inc. නමින් සිය සමාගම ඇරඹුවා. පසුව එය Amazon.com, Inc. ලෙස වෙනස් කළා. ඒ අතරම ඔහු සිය වෙබ් පිටුව ස්ථාපිත කළේ  Relentless.com ලෙසින්, එහි තේරුම නිර්දය, නපුරු, හෝ ක්‍රෑර යන්නයි. එය ඉතා පවුකාර නමක් නිසා එය වෙනස් කරන්නැයි කියා කියූ මිතුරන්ගේ ඉල්ලීම පරිදි සිය වෙබ් පිටුව  Amazon.com ලෙස නම් කළා. නමුත් ඔහු සිය මූලික පරමාර්ථය වූ නිර්දය ලෙස අන්තර්ජාල වෙළඳාම සිදු කිරීම දැන් නම් හොඳින්ම කරගෙන යන නිසා ඔහු මුලින් තැබූ නම එයට දැන් හොඳින්ම ගැලපෙනවා.

ජෙෆ් බෙසොස් Amazon නම සොයා ගත්තේ සිය සමාගමට නමක් සොයමින් ශබ්ධකෝෂය පෙරළමින් සිටින අතරතුරේදීයි. ඔහුගේ අදහස් වූයේ එය Amazon ගඟ ලොව විශාලතම ගංගාව වනසේම සිය සමාගමද ලෝකයේ සුවිසල් සහ වෙනස් සමාගමක් බවට පත් කිරීමයි. ඒ අනුව ක්‍රියාකළ ඔහු සිය සිහිනය ඉතා ඉක්මනින්ම සැබෑ කරගෙන තිබෙනවා.

වෙනත් සෑම ව්‍යවසායකයෙක් මෙන්ම ජෙෆ් බෙසොස් ද සිය ව්‍යාපාරය පටන් ගන්නා විට බොහෝ දෑ පරිශීලනය කර දැනුම එක්රැස් කර ගත්තා. ඔහු කියවූ එක් වාර්තාවක් අනුව අන්තර්ජාල වෙළඳාම ඉදිරියේදී 2300% කින් වර්ධනය වන බව දුටු ඔහු පළමුව සිය වෙබ් පිටුවේ විකිණීමට භාණ්ඩ 20 ක් ලැයිස්තුගත කළා. එමෙන්ම එය බහුලව විකිණෙනවා යැයි සැලකූ භාණ්ඩ පහක් වන පරිඝණක ඩිස්ක්, පරිඝණක දෘඪාංග, පරිඝණක මෘදුකාංග, වීඩියෝ සහ පොත් විකිණීමට මුලින්ම සැලසුම් කළත්, ලොව පුරා පොත් පරිශීලනයට සහ සාහිත්‍යයට ඇති ඉල්ලුම සලකා බලා මුලින්ම ඉතාම අඩු මුදලකට අන්තර්ජාලය හරහා ලොව පුරා පොත් වෙළඳාම් කිරීමට මේ ආකාරයෙන් වොෂිංටන් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි සිය නිවසේ ගරාජයේ සිට Amazon ව්‍යාපාරයේ මෙහෙයුම් කටයුතු ආරම්භ කළා. එය විකිණූ මුල්ම පොත වන්නේ Douglas Hofstadter විසින් රචිත Fluid Concepts and Creative Analogies: Computer Models of the Fundamental Mechanisms of Thought යන කෘතියයි.

මුලින්ම Amazon සමාගම පොත් විකිණීම ආරම්භ කළේ ජෝන් ඉන්ග්‍රම් (John Ingram) හා Keyur Patel සමග  Ingram Book සමාගම සතු පොත් තොග මිලට ගෙන සිල්ලර මිලට විකිණීමෙන්. මේ දෙදෙනා තවමත් Amazon හි කොටස් අයිතිකරුවන්. පළමු දෙමස තුළ පමණක් Amazon සමාගම ඇමරිකාවේ ප්‍රාන්ත 50ම සහ වෙනත් රටවල් 45 ක සිය පොත් විකිණීම සිදු කරනු ලැබූ අතර ඒ කාළයේදී සතියක් තුළ ඇමරිකානු ඩොලර් 20,000 බැගින් වර්ධනයක් පෙන්නුම් කළා. දර්ශීය භෞතිකව පවත්වාගෙන යන පොත් සාප්පු වලින් Amazon මොඩලය වෙනස් වූයේ පොත් සාප්පු වල ඇති පොත් වර්ග සීමා සහිත වීමත්, Amazon හි පොත් ප්‍රමාණය අසීමාන්තික වීමත් නිසා. එමෙන්ම Amazon සමාගම වෙනත් සමාගම් මෙන් නොව, භෞතිකව කිසිදු භාණ්ඩයක් සතුව නොතිබූ සමාගමක්. එය මූළික වශයෙන්ම සිදු කළේ විවිධාකාර වෙළඳුන් හෝ පුද්ගලයන් මාර්ගයෙන් සිය වෙළඳාම සිදු කිරීමයි. මේ නිසා ගබඩා කර ගැනීමක් අවශ්‍ය වුනේ නැහැ.

ඔහුගේ දැක්ම සුවිශේෂී වන්නේ 1995 වැනි කාළයකදීම සිය අනාගතය හොඳින් දැක සැලසුම් කිරීම නිසයි. සාමාන්‍යයෙන් වෙබ් පිටු ලයිස්තුගත කිරීමේදී අකරාදි පිළිවෙලට ගත්විට මුලින්ම දිස් වන්නේ A අකුරින් පටන් ගන්නා වෙබ් අඩවි වන අතර එය අන්තර්ජාලයේදී ඉතා වාසි සහගත වෙනව‍ා. ඔහුගේ දැක්ම පරිදි අන්තර්ජාල වෙළඳාමේදී සදාකල් පවතින, කිසිවෙකුට කොපි කළ නොහැකි වෙළඳ සන්නාමයක් ගොඩනැංවීම, භෞතිකව පවතින වෙළඳපොලකට සන්නාමයක් ගොඩනැංවීමට වඩා බලවත් වනවා. මක් නිසාද යත් හැමවිටම පාරිභෝගිකයන් අතරට මුලින්ම යන්නේ වෙළඳ සන්නාමය වීම නිසා. මේ නිසාම සිය සන්නාමය A අකුරින් පටන් ගැනීම ඔහු ඉතා ප්‍රබල ස්ථානයක තැබූ බවයි ඔහුගේ අදහස.

Amazon පෞද්ගලික සමාගමක් ලෙසින් වොෂිංටන් ප්‍රාන්තයේ ඇරඹුනත්, ඇමරිකාවේ බොහෝ සමාගම් මෙන්ම එයද ඩෙලවෙයාර් ප්‍රාන්තයේ නව ස්ථාපනයක් ඇරඹුවා. ඩෙලවෙයාර් ප්‍රාන්තය ඇමරිකානු සමාගම්වලට සුවිශේෂී වන්නේ එහි ඇති ආදායම්බදු සහන නිසායි. මේ නිසා බොහොමයක් සමාගම් සිය මූලස්ථාන ලිපිනයන් ඩෙලවෙයාර් ප්‍රාන්තයේ ස්ථාපිත කරනවා. ඒ සමගම Amazon සිය ව්‍යාපාරය ඇමරිකානු කොටස් වෙළඳපොළ වෙත හඳුන්වාදෙනු ලැබූවේ මූලික කොටසක් ඇමරිකානු ඩොලර් 18.00 ක අගයකටයි.

වෙනත් සෑම දියුණු වෙන ආයතනයකට වගේම Amazon ආයතනයටත් විවිධාකාර බාධා නොපැමිණියාම නොවෙයි. ඇමරිකාවේ ප්‍රබල පොත් සමාගමක් වන Barnes & Nobel සමාගම Amazon වෙත නඩුවක් පැවරූවේ ඔවුන් සිය වෙබ් පිටුවේ Amazon සමාගම ලෝකයේ විශාලතම පොත් සාප්පුව වශයෙන් හඳුන්වාගනු ලැබූ නිසා. එය සමථයකට පත් වූවත් Amazon සමාගම සිය ප්‍රචාරය ඒ ආකාරයෙන්ම ගෙනගියා. පසුව Walmart සමාගම විසින් Amazon වෙත නඩු පැවරූවේ සිය නිලධාරීන් බඳවාගෙන Amazon තම වෙළඳ රහස් භාවිතා කර දියුණු වන බවයි. එම නඩුවද උසාවියෙන් පිටත සමථයකට පත් වූ අතර ඉන් පසුව Amazon සමාගමට Walmart ආයතනයේ සේවය කළ අය බඳවා ගැනීම නතර කළා.

මුලින් Amazon ලාංඡනයේ නොතිබූ A අකුර සහ Z අකුර අතර වූ තැඹිලි පැහැති සිනහවක් පෙන්නුම් කරන ඊතලය එයට එකතු වූයේ 2000 වසරේ ජුනි 19 වන දිනයි. එයින් අදහස් වන්නේ සිය සමාගම ලෝකයේ පවතින ඕනෑම නිශ්පාදනයක් සතුටින් වෙළඳාම් කරන බවයි. මුලින්ම සැලසුම් කර තිබූ පරිදි Amazon සමාගම ස්ථාපනයෙන් වසර 4 ක් යනතුරු ලාභ ලැබීමට අදහස් කර තිබුණේ නැහැ. එසේම එය කොටස් ආයෝජකයන්ගේ කණස්සල්ලට හේතු වුණා. නමුත් ලෝක අන්තර්ජාල ව්‍යාප්තියේ සීඝ්‍ර වර්ධනයත් සමග එය සමඟ තරඟ කළ බොහොමයක් අන්තර්ජාල සමාගම්වල අවසානය සනිටුහන් කිරීමට Amazon හි ක්‍රියාකලාපය හේතුවක් වුනා. ඒ අනුව Amazon සමාගම 2001 වසරේ හතරවන කාර්තුවේ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 5 ක ශුද්ධ ලාභයක් සටහන් කරමින් සිය ජයග්‍රහණයේ මාවතට පිවිසුනා.

මේ සමගම ජෙෆ් බෙසොස් ලොව පුරා කතාවන චරිතයක් බවට පත් වූයේ 1999 වසරේ Time සඟරාව විසින් ලෝකයේ අන්තර්ජාල වෙළඳාමෙහි සිදු කළ පරිවර්තනය උදෙනා වසරේ මිනිසා ලෙසින් නම් කිරීමත් සමගයි. 2011 වනවිට ඇමරිකාව තුළ පමණක් Amazon හි සේවක සංඛ්‍යාව 30,000 වූ අතර මේ වනවිට ලොව පුරා සේවකයින් 306, 800 ක් විවිධාකාර මට්ටම්වල සේවය කරනවා. සිය අන්තර්ජාල වෙළඳ මොඩලය වෙනස් කරමින් 2016 ඔක්තෝබර් මස තම වෙලඳසැල් ජාලය පුළුල් කරන්නට Amazon පියවර තැබුවා. ඒ අනුව Amazon Go වෙළඳසැල වොෂිංටන් ප්‍රාන්තයේ සියැට්ල් නගරයේ ස්ථාපිත කළේ ආහාර වෙළඳසැලක් ලෙසින්. මෙය නවීන තාක්‍ෂණයෙන් පිරිපුන් වෙළඳසැලක්. එය පාරිභෝගකයින් භාණ්ඩ තෝරාගන්නා විටම බිල ගණන් හැදෙන, භාණ්ඩ තෝරාගෙන අවසන් වූ පසුව සිය ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පතින් ඉබේටම මුදල් ගෙවෙන ක්‍රමයක් ලෙස කෘත්‍රීම බුද්ධිය එක් කර සැකසු ක්‍රමයක් වුනා.

2014 දී සිය ආසියානු ආධිපත්‍යය ස්ථාපිත කරමින් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2 ක ආයෝජනයක් සමග ඉන්දියාවේ සිය ව්‍යාපාරය ඇරඹු Amazon සමාගම මේ වනවිට එහි ආයෝජනය කර ඇති මුළු මුදල ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන හතක් පමණ වනවා. එයින්ම සිතාගත හැකියි Amazon සමාගම ආසියානු වෙළඳපොළ වෙත එල්ල කර ඇති අභියෝගයන්. Amazon නිෂ්පාදන සමහරක් ලංකාවේද ගත හැකි වුවත්, ලාංකීය අන්තර්ජාල වෙළඳාමේ ප්‍රමුඛතම සමාගම වන කප්රුක සමාගම  Amazon සමාගම සමග එක්ව ලංකාවේ බෙදාහැරීම් සියතට ගනු ලැබුවා. ඒ නිසා ලාංකික අපටත් Amazon නිෂ්පාදන කප්රුක හරහා ගෙන්වාගත හැකියි.

මේ වසරේ ජූනි මස Amazon සමාගම සිය ව්‍යාපාරික ජාලය පුළුල් කළේ ඇමරිකාවේ ප්‍රධාන ආහාර සමාගමක් වන Whole Foods සමාගම සියතට ගැනීමෙන්. මේ නිසා බොහෝ සුපිරි වෙළඳසැල් තබාගෙන තිබූ ඒකාධිකාරය බිඳවැටෙන අතර පාරිභෝගිකයන්ට අඩු මිලට එළවලු පළතුරු සහ වෙනත් ආහාර ලබා ගැනීමේ හැකියාව ලැබෙනවා. මේ සිදුවීමත් සමගම ඇමරිකාවේ තිබෙන ප්‍රධාන සුපිරි වෙළඳසැල් ජාලවල කොටස්වල වටිනාකම පහළ වැටී කොටස් වෙළඳපොලෙහි කිසියම් දෙදරීමක් තාවකාලිකව ඇති වුනා.

කෙසේ නමුත් Amazon හි ව්‍යාපාරික ආධිපත්‍යය එතනින් නැවතුනේ නැහැ. මේ වනවිට Amazon සමාගම ඇඳුම් පැළඳුම් ව්‍යාපාරයට අතගසා අවසන්, මේ නිසාම ඇමරිකාවේ ප්‍රබල ඇඳුම් පැළඳුම් වෙළඳ සමාගම් වලට සිය වෙළඳසැල් වසා දැමීමට සිදුවීම Amazon සමාගමේ නිර්දය ව්‍යාපාර භාවිතාව ගැන කදිම උදාහරණයක්. එපමණක් නොවෙයි, Amazon සමාගම නව තාක්‍ෂණයත් සිය ව්‍යාපාරයට හොඳින් අනුගත කරගෙන තිබෙනවා. දැන් දැන් සිය භාණ්ඩ බෙදාහැරීම ඩ්‍රෝන තාක්‍ෂණය හරහා සිදු කිරීමට සහ ඒ වෙනුවෙන්ම ඩ්‍රෝන කුළුණු තැනීමටත් ඔවුන් සැලසුම් කර තිබෙනවා. ලෝකයේ වඩාත්ම කාර්යක්‍ෂම සහ තාක්‍ෂණයෙන් අනූන වූ ගබඩා සංකීර්ණය සතු කරගෙන තිබෙන්නේත් Amazon සමාගමයි. එය රොබෝ තාක්‍ෂණය සහ ස්වයංක්‍රීය තේරීම්, සැපයීම් වලින් සමන්විතයි.

මෑතකදී Amazon සමාගම සිය රෙදිපිළි සහ ඇඳුම් පැළඳුම් සේවාවට Amazon Prime Wardrobe නම් කොටස එකතු කලා. මෙහි සුවිශේෂීත්‍වය වන්නේ ඔබට ඇඳුම් අවශ්‍ය නම් දින හතක් තුළ එය සළකා බැලීම සඳහා පමණක් ම ඇණවුම් කළ හැකි වීමයි. ඔබ ඇණවුම් කළ ඇඳුම් වලින් තුනකට වඩා ඔබ මිලදී ගන්නේ නම් 10% ක වට්ටමක් ඔබට ලැබෙනවා. ඇඳුම් 5 කට වඩා ගන්නේ නම් 20% ක වට්ටමක් ලැබෙන අතර මිලදී නොගන්නා ඇඳුම් නැවත යැවීමත් ඉතා පහසු කර තිබෙනවා. මේ නිසා අනාගතයේදී ඇඳුම් විකිණීම සම්පූර්ණයෙන්ම අන්තර්ජාල වෙළඳාමක් වන්නට ඉඩ තිබෙනවා.

ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ Amazon සමාගම ලෝකයේ බොහොමයක් ව්‍යාපාරවල මළගම සනිටුහන් කරනු ලබන්නේ නව පරපුර අන්තර්ජාල වෙළඳාම කෙරෙහි දක්වා ඇති විශ්වාසය නිසා. ඔවුන් ඉතාමත් කාර්යබහුල නිසා සහ අන්තර්ජාලයට තදින් ඇබ්බැහි වී ඇති නිසා සියළුම ගණුදෙනු සිදු වන්නේ අන්තර්ජාලය හරහායි. මේ නිසා සියළුම මිලදී ගැනීම් ද අන්තර්ජාලය හරහාම සිදු වනවා. එසේ සිදු වීමේදී මුලින්ම මතකයට එන නාමය වන්නේ Amazon නිසාම සහ එහි ඇති පාරිභෝගික පහසු බව නිසා කිසිදු පැකිළීමක් නොමැතිව ඔවුන් Amazon හරහා සිය මිලදී ගැනීම් විශ්වාසවන්තව සිදු කරනවා.

1964 ජනවාරි 12 වන දින නිවු මෙක්සිකෝ හි උපත ලැබූ ජෙෆරි ප්‍රෙස්ටන් බෙසොස් නිව්ජර්සි හි ප්‍රින්ස්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් උපාධිය සමත්ව ඇමරිකානු කොටස් වෙළඳපොලේ රැකියාවකින් සිය ජීවිතය ඇරඹූ පුද්ගලයෙක්. අද වනවිට ලෝකයේ ධනවත්ම පුද්ගලයන් ලැයිස්තුවේ දෙවන ස්ථානයේ පසු වන ඔහුගේ වටිනාකම ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 90 ක්. මේ වසරේ ජුලි 27 වන දින කොටස් වෙළඳපොල විවෘත වනවිට ආදායම අතින් බිල් ගේට්ස් පරදවා ලෝකයේ ධනවත්ම මිනිසා බවට පත් වූ ඔහු Amazon කොටස් මිල ස්වල්පයකින් පහත වැටීමත් සමගම දෙවන ස්ථානයට පත් වූවා. නමුත් සිය ව්‍යාපාරික ඥාණය මෙහෙයවමින් ව්‍යාපාර ලෝකයේ වැජඹෙන ඔහු නොබෝ දිනකින්ම ලෝකයේ ධනවත්ම පුද්ගලයා වන බවට කිසිදු සැකයක් නැහැ.

ජෙෆ් බෙසොස් සතුව බොහෝ ව්‍යාපාර තිබෙනවා. එයින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ Amazon ව්‍යාපාරයෙන් පිටස්තරව 2013 අගෝස්තු මස ඔහු විසින්  අත්පිට මුදලට ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 250 කට  මිලදී ගනු ලැබූ   The Washington Post පුවත්පතයි.  එසේම ඔහු එයට සුවිසල් වෙනස්කම් කිහිපයක් හඳුන්වා දෙමින්, එම පුවත්පත සහ එයට අනුබද්ධ ප්‍රාදේශීය පුවත්පත් වන The Dallas Morning News, the Honolulu Star-Advertiser, සහ the Minneapolis Star-Tribune හි අන්තර්ජාල සංස්කරණවලට පණවා තිබූ මුදල් ගෙවා කියවීමේ ක්‍රමයත් අහෝසි කළා.

වෙනත් ව්‍යාපාරිකයන් මෙන්ම ජෙෆ් බෙසොස් ද සිය ප්‍රමුඛ ව්‍යාපාරයට අමතරව වෙනත් ව්‍යාපාර සඳහාද ආයෝජනය කර තිබෙනවා. ගූගල් හි පළමු කොටස් අයිතිකරුවන් කිහිප දෙනාගෙන් කෙනෙකු වන්නේ ජෙෆ් බෙසොස්. ගූගල් හි ඔහුගේ වටිනාකම පමණක් ඩොලර් බිලියන 3.1 ක්. එසේම විවිධ ආයතන 35 කට අධික සංඛ්‍යාවක ජෙෆ් බෙසොස් විසින් විවිධ මට්ටමේ ආයෝජන සිදු කර ඇති අතර Air BNB, UBER, Business Insider, වඩාත් ප්‍රසිද්ධ සමාගම් වනවා. මෙයට අමතරව ඔහු Unity Biotechnology නම් ජීවිත කාළය දිගු කිරීමේ පර්යේෂණ සිදු කරන රසායනාගාරයක් මත ආයෝජනය කර ඇත්තේ වයසට යාම පාලනය කර ජීවිත කාළය දිගු කර බොහෝ කළක් ජීවත් වීමේ කැමැත්තට දැයි සැක මතු වනවා.

කෙසේ වුවත්, අන්තර්ජාලය හරහා ලෝකයම එකම පවුලක් ව ඇති මේ කාලයේදී සහ අනාගතයේදී සියල්ල අන්තර්ජාලය හරහා සිදුවන විට ජෙෆ් බෙසොස් විසින් අරඹා හදා වඩා ගත් Amazon සමාගම ලෝකයේම වෙළඳාම පාලනය කරන බවට කිසිදු සැකයක් නැහැ. මේ වනවිටත් Nike වැනි සමාගම් Amazon සමග එකතු වී ඇත්තේ සිය වෙළඳපොල ආධිපත්‍යය තහවුරු කර ගැනීමට නම් ප්‍රබලයා සමග එකතු විය යුතු බව හොඳින්ම දන්නා නිසා. Amazon සමාගමේ ව්‍යාප්තිය ගැන වද වෙනවාට වඩා වෙනත් ප්‍රශ්න අපේ දේශපාලනඥයින් අපේ හිස මත දමා තිබෙන නිසා තවමත් ලඟ කඩයකින් හාල්, සීනි, තුනපහ මිලදී ගන්නා ශ්‍රී ලාංකිකයාට Amazon සමාගමේ ව්‍යාප්තිය දැනෙන්න තව අවුරුදු දහයක්වත් ගත වේවි.

 

පිටස්තරයා – 08


Final EP8

ඉතින් චාලි අපි මොකද මේ ගැන කරන්න ඕන ? අද්මිරාල් රිචර්ඩ් බවර් සිය මිතුරු ජනරාල් චාල්ස් වෙලිංටන්ගෙන් බොහොම බැරෑරුම්ව ඇසුවේ මදුවිතක් වත්කරගන්නා අතරතුරේදී …..

අපි කෝකටත් මේ පුද්ගලයාව තව තවත් පරීක්‍ෂා කරලා බලමු…. ඒජන්තයෝ දෙන්නෙක් මේකට දැම්මා කියලා අපට ලොකු පාඩුවක් වෙන්නෙ නෑ… මේක ඇත්තෙන්ම බොහොම වැදගත් මාතෘකාවක්… සමහර විට අපි නොදන්න බොහෝ දේවල් මෙයාගෙන් බලා ගන්න පුළුවන් වේවි කියලා මට හිතෙනවා. ඒ නිසා මේ වැඩේ අපට පාඩුවක් වෙන එකක් නැහැ. මොකද මේ වගේ පුද්ගලයො තමයි අපට අවශ්‍ය, අපට පුළුවන් නම් මෙයාව අපේ පැත්තට ගන්න ඒක එක පැත්තකින් ලොකු වාසියක්. ඒ වගේම මෙයා අධ්‍යයනය කරලා මේ වගේ වෙනත් මිනිස්සුන්ගෙ හැසිරීම කොහොමද කියලා ආකෘතියක් හදන්නත් අපට පුළුවන් වේවි…

ඒක නෙවෙයි රික්… ඔය ලැබ් එකේ  තව ඇබෑර්තු නැද්ද ? ජනරාල්වරයා එකපාරටම ඇසුවේ යමක් මතක් වූ ආකාරයෙන්.

දැනට නම් විද්‍යාඥයින්ගේ ඇබෑර්තු ඔක්කොම පිරිලා තියෙන්නෙ… නමුත් අපට තව කෙනෙක්ගෙ අවශ්‍යතාවය තියෙනවා ක්වොන්ටම් ගණනය කිරීම් කරන්න සහ ආකෘති විශ්ලේෂණයට… ඔබ දන්න කියන කෙනෙක් ඉන්නවද ? හැබැයි මේක ඒ තරම් ආකර්ෂණීය රස්සාවක් නෙවෙයි… සාමාන්‍ය විද්‍යාඥයෙකුට ලැබෙන පඩිය වගේ ලොකු පඩියක් ලැබෙන්නෙ නම් නැහැ… නමුත් වැදගත් පඩියක් ලැබෙනවා…

බලමු… ජනරාල්වරයා නැවතත් නිකටට තට්ටු කරමින් කල්පනා කලා…

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

දිනය : බදාදා

ප්‍රගති සමාලෝචන රැස්වීම අවසන සියළුම දෙනාගෙ අවධානය බිඳුනෙ නාවික පර්යේෂණ ආයතනයෙ ප්‍රධානියා තවත් පියකරු යුවතියක් සමඟ රැස්වීම පැවති කාමරයට පැමිණීම නිසා….

සුභ සවසක් අද්මිරාල් තුමනි, මොකද මේ පැත්තෙ නොදන්වාම ?

සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි රැස්වීම් සඳහා අවම වශයෙන් සහභාගි වන අද්මිරාල් තුමාගෙ පැමිණීම හැම දෙනාටම ප්‍රශ්නයක් වුනා විතරක් නෙවෙයි ඔහු සමඟ පැමිණි යුවතිය ගැනත් ගැහැණු පිරිමි භේදයක් නොමැතිව අවධානය යොමු වුනා.. පිරිමින් නම් බැලුවෙ අළුත් යුවතියගෙ ලස්සන වුවත් මෙගනුත් සිමෝනාත් බැලුවෙ තමන්ට වඩා ලස්සන මේ කෙල්ල මොනවට අද්මිරාල්තුමා සමඟ මෙතැනට ආවද කියලා… සාමාන්‍යයෙන් වයසක බලවත් පිරිමින්ගේ ඇඟේ එල්ලෙන සරාගී ගැහැණු හිටියත් මේ වගේ ප්‍රසිද්ධියේ අද්මිරාල් තුමා කෙල්ලක් අරන් ආවෙ ඇයිද කියන ප්‍රශ්නය කාටත් ඇතිවුවා… පෙනෙන විදියට දෙන්නා හොඳට අඳුනන පාටකුත් තිබෙනවා…

අද මම තකහනියක්ම මේ රැස්වීමට ආවෙ විශේෂ කාරණයකට, මම මේ කියන්න යනදේ ආචාර්ය ෆියු සහ ආචාර්ය ලිපර්ඩ් දෙදෙනා ගැනත් සාකච්ඡා කරලයි මේ තීරණය ගත්තෙ. ඔබ හැම දෙනාම දන්නවා ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික ගණනය කිරීම් සහ ත්‍රිමාණ අනුරූපණ අතින් අපේ රසායනාගාරය සිටින්නෙ තරමක් පසුගාමී තත්ත්‍වයක. මම ඒ ගැන ඔබට දොස් කියන්නෙ නැහැ. මොකද ඔබට තියෙන වැඩ කන්දරාවත් එක්ක ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික ගණනය කිරීම් කරන්න කියලා අපට බල කරන්න අයිතියක් නැහැ. මේක ඇත්තෙන්ම වෙනම රැකියාවක්, ඉතින් අපි ඔබට වැඩ පහසු කර ගැනීම සඳහා ගණනය කිරීම් සිදු කිරීම සඳහාම දක්‍ෂකම් දක්වන අළුත් සාමාජිකාවක් කණ්ඩායමට එකතු කරන්නට අදහස් කළා… ඒක පර්යේෂණාගාරයේ ලිංගික සමබරතාවය (Gender balance) එකටත් එක්ක හොඳයි කියලා අපි හිතුවා. මේ මාත් සමඟ සිටින මොලී ජේන් රියෝර්ඩන් මැසචුසෙට්ස් තාක්‍ෂණික සරසවියෙ ආචාර්ය උපාධිධාරිණියක්, ඇගේ ප්‍රවීණත්‍වය තිබෙන්නෙ ක්වොන්ටම් ගණනය කිරීම් සහ ත්‍රිමාණ අනුරූපණයන් සඳහා.. ඉතින් තවත් කතා මොනවටද ? අපි ඔබට අළුත්ම සාමාජිකාවක් ලබා දුන්නා.. ඔබේ කටයුතු සියල්ල ඇයත් සමඟ සාකච්ඡා කර සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන්න…. ඇගේ දායකත්‍වය වෙන්නෙ ඔබේ පර්යේෂණවලින් ලැබෙන දත්තයන් ගණනය කිරීමෙන් ලැබෙන දත්තයන් සමඟ සමපාත කිරීම මගින් ඔබේ පර්යේෂණවල නිරවද්‍යතාවය නැවත වතාවක් තහවුරු කිරීම. ඒ වගේම ඔබ සියළුම දෙනා දන්නවා අපට නාස්ති කරන්න කාළයක් නැති බව… ඒ නිසාම ගණනය කිරීම් මගින් සහ ත්‍රිමාණ අනුරූපණ මගින් ලැබෙන ආකෘතින් ඉදිරියට ගෙනයාම මගින් සෑහෙන වෙලාවක් ඉතිරිකරගෙන කාර්යක්‍ෂමතාවය ඉහළ නංවගන්නත් අපට මේ නිසා පුළුවන් වෙනවා. මතක තියාගන්න අපි බලන්නෙ ඔබේ පුද්ගලික ජයග්‍රහණ නොවෙයි… අපි සියළුම දෙනා එක කණ්ඩායමක්, අපි සියළු දෙනාගෙ ජයග්‍රහණ පුද්ගලිකව සිදු කරන පර්යේෂණ මත රඳා පැවතුනත්, අපි ජයග්‍රහණය කරන්නෙ එකමුතුව නැගී සිටියහොත්,… මට ඒ ගැන වැඩිහිටියන් වෙච්ච ඔබට අමුතුවෙන් කියා දෙන්න අවශ්‍ය නැති බව ඔබ දන්නවා… ඉතිං… හොඳට වැඩ කරගෙන යන්න…. අපි සෑහෙන සොයා ගැනීම් කරලා තිබෙනවා මේ පර්යේෂණාගාරයෙන්… මට අවශ්‍ය ඒ දේ තව තවත් වැඩි දියුණු කරවන්නයි… තේරුණා නේද ?

සියළුම දෙනා එකාවන්ව හිස සැළුයේ තමන්ට ලැබුණ විධානයන් පමණටත් වඩා හොඳින් තේරුණ බව අඟවමිනි.

සාමාන්‍යයෙන්  කාර්යක්‍ෂමතාවය සහ ඵලදායීතාවය පිළිබඳ ඉතා සැලකිල්ලක් දක්වන රසායනාගාර – ආයතන මෙන්ම කර්මාන්තශාලා ද සිය පර්යේෂණයන් සිදු කිරීමට මත්තෙන් ඒ සියළු පර්යේෂණ තත්ත්‍වයන් පරිඝණක ආශ්‍රයෙන් ගණනය කිරීම් වලට භාජනය කර වඩාත්ම උචිත පර්යේෂණ තත්ත්‍ව තෝරා ගනු ලබයි. මේ නිසා  අහඹු ලෙස තෝරා ගන්නා පර්යේෂණ තත්ත්‍ව සහ වැරදි පර්යේෂණ තත්ත්‍ව පසුපස ගොස් කාළය කා දැමීම මගින් සිදුවන හානිය වලකා ගන්නටයි. බොහෝ ඖෂධ සමාගම් සහ රසායන ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදන සමාගම් දැන් දැන් මේ ක්‍රම භාවිතා කරනවා. මේ නිසා  ඒ සමාගම් වලට සිදුවන ලාභය ඩොලර් මිලියන ගණනක්. ඒ සියල්ල ගණනය වන්නේ වැයවන රසායන ද්‍රව්‍ය සහ අපතේ යන මිනිස් පැය ගණන මගින්. ඉහළම තත්ත්‍වයේ ඇති ආණ්ඩුවේ රසායනාගාර පවා දැන් දැන් මේ ක්‍රම අනුගමනය කරන්නේ එයින් බොහෝ වාසි ලබා ගත හැකි නිසායි.

මොකද හිතෙන්නෙ අළුත් කෙල්ල ගැන.. ?

පසුදා උදෑසනම රසායනාගාරයේ කුස්සියෙදි කෝපි කෝප්පයක් වත්කර ගන්න අතරේ බිල් ඇසුවෙ මයික් ගෙන්….

මොනවා හිතන්නද ? ආයෙ හෝදන්න දෙයක් නෑ…. ඔය ඉන්නෙ……….

මට හිතෙන විදියට නං එයාට කොල්ලෙක් ඇති… ඔය වගේ කෙනෙක් සාමාන්‍යයෙන් ඉතිරි වෙලා තියෙන්න විදියක් නෑ….

කොල්ලෙක්ද කෙල්ලෙක්ද දන්නෙ නෑ…. දෙදෙනාම මහ මහ හඬින් සිනාසෙන්නට විය…

මොකද දෙන්නගෙ  හිනාව ? සිමෝනා ද  එසේ අසමින් ම කුස්සියට  පැමිණියාය..

නෑ මේ අළුත් ගෑණු ළමයා වැඩට යොදා ගන්නෙ කොහොමද කියලා සාකච්ඡා කළේ….

අනේ මේ…. මම නොදන්නවයැ දෙන්නගෙ සාකච්ඡා….. මම එකක් කියන්නං… ගෙරි මස් කනකොට බෙල්ලෙ බැඳගෙන කන්න එපා හරිද ? මේක ඇතුලෙ සම්බන්ධතා තියාගෙන ඒවා කඩාකප්පල් වුනොත් දෙන්නටම එකිනෙකාට මූණ දෙන්න බැරි වෙයි…. ඒකයි කියන්නේ කාර්යාලීය ප්‍රේමය (Office Romance) දැලි පිහියෙන් කිරි කනවා වගේ වැඩක් කියලා.. අනික, උඹලා දෙන්නම කිසිම දෙයක් සීරියස් කරන්නෙ නැති බව දැන දැනත් ඔය වගේ වැඩ වලට නං ගෑවෙන්න එපා.. මම දෙන්නගෙම හොඳට කියන්නෙ… මේ මම වගේ පිටින් එකෙක් හොයා ගන්නවා… කිසි ප්‍රශ්නයක් නෑ… දවස තිස්සෙම කතා කරන්නවත් විදියක් නැති නිසා ගෙදර ගියාම උපරිම සැලකිලි ලැබෙනවා….

ආ…. අපි නොදන්නවයෑ ඒක………….

ඒක නෙවෙයි…Office Romance ගැන කතා කරනකොට මතක් වුනේ…. මොකද අර මෙගන් විශ්ව ගැන වැඩිපුර හොයන්නෙ ? මිනිහවත් දැලේ දාගන්නද ?

ඒ වගේ තමයි…. ගිය සතියෙ අපි කන්න එළියට ගිය වෙලේ යනකං හරස් ප්‍රශ්න… දැක්කනේ කන වෙලාවෙත් අහපු දේවල්…. මම හිතන්නෙත් මෙගන්ගෙ පොඩි කැමැත්තක් තියෙනවා විශ්ව ගැන.

ඇයි යකෝ අපි ඔටුවොද ? මෙච්චර කළක් අපි මේ ලැබ් එකේ හිටියා මෙගන්ට ඕනකම තිබුණා නං අපි දෙන්නගෙන් ඕන කෙනෙක් සපෝට් එකක් දෙනවනේ… අළුතෙන්ම පොරක් එනකං බලං හිටියේ… අපරාදෙ ජීවිතේ… බිල් එසේ කිවුවෙ විහිළුවට, මෙගන් කියන්නෙ කවුද කියලා හොඳටම දන්න නිසා.

දන්නවනේ මෙගන්ගෙ හැටි…. හරිම High Maintenance……… එයාව ආම්බාන් කරන්න ඉතිං උඹට රස්සා දෙක තුනක් කරන්න වෙයි… උඹට පුළුවන්ද  මෙගන්ට  Prada අත් බෑග් අරන් දෙන්න හැම මාසෙම….. ඔන්න පුළුවන් නං සෙට් වෙයං….. අන්තිමට උඹට Bankruptcy file කරන්නයි වෙන්නෙ…..

කවුද  Bankruptcy file කරන්නෙ ? විශ්ව ද කුස්සියට පැමිණෙන අතරේ තිදෙනාගෙන්ම ඇසුවේය….

විශ්ව මේ…. මම උඹේ හොඳට කියන්නෙ…. වැරදිලාවත් මෙගන්ට නං සෙට් වෙන්න එපා පුතෝ…. උඹේ සේසතම ඉවර වෙයි බෑග් අරන් දීලා….

ස්තූතියි බිල්… මගේ එහෙම නං අදහසක් නෑ… දන්නවනේ ඉතිං මේක ඇතුලෙ ඔහොම දේවල් තියා ගත්තාම කරදරයි කියලා…..

පටන් ගන්නෙ ඔහොම තමයි පුතා… දන්නෙම නැතුව උඹ ඒකට වැටිලා තියේවි… මෙච්චර අපි හිටියා… අපි ගැන ඇහැක් ඇරලා බැලුවද ? උඹ ආවා විතරයි උඹ ගැන මාර සැලකිල්ලක් දක්වන්නෙ… අඩුම ගානෙ එක දවසක් අපෙන් ඇහුවද කන්න එළියට යං කියලා… උඹ ඇවිල්ලා සතියයි ගියේ… කෙල්ලම වචනෙ දැම්මනේ…. නැද්ද මයික්…

ඒක තමයි…. ඔන්න අපෙන් නං උඹේ ප්‍රේමය ආම්බාන් කරන්න ණය ගන්න එන්න එපා…. හරිද ?

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

කොහොමද විශ්ව ඔබ කියන්නෙ මේ ආකෘතිය වැරදියි කියලා ?

නැහැ, මම කියන්නෙ නැහැ මේක සම්පූර්ණයෙන්ම වැරදියි කියලා… නමුත් මේකෙ අඩුපාඩු තියෙනවා….

කොහොමද එහෙම කියන්නෙ ? මේක මීට ඉස්සර වෙලා අපි කොච්චරක් නම් අත්හදා බලලා තියෙනවද ? කාටවත් එහෙම දෙයක් අහු නොවුන එකේ ඔබ විතරක් කොහොමද කියන්නෙ මේ ආකෘතියෙ අඩුපාඩු තියෙනවා කියලා ?

හරි, මෙන්න මේකයි මයික් අඩුපාඩුව… මේ අපි අත්හදා බලන චන්‍ද්‍රිකා ක්‍රියාත්මක වෙන්නෙ කොහෙද ?

පිටත වායු ගෝලයේ. (Exosphere)

හරි… දැන් කියන්න බලන්න අපේ චන්‍ද්‍රිකා ස්ථාපනය කරන්න යන්නෙ කොතැනද කියලා…

පිටත වායු ගෝලයේ ක්ලාක් කක්‍ෂයෙ (Clark Orbit) පහළ ස්ථරයෙ.

ඔතැන සංයුතිය මොකක් කියලද ගණනය කිරීම් වලදි උපකල්පනය කරන්නෙ ?

එතැන දී උපකල්පනය කරන්නෙ වායුගෝලීය අවකාශය පරිපූර්ණ වායුවක් (Ideal Gas) ලෙස හැසිරෙනවා කියලා…

හරි…… එතකොට ඉස්සර මේක අත්හදා බලපු අය පිටත වායු ගෝලයේ සංයුතිය විදියට ගත්තෙ මොකද්ද ?

සාමාන්‍ය පිටත වායු ගෝලයේ සංයුතිය: හයිඩ්‍රජන් සහ හීලියම්; අපට ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයෙන් ලැබෙන දත්ත වලින්.

දැන් මේ වායු ගෝලයේ සංයුතිය නිසා, අපි උපකල්පන දෙකක් කරනවා.

  1. ඉහළ අවකාශයේ අංශු ප්‍රමාණය නොසැලකිය හැකි තරම් නිසා ඒවා අතර පරමාණුක ඝට්ඨන නොසලකා හැරීම
  2. ඒ පරමාණු හෝ අංශුන් කිසිදු ඝට්ඨනයකට ලක් නොවී පරිපූර්ණ රේඛිය පථයක ප්‍රක්‍ෂෙපණය වන බව

හරිද ?

ඔව්…. දැන් විශ්වගෙ තර්කය මොකද්ද ?

තර්කය වෙන්නෙ මෙන්න මේකයි මයික්….

මේ පිටත අවකාශයේ ප්‍රමාණය තීරණය වෙන්නෙ සූර්ය ක්‍රියාකාරීත්‍වය මත, සමහර කාළවලදි මේ  පිටත අවකාශයේ සංයුතිය සමහර කාළවලදී වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. නමුත් අපි මේ සංසිද්ධිය නොසළකා හැර තිබෙනවා. ඒ වගේම සූර්ය ක්‍රියාකාරීත්‍වය වැඩි කාළවලදී පිටවන අංශු ප්‍රමාණය අර අපි උපකල්පනය කළ නොසළකා හැරිය හැකි ප්‍රමාණය ඉක්මවා යනවා..  වායු ගෝලයේ සංයුතිය වෙනස් වෙද්දිත් මේ පිට වායු ගෝලයේ සංයුතිය වෙනස් වෙනවා… අපි මේ කරුණු නොසළකා හැර තිබෙනවා… මෙන්න මෙතැනදි අපි කිසියම් නිවැරදි කිරීමක් කළ යුතුයි…

පරිපූර්ණ වායු සමීකරණයේ පරිමාව සහ පීඩනයට අපි කරන නිවැරදි කිරීම් වගේ නිවැරදි කිරීමක් අපට මේ සඳහා යොදන්න බැරිද ?

පුළුවන්, නමුත් කවුද මේ ගණනය කිරීම් කරන්නෙ ? අපි දෙන්නටම ඒවා කරන්න වෙලාවක් නැහැ…

අමතක වුනාද ? ඒකට තමයි අද්මිරාල් බවර් අළුතෙන්ම ගෑණු ළමයෙක් එවුවෙ… දෙයියො එව්වා වගේ ඔය ඇවිත් ඉන්නෙ… අද්මිරාල් කිවුවෙ පුළුවන් තරම් වැඩ ගන්න කියලා… ඉතිං ගමු….

යමු…. අදම මේක කර ගත්තොත් අපට මේ සතිය වෙනකොට නිගමනයකට එන්න පුළුවන් වේවි…

ඒ වන විටත් මොලී සිටියේ කිසියම් ත්‍රිමාණ අනුරූපණයක් පරිඝණකයේ ක්‍රියාකරවිමිනි….

හලෝ මොලී…. අපට ඔයා එක්ක ටිකක් කතා කරන්න පුළුවන් ද?

සත්තකින්ම…. එන්න…. වාඩිවෙන්න……

මේ අපේ විශ්ව පොඩි තර්කයක් ගේනවා අපේ පැරණි පර්යේෂණවල අඩුපාඩුවක් ගැන… අපිට මේ ගැන කතා කරන්න පුළුවන්ද ? මොකද අපි හිතන්නෙ මේ උපකල්පන සංශෝධනය කළොත් සමහරවිට නිවැරදි  අගයක් ලබා ගන්න පුළුවන් වෙයි කියලයි.. ඒකට ඔයාගෙ ගණනය කිරීම් අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා…

ඔව් පුළුවන් වෙයි…. හැබැයි මට විස්තර කරලා කියන්න… තවම මේ ගණනය කිරීම් මට පොඩ්ඩක් අළුත්….

කිසි ප්‍රශ්නයක් නෑ.. විශ්වගෙ තමයි අදහසත්, විශ්වම විස්තර කළා නම් හොඳයි…

මේකයි මොලී… දැන් අපේ පර්යේෂණ කරන චන්‍ද්‍රිකා රඳවන්නෙ  පිටත අවකාශයේ. නමුත් අපි මේ කටයුතු ත්‍රිමාණ අනුරූපණ කරනකොට සමහර සාධක මඟහැර තියෙනවා කියලා මට හිතෙනවා. අපට ඕන මෙන්න මේ සාධකත් ඇතුලත් කරලා ඒ ගණනය කිරීම් කරන්නයි. ඊට පස්සෙ අපේ ගණනය කිරීමෙන් ලැබුණ කරුණු ප්‍රායෝගිකව අනුරූපණය කරන්න පුළුවන් වේවි.

දැන් මොනවද ඔයා කියන සාධක ?

විශ්ව ජීවිතයේ මුල්ම වතාවට ඒ තරම් සුන්දර නිල් පැහැති දෑසක් දුටුවේ එදාය …. තමන් කෙතරම් කෙල්ලන් දැක ඇතත්, මේ තරම් කතා කරන දෑසක් හමු වූයේ නැති බව ඔහුට හැඟුණි….

විශ්ව සිය උපකල්පනය මොලීට පැහැදිලි කළත් ඔහුගේ සිත එකතැන නොමැති බව මෑතකදී හඳුනාගත් මයික්ට පවා  වැටහී තිබුණි….

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

විශ්ව, මට ඔයාව අද හවස හමුවෙන්න ඕන….. හවස ලොකු වැඩක් නෑ නේද ? මොලී කෙලින්ම විශ්වගෙන් ඇසුවේ විශ්වගේ දෑස් දෙස ගැඹූරු බැල්මක් හෙළමින්. මෙතෙක් කිසිම දෑසක් හමුවේ සසල නොවූ විශ්වගේ සිත එකපාරටම ගැස්සුනේ විශ්වටත් නොදැනීම……

නැහැ… කීයට විතරද ?

හවස වැඩ ඉවර වෙලා එන්නකො…. මට ඔයත් එක්ක වැදගත් දෙයක් කතා කරන්න තියෙනවා.

හොඳයි…

 

මොලීට විශ්ව එක්ක කතාකරන්න තියෙන මේ තරම් වැදගත් දේ කුමක්ද ?

විශ්වගේ වෙනස මොලීටත් හැඟුණාද ?

 

%d bloggers like this: